Opieka długoterminowa ma być lepiej koordynowana

Lepszy monitoring i koordynacja opieki długoterminowej - to główne założenia projektu ustawy. Chodzi o wprowadzenie mechanizmów, które mają lepiej zarządzać informacją o opiece długoterminowej i podjęcie próby współpracy dwóch systemów: ochrony zdrowia i pomocy społecznej. I choć komisje sejmowe poparły ustawę, to Związek Powiatów Polskich ma o niej negatywne zdanie. Bo to w powiatach w głównej mierze ma odbywać się koordynacja opieki.

W parlamencie procedowany jest obecnie projekt ustawy o koordynacji opieki długoterminowej i osobach starszych (UD326). Nie zmienia systemu pomocy, a dotyczy jedynie koordynacji opieki długoterminowej. Projektowana ustawa ma stworzyć ramy prawne dla skoordynowanego systemu opieki długoterminowej, który połączy elementy ochrony zdrowia i pomocy społecznej i wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami.

4200 zł na koordynatora 

Ustawa przede wszystkim ma wprowadzić:

• jednoznaczne definicje opieki długoterminowej, opieki nieformalnej i opiekuna nieformalnego. - Brak powyższych definicji prowadzi do niejednolitości interpretacyjnej i utrudnia tworzenie skutecznych narzędzi zarządzania oraz koordynacji udzielania usług i świadczeń opieki długoterminowej w obu systemach – uzasadnia projektodawca;
• katalog usług i świadczeń obecnie funkcjonujących w przestrzeni prawnej, które zaliczać się będą do opieki długoterminowej. Katalog obejmie usługi i świadczenia realizowane w systemie pomocy społecznej i ochrony zdrowia, w tym świadczenia pieniężne z zabezpieczenia społecznego, a także wybrane formy wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami. To instrumenty, które już są, i nie będą zmieniane;
• system koordynacji działań w opiece długoterminowej. W powiatach zostaną powołani koordynatorzy opieki długoterminowej usadowieni w powiatowych centrach pomocy rodzinie.

Zadania koordynatora to m.in.:

• współpraca z instytucjami i podmiotami systemów ochrony zdrowia, pomocy społecznej oraz lokalnymi organizacjami pozarządowymi w zakresie rozwoju i zapewnienia kompleksowych usług;
• udostępnianie informacji o dostępnych usługach i świadczeniach opieki długoterminowej;
• identyfikacja potrzeb i deficytów w zakresie usług opieki długoterminowej;
• działania na rzecz deinstytucjonalizacji;
• promocja edukacji i wsparcia dla opiekunów nieformalnych;
• bezpośredni kontakt z mieszkańcami;
• udostępnianie na stronie internetowej powiatu informacji o rodzajach usług i świadczeń opieki długoterminowej dostępnych w regionie wraz z bazą adresową.

Powiat otrzyma na stanowisko koordynatora 4200 zł miesięcznie.

Dziś opieka długoterminowa jest mocno rozproszona w systemie ochrony zdrowia i pomocy społecznej. Zostaną powołani powiatowi koordynatorzy opieki długoterminowej. Będzie można dowiedzieć się od nich, gdzie szukać pomocy, gdzie jest np. miejsce w domu pomocy społecznej (DPS), jak poruszać się po systemie – wyjaśniała w Sejmie Marzena Okła-Drewnowicz, sekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów odpowiedzialna za projekt.

Powiaty skoordynują opiekę długoterminową?

Projekt ustawy wskazuje, że zadania określone w tym akcie prawnym będą zadaniami własnymi powiatów. - Projektowana ustawa określa sytuacje, w których konieczna jest współpraca między instytucjami ochrony zrowia i pomocy społecznej przy ustalaniu potrzeb osób wymagających opieki długoterminowej. Przepisy projektowanej ustawy będą precyzowały, jakie informacje mogą być przekazywane, w jakim celu i na jakich zasadach, w tym kto musi wyrazić zgodę na ich udostępnienie – zapowiada ustawodawca.

Organizacja wsparcia i opieki ma być sprawniejsza np. w sytuacji, gdy ktoś opuszcza szpital. Podmiot leczniczy będzie miał poinformować ośrodek pomocy społecznej o konieczności zbadania sytuacji tej osoby w zakresie realizacji czynności dnia codziennego. Z kolei pracownik systemu pomocy społecznej będzie informował lekarza podstawowej opieki zdrowotnej o konieczności weryfikacji potrzeby zapewnienia osobie określonych świadczeń medycznych, np. wizyty lekarza POZ czy pielęgniarskiej opieki długoterminowej domowej.

Ustawa wprowadzi zasady monitorowania sytuacji i ewaluacji jakości opieki długoterminowej na poziomie powiatowym, wojewódzkim i krajowym. Projekt wskazuje też organy odpowiedzialne za działalność informacyjną.

Związek Powiatów Polskich negatywnie zaopiniował projekt. Bernadeta Skóbel, radca prawny, kierownik Działu Monitoringu Prawnego i Ekspertyz w biurze Związku Powiatów Polskich (ZPP), podkreśliła, że koordynator na poziomie powiatu nie będzie miał kompetencji do integracji usług społecznych. – Nie będzie miał wiarygodnych informacji z poziomu powiatu o usługach, jakie są realizowane na jego terenie, bo powiaty nie realizuję wszystkich usług opieki długoterminowej – mówiła w Sejmie.

Dodała też, że wynagrodzenie netto dla koordynatora wyniesie zaledwie ok. 3 tys. zł. - Musimy na to stanowisko zatrudnić nie osoby, które zaczynają pracę, tylko takie, które mają co najmniej 10-letnie doświadczenie. Muszą znać system opieki zdrowotnej, opieki społecznej, świadczenia udzielane przez inne instytucje, które są w obszarze zainteresowania jednostek samorządu terytorialnego – podkreśliła Bernadeta Skóbel. Wyjaśniła, że ZPP opiniował projekt negatywnie, bo m.in. w ocenie skutków regulacji do projektu nie uwzględniono żadnych kosztów nowych rozwiązań dla powiatów. Powiaty muszą i tak włożyć wkład własny, bo dotacja państwa na zadania własne powiatów może wynosić 80 proc. kosztów.

Projekt ustawy przewiduje też wprowadzenie bonu senioralnego. Pisaliśmy o tym w Prawo.pl.

Projektowana ustawa o opiece długoterminowej stanowi realizację kamienia milowego A70G w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, który zakłada stworzenie skoordynowanego, spójnego systemu opieki długoterminowej.