Mijają dwa tygodnie od wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który ma wyznaczyć trendy orzecznicze w sprawach kredytów ze wskaźnikiem WIBOR. Prezentujemy krótkie podsumowanie najważniejszych kwestii pojawiających się w komentarzach i staramy się odsiać medialny szum od konkretów i faktów. Wbrew opiniom wieszczącym koniec spraw wiborowych, dużo pytań nadal pozostaje bez odpowiedzi.

Urzędnicy powszechnie korzystają w pracy ze sztucznej inteligencji. Większość robi to bez wiedzy i nadzoru pracodawcy, narażając urzędy na wycieki danych, błędne decyzje i poważne konsekwencje prawne. Tylko nieliczne samorządy uregulowały zasady korzystania z narzędzi opartych na AI. I nie spieszą się ze zmianami, choć wkrótce zacznie obowiązywać unijny AI Act. Eksperci ostrzegają, że skala tzw. shadow AI w administracji rośnie, a nadzór praktycznie nie istnieje.

Resort finansów opublikował projekt rozporządzenia, które określa procedurę certyfikacji wykonawców w zamówieniach publicznych. Ma to przyspieszyć weryfikację oferentów prowadzoną przez ponad 31 tysięcy zamawiających. Nowe przepisy wejdą w życie być może jeszcze w marcu.

Prezydent Karol Nawrocki zawetował nowelę o Krajowej Radzie Sądownictwa, zakładającą wybór jej sędziowskich członków przez sędziów. W grę wchodzi więc zapowiadany już wcześniej plan B. Kandydatów miałyby wybrać/zaopiniować zgromadzenia sędziowskie, a Sejm jedynie ich zatwierdzić. Zachętą dla sędziów ma być uchwała Sejmu. Tyle że część prawników ma wątpliwości - m.in. dotyczące konstytucyjności samej uchwały. Inni przyznają, że rozwiązanie może nie jest idealne, ale jest odpowiedzią na stan wyższej konieczności.

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek poinformował, że w najbliższym czasie ruszy proces „tworzenia zrębów niezależnego Trybunału Konstytucyjnego” i obsadzania istniejących w nim wakatów – już pod koniec 2025 r. była możliwość wyboru sześciu nowych sędziów. Zapowiedział również, że ma plan B na wypadek, gdyby prezydent Karol Nawrocki nie przyjął ślubowania od nowych sędziów TK.

Obce prawo procesowe w sądowym postępowaniu cywilnym – autorstwa dr. hab. Bartosza Wołodkiewicza z Katedry Postępowania Cywilnego Wydziału Prawa i Administracji UW – to książka, która zwyciężyła w XVII edycji konkursu Wolters Kluwer Polska i „Przeglądu Sądowego" na książkę prawniczą najbardziej przydatną w praktyce wymiaru sprawiedliwości w 2024 roku. Przyznano też wyróżnienia trzem innym książkom.

Od nowego roku szkolnego wejdą w życie przepisy rozporządzenia w sprawie żywienia dzieci i młodzieży w szkołach i przedszkolach, które zostało podpisane przez ministra zdrowia. Zakłada ono przede wszystkim ograniczenie dostępu do wysokoprzetworzonej żywności o niskiej wartości odżywczej i zachęcanie placówek do promowania zdrowych nawyków żywieniowych od najmłodszych lat, z uwzględnieniem zasad diety planetarnej.

Organizacje pozarządowe realizujące zadania publiczne - zwłaszcza w obszarach wrażliwych - podlegają takim samym rygorom ochrony danych osobowych jak inne podmioty, które podlegają reżimowi RODO – przypomina Urząd Ochrony Danych Osobowych. Systemowy problem nieświadomości tych regulacji ujawnił przypadek Fundacji Lumus, która uczestniczy w systemie nieodpłatnej pomocy prawnej. Za łamanie przepisów o ochronie danych otrzymała blisko 23 tys. zł kary.

Wszystkie ośrodki, które realizują świadczenia finansowane przez NFZ w zakresie kardiologii, badań profilaktycznych: mammografii i testów HPV HR/cytologii, są zobowiązane do integracji z Centralną e-Rejestracją (CeR) – przypomina Ministerstwo Zdrowia. Na uporanie się z nowymi obowiązkami mają czas do końca maja. Jeśli tego nie zrobią, NFZ może wstrzymać im płatności.

W IV kwartale 2025 r. osoby aktywne zawodowo stanowiły 59 proc. ludności w wieku 15-89 lat. Udział ten nie zmienił się w porównaniu z III kwartałem 2025 roku, natomiast w porównaniu z tym samym okresem roku poprzedniego wzrósł o 0,5 p. proc. – podał GUS. W IV kwartale 2025 r. liczba osób aktywnych zawodowo wyniosła 17 912 tys., z tego: 17 346 tys. stanowili pracujący, natomiast 567 tys. – bezrobotni. Populacja biernych zawodowo w tej grupie wieku liczyła 12 456 tys. osób. Osoby pracujące stanowiły 57,1 proc. ludności.

Podmioty należące do związków międzygminnych nie są uznawane za organy ani podmioty ochrony ludności, a więc nie mogą samodzielnie ubiegać się o dotacje z Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej – wskazuje MSWiA w odpowiedzi na interpelację poselską. Resort podkreśla jednak, że jednostki samorządu terytorialnego mogą składać wnioski o dofinansowanie, którego beneficjentami będą m.in. gminne spółki komunalne, a wojewodowie mają autonomię w sposobie dystrybucji środków.

Jeśli zgodnie z umową dzierżawy (w ramach tzw. najmu prywatnego) dzierżawca płaci na rzecz właściciela nieruchomości należny podatek od nieruchomości, przychodem wydzierżawiającego jest wyłącznie kwota czynszu określona w umowie. Zwracany wydzierżawiającemu podatek od nieruchomości nie stanowi dla niego przysporzenia majątkowego i nie podlega opodatkowaniu ryczałtem ewidencjonowanym.

Sytuacja jest dla nas nieco niezrozumiała, bo od momentu dość stanowczego przecięcia prac nad ustawą o Państwowej Inspekcji Pracy niewiele się zmieniło. Nie ma dodatkowych konsultacji społecznych, w tym dyskusji z przedsiębiorcami, ani nie ma nowych okoliczności zwiastujących, że trzeba pilnie zajmować się inspekcją pracy. Zdaniem Północnej Izby Gospodarczej w Szczecinie, temat reformy tej instytucji jest ważny i konieczny, ale musi to być reforma głęboka, skupiająca się na funkcjonowaniu całej inspekcji.

Rzecznik Praw Obywatelskich Marcin Wiącek ponownie zwrócił się do Minister Edukacji Barbary Nowackiej, wskazując, że ograniczenie liczby godzin religii bez okresów przejściowych i zabezpieczeń dla nauczycieli może naruszać konstytucyjną ochronę pracy. RPO podkreśla też, że kwestie związane z wolnością sumienia i religii powinny być regulowane ustawowo, a nie w drodze rozporządzeń.

Do końca lutego osoby, które w ubiegłym roku pobierały wcześniejszą emeryturę lub rentę oraz dorabiały do swojego świadczenia, powinny poinformować ZUS o dodatkowych przychodach. Dotyczy to między innymi wynagrodzeń z umowy o pracę, umowy zlecenia, a także przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej oraz z tytułu pełnienia funkcji członka rady nadzorczej.

Prokuratura Krajowa bada, analizując przykłady z innych krajów, czy w Polsce – np. w kontekście zbrodni międzynarodowych lub aktów sabotażu i ukrywających się za granicą sprawców – można by prowadzić postępowania in absentia. Jak wskazał prokurator Jacek Bilewicz, zastępca prokuratora generalnego, najlepiej z takimi rozwiązaniami radzą sobie Łotwa, Litwa i Węgry, zapewniając równocześnie skuteczne doręczenie, obowiązkową obronę i realne prawo do ponownego rozpoznania sprawy.

Przedsiębiorcy muszą od 1 lutego utrzymywać różne systemy odbioru faktur, by wprowadzić je do jednej księgi. W obiegu pozostają zarówno faktury ustrukturyzowane wystawione w KSeF, jak i wystawiane drogą tradycyjną (przesyłane mailem lub papierowe). Problem powstaje, gdy nabywca otrzyma tę samą fakturę w KSeF oraz poza systemem. Trzeba uważać, by nie zaksięgować jej podwójnie. Według ekspertów doprecyzowania wymaga też kwestia awarii systemu logowania, w razie gdyby problemy z początku lutego miały się powtórzyć. Przepisy nie odnoszą się do tej kwestii.

Przepisy o wydawaniu interpretacji indywidualnych przez Głównego Inspektora Pracy, uszyte na wzór interpretacji podatkowych, nie będą popularnym narzędziem. Na rozstrzygnięcie, czy w danej sytuacji istnieje stosunek pracy, co sądom zajmuje lata, GIP będzie miał 30 dni. Zdaniem prawników świadomy pracodawca szybko zorientuje się, że składając wniosek, sam zwraca na siebie uwagę inspekcji i de facto ujawnia wątpliwości co do charakteru zawartych umów.

Jestem podatnikiem VAT prowadzącym sprzedaż towarów i usług zarówno dla innych podatników VAT, jak i klientów indywidualnych. Dotychczas część dokumentów sprzedaży wystawiałem w formie papierowej, w tym faktury VAT oraz faktury uproszczone w postaci paragonów fiskalnych z NIP nabywcy. Od 1 kwietnia 2024 roku obowiązywać będzie Krajowy System e-Faktur (KSeF), umożliwiający wystawianie, przesyłanie i przechowywanie faktur w formie elektronicznej. W związku z tym chcę ustalić, czy możliwa będzie całkowita rezygnacja z papierowego obiegu dokumentów w firmie - na pytanie Czytelnika odpowiada Rafał Styczyński, doradca podatkowy.

Resort finansów szykuje zmiany w postępowaniu egzekucyjnym w administracji – w założeniu mają one zapewnić mundurowym zajmującym służbowe mieszkania oraz ich bliskim ochronę podobną do tej, jaką mają inni najemcy. Silniejsza ochrona ma też jednak objąć eksmitowanych przy inwestycjach infrastrukturalnych, co może znacznie wydłużyć start rozbiórek i budów w razie braku dobrowolnej wyprowadzki.