Patrycja Rojek-Socha

Ministerstwo Sprawiedliwości, zgodnie z postulatami samych notariuszy, chce dalszego zwiększania ich kompetencji. Do wykazu prac legislacyjnych rządu trafiły właśnie założenia projektu zmian w Prawie o notariacie, zakładające m.in., że notariusz mógłby pośredniczyć w składaniu wniosku o wpis w księdze wieczystej niezależnie od tego, czy wiąże się on z aktem notarialnym sporządzonym przez tego notariusza.

Instytucja asesora może nadal budzić wątpliwości konstytucyjne, więc pracując nad systemowym uregulowaniem dojścia do urzędu sędziego, rozważamy możliwe opcje. Praktycznym problemem jest to, że asesorzy stają się kartą przetargową w sporach politycznych, co pokazuje szereg przykładów z ostatnich lat. Rozwiązaniem nie jest ich uwzględnienie w Konstytucji i wprowadzenie „niezawisłości asesora”, konieczne jest zaproponowanie nowoczesnych rozwiązań zgodnych ze standardami europejskimi – mówi sędzia dr hab. Katarzyna Gajda-Roszczynialska, prof. UŚ, przewodnicząca Zespołu Problemowego do Spraw Zreformowania Zasad Dostępu do Urzędu Sędziego.

Pozew doręczony bankowi z automatu wstrzyma konieczność uiszczania przez frankowicza rat kredytu, a bank nie będzie mógł tego traktować jako niewykonywanie lub nienależyte wykonanie umowy kredytu - to jedna z głównych zmian wprowadzonych tzw. ustawą frankową, która od piątku obowiązuje. Co więcej, sądy będą miały większe możliwości w zakresie posiedzeń niejawnych, a zdalne przesłuchanie świadka będzie możliwe nawet wtedy, gdy strona zgłosi sprzeciw. Prawnicy nowe rozwiązania co do zasady chwalą, choć podkreślają, że są spóźnione.

Senat zaproponował w sumie 18. poprawek do nowelizacji ustawy Prawo o adwokaturze. Chce m.in. przywrócenie udziału naukowców/przedstawicieli uniwersytetów w komisjach egzaminacyjnych - o co apelowali dziekani uczelni. Kolejna poprawka dotyczy wykreślenia z noweli przepisu przewidującego m.in. grzywnę do 200 tys. zł za nieuprawnione gromadzenie i udostępnianie informacji z listy adwokatów, bez zgody okręgowej rady adwokackiej lub NRA. Przypomnijmy ustawa doprecyzowuje definicję świadczenia pomocy prawnej i m.in. obejmuje adwokatów taką samą ochroną jak funkcjonariuszy publicznych.

Zespół Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury, w pracach nad modelem dojścia do zawodu sędziego, analizuje, czy i w jaki sposób zastąpić asesorów sądowych. Rozważane jest m.in. wprowadzenie stażu w wymiarze sprawiedliwości jako wymogu do rozpoczęcia aplikacji w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, a także mechanizmu umożliwiającego weryfikację, czy dany prawnik powinien być sędzią. Rozmówcy Prawo.pl są w tym zakresie podzieleni. Część uważa, że z asesury można zrezygnować, część, że to psucie systemu, który dobrze działa.

Prokuratura Okręgowa w Krakowie, w ramach prowadzonego śledztwa, zablokowała strony portalu Lexspace. Chodzi o postępowanie wszczęte po zawiadomieniu samorządu radców prawnych. Sprawa, jak informowała Krajowa Rada Radców Prawnych, dotyczy możliwego podszywania się pod prawników i wprowadzania użytkowników w błąd. Miały też pojawiać się sygnały o wykorzystywaniu danych radców bez ich wiedzy i zgody.

Jako zespól planujemy, że we wrześniu gotowy będzie pierwszy projekt przygotowany w ramach kompleksowych prac nad modelem dojścia do urzędu sędziego. Chcemy poprawić sytuację aplikantów KSSiP, m.in. w zakresie możliwości dodatkowego zatrudnienia i zajęcia, urlopów wychowawczych, a także tacierzyńskich oraz macierzyńskich, ubezpieczenia wypadkowego, nowego modelu stypendium czy ulgowych przejazdów - mówi sędzia dr hab. Katarzyna Gajda-Roszczynialska, prof. UŚ, przewodnicząca Zespołu Problemowego do spraw zreformowania zasad dostępu do urzędu sędziego.

Prof. Marcin Wiącek, Rzecznik Praw Obywatelskich, wystąpił do Ministra Zdrowia w sprawie wykonania postanowienia sygnalizacyjnego Trybunału Konstytucyjnego w sprawie nieunormowania w ustawie o leczeniu niepłodności postępowania z zarodkami powstałymi z komórek rozrodczych samotnych kobiet i anonimowych dawców przed jej wejściem w życie.

W ocenie Rzecznika Praw Obywatelskich projekt noweli ustawy o ochronie zdrowia psychicznego stanowi istotny krok w kierunku zmiany przepisów, ale część proponowanych rozwiązań wymaga dalszych prac, poprzedzonych pogłębioną analizą funkcjonowania obowiązujących przepisów oraz szeroką debatą z udziałem przedstawicieli nauk medycznych i prawnych.

Rząd przyjął projekt ustawy o mediatorach sądowych, instytucjach szkolących w zakresie mediacji i Krajowym Rejestrze Mediatorów. Regulacja poprawiana była kilkukrotnie, na ostatniej prostej zrezygnowano m.in. z konieczności uzyskania pozytywnego wyniku z egzaminu specjalizacyjnego. Powiększyła się też - o profesorów i doktorów nauk prawnych - grupa osób, które nie będą musiały przechodzić przez szkolenie specjalizacyjne. Minister sprawiedliwości będzie mógł także powołać 9-osobową Radę Mediacyjną, która miałaby mu doradzać. Przepisy mają obowiązywać od 1 września 2027 r.