Patrycja Rojek-Socha

Sąd Okręgowy w Gliwicach zakazał Stowarzyszeniu „Prawnicy dla Polski” rozpowszechniania w mediach społecznościowych oraz publikowania w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób treści sugerujących, że obecny minister Waldemar Żurek 11 stycznia 2020 r., w trakcie Marszu Tysiąca Tóg, pokazał obraźliwy gest w postaci środkowego palca. Co więcej, nakazał jego przeprosiny i zasądził na jego rzecz 20 tys. zł. Wyrok jest nieprawomocny.

Kilkudziesięciu asesorów wciąż czeka na powołanie ich przez prezydenta Karola Nawrockiego na stanowiska sędziowskie. Sprawa jest pilna, bo we wrześniu utracą oni votum do orzekania. W praktyce nadal będą zatrudnieni w sądzie, będą otrzymywać wynagrodzenie, ale nie będą mogli wychodzić na salę rozpraw. Problem nie jest zresztą nowy, pojawia się od lat. W opiniowaniu jest nawet projekt ministerstwa, który w założeniu ma procedurę usprawniać, ale w ocenie asesorów również wymaga poprawki.

W Polsce wciąż brakuje spójnej i powszechnie stosowanej praktyki przygotowywania dzieci do przesłuchania lub wysłuchania. Projekt „Wirtualny Pokój Przesłuchań” ma pozwolić dziecku jeszcze przed wizytą w sądzie zobaczyć konkretne miejsce, w którym odbędzie się jego rozmowa z sędzią, poznać jego wyposażenie, dowiedzieć się, kto będzie obecny i jak przebiega ta czynność. Wyzwaniem pozostaje jednak to, że nie wszystkie sądy dysponują odpowiednio przygotowanymi pomieszczeniami, a baza wirtualnych spacerów jest nadal rozbudowywana - mówi radczyni prawna dr Katarzyna Osiak-Krynicka, autorka i koordynatorka projektu.

Prezes Trybunału Konstytucyjnego Bogdan Święczkowski skierował do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa akt oskarżenia przeciwko szefowi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Janowi Grabcowi. Oskarża go o zniesławienie i oczekuje od niego zrzeczenia się immunitetu poselskiego, co umożliwi pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej. Chodzi o batalię o niedopuszczenie do orzekania w TK czterech nowych sędziów, którzy ślubowali w Sejmie, bo prezydent Karol Nawrocki nie zaprosił ich na uroczystość do Pałacu Prezydenckiego.

Burzę w prokuraturze wywołało polecenie, by urzędnicy prokuratur niezwłocznie zweryfikowali i uzupełnili w systemie dane dotyczące nieprawidłowości przy ekspediowaniu przesyłek z jednostek przez operatora pocztowego, i to począwszy od 1 stycznia 2026 r. Związkowcy przesłali już pismo do prokuratora krajowego, wskazując, że to rażące nadużycie i nieproporcjonalne obciążenie kadr sekretariatu, które nie są od tego, by sprawdzać pracę… Poczty Polskiej.

Ministerstwo Sprawiedliwości zamierza ukrócić odmowy wydawania przez biegłych opinii. W projekcie ustawy ich dotyczącej zaproponowało, by taka odmowa nie była możliwa, chyba że biegły wykaże np. brak kompetencji, brak możliwości badawczych lub udokumentuje obciążenie innymi ekspertyzami. Biegli alarmują, że ten ostatni bezpiecznik będzie martwy, bo sąd postawiony pod ścianą z powodu braku specjalisty i tak opinii będzie wymagał.

Projekt ustawy o Sądzie Najwyższym, jest już gotowy ale trafi do parlamentu dopiero wtedy, gdy przyjęta zostanie przez parlament i podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego tzw. ustawa praworządnościowa – zapowiada minister sprawiedliwości Waldemar Żurek. Chodzi o ustawę regulując status sędziów powołanych od 2018 r., której prawnicy wieszczą raczej prezydenckie weto. Z kolei nowa ustawa o SN to projekt Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury.

Waldemar Żurek, minister sprawiedliwości, prokurator generalny, zakłada, że późną jesienią "będzie można zobaczyć działający Trybunał Konstytucyjny”. W jego ocenie jego odbudowa jest jedyną nadzieją stworzenia realnego porządku prawnego w Rzeczypospolitej Polskiej. Dodał, że w tym roku Sejm wybrał już siedmioro sędziów Trybunału (sześcioro w marcu, jednego w maju), a w najbliższym czasie wybrany zostanie ósmy.

Asesorzy, którzy 28 lipca br. odebrali od prezydenta Karola Nawrockiego nominacje, nie rozpoczną na razie orzekania. Krajowa Rada Sądownictwa w swojej uchwale wskazuje, że o skuteczności prezydenckich aktów mianowania przesądzi… udzielenie kontrasygnaty przez premiera. Powołuje się przy tym na Konstytucję. Ministerstwo Sprawiedliwości i prezesi sądów mają zresztą na to plan – akty mają zostać zebrane i przekazane do Kancelarii Premiera.

Kończą się prace rządowe nad ustawą o mediatorach sądowych. Regulacja budzi sporo wątpliwości, choćby w zakresie rezygnacji z konieczności uzyskania przez nich pozytywnego wyniku z egzaminu specjalizacyjnego. Sądy i NRA uważają z kolei, że rozszerzony powinien zostać katalog prawników, którzy nie mogą być mediatorami, o referendarzy i asystentów sędziów. Projekt jest na etapie Rady Ministrów.