Beata Dązbłaż

Nawet połowa dzieci i młodzieży nie skorzystała w latach 2022-2024 z gwarantowanych i nieodpłatnych badań profilaktycznych w ramach podstawowej opieki zdrowotnej – wynika z raportu Najwyższej Izby Kontroli (NIK). Kontrola wykazała liczne nieprawidłowości: brak pełnej dokumentacji badań, niepełną realizację świadczeń, brak skutecznych informacji o badaniach profilaktycznych. Słaby był także nadzór Ministerstwa Zdrowia i NFZ nad profilaktyką młodzieży.

Gdy orzeczenie o niepełnosprawności traci ważność, decyzja o poziomie potrzeby wsparcia nie przedłuża się automatycznie. Obowiązuje ona tylko na czas ważności orzeczenia. Wnioskując więc o nowe orzeczenie, trzeba też złożyć wniosek o wydanie nowej decyzji o poziomie potrzeby wsparcia. Jeśli zrobimy to w odpowiednim terminie, nie będzie przerwy w wypłacie świadczeń.

W ocenie Izby POLMED zaproponowany przez resort zdrowia projekt zmian w wykazie wyrobów medycznych nie poprawi realnie dostępu pacjentów do nowoczesnych technologii medycznych. Projekt nie wprowadza nowych wyrobów medycznych ani nie zwiększa w wielu przypadkach ich limitów finansowania.

Zgłaszalność na badania przesiewowe spadła poniżej poziomu z początku realizacji Narodowej Strategii Onkologicznej (NSO). Brakuje ok. 500 onkologów, a system wciąż nie mierzy jakości leczenia. O szansach pacjenta w dużej mierze decyduje dziś miejsce zamieszkania. Takie wnioski płyną z najnowszego raportu Onkofundacji Alivia, który podsumowuje realizację Strategii w latach 2020–2025.

Od 1 lipca zmieniły się zasady naboru do tzw. programu samochodowego Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). Będą m.in. premiowane osoby, które we wcześniejszych naborach kilka razy wnioskowały o dofinansowanie do zakupu samochodu, ale nie otrzymały go, bo wyczerpały się środki. Będzie też tylko jeden nabór w roku. Następny ruszy 1 września 2026 r.

Przepisy nie regulują od kiedy ma być wypłacone przez ZUS świadczenie wspierające, jeśli ktoś po raz pierwszy złożył o nie wniosek w 2026 r. W praktyce oznacza to, że osoby, które pierwszy raz w tym roku wnioskują o świadczenie, mogą nie dostać wyrównania za miesiące, w których czekały na wydanie decyzji o poziomie potrzeby wsparcia przez wojewódzki zespół ds. orzekania o niepełnosprawności. A potem w ciągu trzech miesięcy złożyły wniosek do ZUS.

Lepszy monitoring i koordynacja opieki długoterminowej - to główne założenia ustawy o koordynacji opieki długoterminowej i osobach starszych. Chodzi o wprowadzenie mechanizmów, które mają lepiej zarządzać informacją o opiece długoterminowej i podjęcie próby współpracy dwóch systemów: ochrony zdrowia i pomocy społecznej. Prezydent podpisał nowe przepisy.

Opiekunowie osób z niepełnosprawnościami stoją na różnych stanowiskach względem projektowanych przepisów o instrumentach wspieranego podejmowania decyzji. Mają one zastąpić ubezwłasnowolnienie. Ponad 1700 osób podpisało dotąd petycję w sprawie wstrzymania prac nad projektem ustawy. Inni uważają, że przepisy powinny wejść w życie. Tymczasem prace nad projektem w parlamencie dopiero się zaczynają.

Krajowa Izba Fizjoterapeutów (KIF) stoi na stanowisku, że zmiany, które proponuje NFZ, pogorszą dostęp do fizjoterapii dla osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności. A to dlatego, że nie będzie zagwarantowane ich terminowe opłacanie przez publicznego płatnika. Odpowiedzialność za ich finansowanie musiałyby przejąć podmioty, które realizują rehabilitację. A na to samorząd fizjoterapeutów się nie zgadza, bo to jest obowiązkiem państwa.

Nie ma przepisów oświatowych, które zabraniałyby tłumaczyć polecenia na egzaminie ósmoklasisty czy maturze na polski języki migowy (PJM). Jednak Centralna Komisja Egzaminacyjna nie zgodziła się, by taki tłumacz był na egzaminie końcowym po szkole podstawowej. Argumentuje m.in., że polecenia są dostępne, bo podane w uproszczonym języku polskim. Tymczasem dla wielu osób głuchych język polski, nawet uproszczony, jest językiem obcym.