Patrycja Rojek-Socha

Kilkadziesiąt spraw, w których orzeczenia wydało dziewięciu sędziów SN, jest obecnie w zainteresowaniu rzecznika dyscyplinarnego Sądu Najwyższego. Chodzi o długotrwałe, sięgające ponad 90 dni od instrukcyjnego terminu, sporządzanie uzasadnień. W jednym przypadku, według nieoficjalnych informacji, było to ok. 500 dni. Problem, jak sygnalizują sędziowie z sądów powszechnych, dotyczy również uchwał. Na uzasadnienia w tym przypadku czeka się nawet kilka miesięcy.

Gdyby cała piątka nowych sędziów TK, która ślubowała w Sejmie, co w swojej opinii dopuszcza Komisja Wenecka, miała formalnie nawiązany stosunek służbowy, „nowi” mieliby w Trybunale większość. To z kolei pozwalałoby im m.in. na wyrażenie zgody na uchylenie immunitetu prezesowi Bogdanowi Święczkowskiemu. Zwrócił na to uwagę właśnie prokurator krajowy Dariusz Korneluk. Jak wskazał, liczy, że w tej sytuacji wnioski o uchylenie immunitetu prezesa będą w sposób „właściwy rozpoznane, w szczególności z udziałem właściwie powołanych sędziów”.

Prezydent Karol Nawrocki pojawił się w środę po południu w siedzibie Trybunału Konstytucyjnego, by jak poinformowała jego Kancelaria, spotkać się z obecnymi tam sędziami TK. W środę rano w Sejmie ślubował wybrany we wrześniu na sędziego TK Maciej Berek. Następnie złożył rotę ślubowania na piśmie, z poświadczonym notarialnie podpisem, w Kancelarii Prezydenta RP. Nie został jednak z nim nawiązany stosunek służbowy. Prezes TK Bogdan Święczkowski poinformował, że czeka na potwierdzenie ślubowania od prezydenta.

Minister sprawiedliwości, prokurator generalny Waldemar Żurek poinformował, że polecił prokuratorowi krajowemu Dariuszowi Kornelukowi „bezzwłoczne podjęcie czynności procesowych z urzędu i karną ocenę bezprawnych działań” związanych z próbą, jak zaznaczył, sparaliżowania pracy TK. 14 października w Sejmie ślubował sędzia Maciej Berek, nie został jednak dopuszczony do orzekania przez prezesa TK Bogdana Święczkowskiego, a prezydent Karol Nawrocki ocenił, że „jeżeli nie dokonał formalności ślubowania przed prezydentem, to z pewnością nie jest sędzią”.

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek zarządził natychmiastową przerwę w czynnościach służbowych sędziów Sądu Apelacyjnego w Warszawie: Michała Lasoty, Piotra Schaba i Przemysława W. Radzika. Decyzje, jak poinformowało MS, zostały podjęte w związku z uzasadnionym podejrzeniem popełnienia przez nich czynów zabronionych oraz koniecznością ochrony powagi sądu i istotnych interesów służby. Podstawą jest przepis wielokrotnie krytykowany przez sędziów, ale też m.in. Rzecznika Praw Obywatelskich.

Ósmy sędzia TK Maciej Berek ślubował - w środę, 14 października - w Sejmie. Zapewnił, że wraz z pozostałymi sędziami TK zrobi wszystko, aby wartości, o których mówi rota ślubowania, ziszczały się każdego dnia w funkcjonowaniu Trybunału. To jeden z pięciu sędziów, których prezydent Karol Nawrocki nie zaprosił na ślubowanie do Pałacu Prezydenckiego. Ślubowanie sędziów TK, z zachowaniem ustawowych wymogów, ale bez fizycznej obecności prezydenta, dopuściła w swojej opinii Komisja Wenecka.

Złożenia ślubowania przez sędziów Trybunału Konstytucyjnego nie można postrzegać jako wymogu niezbędnego do skutecznego wyboru sędziów. Przyjęcie przysięgi przez prezydenta jest, w ocenie Komisji Weneckiej, istotne także z punktu widzenia Konstytucji, ale, jak podkreślono, pełni funkcję przede wszystkim ceremonialną. Dlatego zaleca się, by w przypadku gdy prezydent odmawia odebrania takiego ślubowania lub zwleka z tą czynnością, umożliwić sędziom TK złożenie przysięgi bez jego fizycznego udziału.

Komisja senacka zdecydowała, że nie będą kontynuowane prace nad petycją dotyczącą zmiany ustawy o doradztwie podatkowym, polegającą na tym, że w sprawach dyscyplinarnych doradców podatkowych mógłby z urzędu bronić nie tylko doradca podatkowy, jak jest obecnie, ale także adwokat lub radca prawny. Autor petycji, adwokat Robert Pogorzelski, uzasadniał, że obecne brzmienie przepisu jest niekonstytucyjne. Ministerstwo Finansów postulowało nieuwzględnienie petycji, wskazując, że koszty obrony z urzędu w postępowaniach dyscyplinarnych pokrywa samorząd, więc środki te powinny trafiać do członków tego samorządu.

Senacka komisja ponownie zajmie się petycją, by referendarzom ze zdanym egzaminem adwokackim, radcowskim lub notarialnym i określonym stażem pracy umożliwić udział w konkursach na stanowisko sędziego sądu rejonowego. Sceptyczne jest m.in. samo Ministerstwo Sprawiedliwości, ale też Komisja Kodyfikacyjna Ustroju Sądownictwa i Prokuratury. W ich ocenie priorytetem jest dopuszczenie do konkursów referendarzy z egzaminem sędziowskim, którzy nie podeszli do nich za czasów poprzedniej KRS choćby z powodu wstrzymania konkursów.

Krajowa Rada Sądownictwa zajmie się wnioskiem sędziego Konrada Mielcarka ws. wpisu szefa MS Waldemara Żurka po tym, jak sędzia przychylił się do wniosku o zastosowanie listu żelaznego dla Marcina Romanowskiego, byłego wiceministra sprawiedliwości. Minister napisał o Mielcarku, że „neo-sędzia ze stajni Ziobry” uzasadnił w orzeczeniu, iż „pis-owskie prawo go nie wiąże, zasłaniając się Konstytucją, którą przez lata deptano”. Chodziło o nieuwzględnienie przez sędziego sprzeciwu prokuratury.