MS chce zmian w opłatach sądowych

Ministerstwo Sprawiedliwości, przy okazji zmian w procedurze cywilnej, planuje też zmiany w zakresie opłat stałych, ustalanych według wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia. Proponuje dodanie, że w sytuacji, gdy chodzi o wartość ponad 20 tys. złotych do 25 tys. złotych, opłata wyniesie 1250 zł, a ponad 25 tys. zł do 30 tys. zł – 1500 zł. Dopiero od 30 tys. zł obowiązywać będzie 5 proc. wartości przedmiotu sporu lub zaskarżenia, nie więcej jednak niż 100 tys. złotych. Resort szacuje zysk na ok. 3,6 mln złotych rocznie.

Projekt nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw opublikowano 13 lipca na RCL. Jego celem, jak już wcześniej zapowiadano, jest poprawa sprawności i efektywności postępowań cywilnych poprzez dostosowanie przepisów do aktualnych realiów społecznych, ekonomicznych i organizacyjnych wymiaru sprawiedliwości. Planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów to trzeci kwartał 2026 r. Jedną z głównych zmian, poza zwiększeniem kompetencji referendarzy, jest podniesienie, w przypadku spraw o prawa majątkowe, które miałyby trafiać do sądów okręgowych, wartości przedmiotu sporu ze 100 tys. na 150 tys. złotych (oprócz spraw o alimenty, o naruszenie posiadania, o ustanowienie rozdzielności majątkowej między małżonkami oraz spraw rozpoznawanych w elektronicznym postępowaniu upominawczym).

Czytaj: Do sądów rejonowych ponownie trafi więcej spraw>>

Zmienić ma się też art. 505[1] par. 1 K.p.c., dotyczący postępowania uproszczonego. Zgodnie z nim w ten sposób będą rozpoznawane sprawy o świadczenie, jeżeli wartość przedmiotu sporu nie będzie przekraczać 30 tys. zł (obecnie 20 tys. zł), a w sprawach o roszczenia z rękojmi lub gwarancji – jeżeli wartość przedmiotu umowy nie przekroczy tej kwoty.

Czytaj też w LEX: Metodyka postępowania w razie awarii systemów PISP, KSeF, e-Doręczenia - poradnik dla profesjonalnych pełnomocników >

Katalog rozszerzony o nowe opłaty

MS zaproponował też zmiany w art. 13 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. W ust. 1 po pkt 7 mają zostać dodane pkt 8 i 9 w brzmieniu:

• ponad 20 000 złotych do 25 000 złotych – w kwocie 1250 złotych;
• ponad 25 000 złotych do 30 000 złotych – w kwocie 1500 złotych.

Teraz w przypadku kwot ponad 20 tys. zł obowiązuje 5 proc. wartości przedmiotu sporu lub zaskarżenia, nie więcej niż 100 tys. zł. Po zmianach ma to obowiązywać od ponad 30 tys. zł.

Zobacz w LEX: Zestawienie projektów ustaw dla profesjonalnych pełnomocników, sędziów i notariuszy >

Średnio wzrost opłat o 125 zł

Z Oceny Skutków Regulacji wynika, że szacunkowa liczba spraw w przedziale od 20 000 zł do 30 000 zł to 28 877. Ministerstwo szacuje, że w tych kategoriach opłaty wzrosną średnio o ok. 125 zł. Przykładowo, obecnie w przypadku przedmiotu sporu wartości 26 tys. zł - opłata wyniesie 1300 zł, po zmianach - 1500 zł (czyli o 200 zł więcej). 

Czytaj też w LEX: Wykorzystanie narzędzi opartych o sztuczną inteligencję w pracy sędziego, asystenta sędziego i referendarza sądowego >

- Biorąc pod uwagę, że opłaty sądowe w sprawach o prawa majątkowe przy wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia od ponad 20 000 zł do 30 000 zł wzrosną średnio o około 125 zł (minimalny wzrost wyniesie 1 zł, maksymalny 249 zł), dochody z tytułu wzrostu opłat można oszacować na około 3,6 mln zł - dodaje.

Czytaj też w LEX: Konsekwencje wyroku C-521/21 dla spraw prowadzonych przez sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 8.12.2017 r. >