Maria Dec-Kiełb

Włodarze gmin, gdzie ochroną objętych jest ponad 80 proc. obszarów, przekonują, że z parków, rezerwatów oraz innych terenów chronionych korzystają wszyscy, ale koszty ponoszą tylko te gminy. Dlatego chcą rekompensaty za utracone dochody i możliwości rozwoju, które przejawiają się w ograniczeniach inwestycyjnych.

Wprowadzenie rządowego regulatora opłat za śmieci nie jest jeszcze propozycją legislacyjną, ale ministerstwo środowiska ma taki pomysł. Organizacje samorządowe mu się sprzeciwiają. Chcą natomiast rozpoczęcia prac nad opracowaniem i uchwaleniem nowej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Sprzedaż końcowa węgla przez gminy kuleje. Mieszkańcy nie są zainteresowani opałem, a ci, którzy chcą go kupić, mogą zrobić to taniej w państwowej spółce. Śląski Związek Gmin i Powiatów uważa, że ostatnia nowelizacja ustawy o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych nie pomaga gminom. Chcą wprowadzenia kolejnych rozwiązań.

Najwyższa Izba Kontroli sprawdzała, czy jednostki samorządu terytorialnego prawidłowo korzystają z usług doradczych i eksperckich. Z kontroli wynika m.in., że JST zlecały wykonanie zadań eksperckich, chociaż mogły osiągnąć rezultat swoimi siłami. Zlecały też usługi doradcze własnym pracownikom wypłacając im honoraria, choć zlecone zadania leżały w ich podstawowych kompetencjach.

Do 31 maja wójtowie burmistrzowie i prezydenci miast muszą złożyć raport o stanie gminy. Raport powinna poprzedzić dyskusja na forum rady gminy i z udziałem zainteresowanych obywateli. Niestety, mieszkańcy rzadko biorą w niej udział. Raporty tworzą z reguły urzędnicy, a jedynie 7 proc. gmin przyznaje, że duży wpływ na przygotowanie takich dokumentów mieli mieszkańcy.

Gminy nie mają pieniędzy na usuwanie odpadów niebezpiecznych – to główny wniosek z kontroli Najwyższej Izby Kontroli. Izba zwróciła się do Ministra Klimatu i Środowiska o wypracowanie rozwiązań finansowych, prawnych i organizacyjnych, aby zapewnić gminom narzędzia do niezwłocznego i skutecznego eliminowania takich zagrożeń dla życia i zdrowia ludzi oraz środowiska.

Ludzie gubią róże przedmioty - od kluczyków do samochodów, przez telefony komórkowe, portfele, obrączki, walizki, po rowery, a nawet kajaki i lodówki. Ale nie wiedzą, gdzie tych rzeczy potem szukać. Policja potrafi przekazać zgubę do biura rzeczy znalezionych po kilkunastu miesiącach. A same przepisy ustawy o rzeczach znalezionych już nie przystają do zmieniającej się rzeczywistości.

Samorządy nie chcą inwestować w modernizację nie swoich latarni ulicznych. Domagają się też ograniczenia opłaty z tytułu poboru mocy biernej pojemnościowej w oświetleniu ulicznym. Ta kosztowna opłata wygląda jak kara przedsiębiorstwa energetycznego dla tych, którzy inwestują w nowoczesne oświetlenie. Problem będzie narastał, bo lamp ledowych jest coraz więcej.

Działania samorządów nie były wystarczające, aby skutecznie ograniczać zabudowę terenów zagrożonych powodzią. Potencjalni inwestorzy nie mieli więc rzetelnych informacji o zagrożeniu powodziowym w miejscu planowanej inwestycji. Samorządy zaś świadomości kosztów, jakie będą musiały ponieść z tytułu inwestycji w infrastrukturę chroniącą mieszkańców przed podtopieniami i powodziami – ocenia NIK.

Filozofia zero waste zdobywa coraz więcej zwolenników. Dobre praktyki w ograniczaniu ilości odpadów oraz marnowaniu żywności zaczynają realizować też samorządy. W publicznych stołówkach w Rybniku udało się ograniczyć marnowanie żywności o 44 proc. Powstają jadłodzielnie, sklepy społeczne, bazarki, ReUżytkownie gdzie można zostawić sprawne, a niepotrzebne rzeczy.