Krzysztof Sobczak

W przygotowanych przez Ministerstwo Sprawiedliwości propozycjach zmian w sądownictwie dyscyplinarnym dla sędziów jest propozycja powrotu do dawnej zasady, że w sądach pierwszej instancji orzekaliby tylko sędziowie apelacyjni. Tymczasem Komisja Kodyfikacyjna Ustroju Sądownictwa i Prokuratury proponuje, by były to składy wyłaniane spośród sędziów wszystkich instancji. Natomiast w drugiej instancji takie sprawy powinna, zdaniem Komisji, rozstrzygać Izba Karna SN, a nie obecna Izba Odpowiedzialności Zawodowej.

Wejście w życie unijnej dyrektywy o odpowiedzialności za produkty wadliwe i odpowiednich zmian w polskim prawie cywilnym będzie istotną zmianą, ponieważ obejmą odpowiedzialnością za produkt niebezpieczny także oprogramowanie, cyfrowe pliki produkcyjne i powiązane usługi cyfrowe – twierdzi Mateusz Kupiec, prawnik z kancelarii Traple Konarski Podrecki i Wspólnicy, asystent badawczy w Instytucie Nauk Prawnych PAN. I podkreśla, że producenci będą musieli przykładać większą wagę do dokumentacji bezpieczeństwa produktu, polityki aktualizacji i modernizacji, zarządzania składnikami produktu oraz cyberbezpieczeństwa.

Zmiany w prawie cywilnym, które mają wdrożyć unijną dyrektywę o odpowiedzialności za produkty wadliwe, zmienią m.in. definicję produktu, na skutek czego odpowiedzialność za produkt wadliwy lub niebezpieczny ma dotyczyć także programów informatycznych, w tym sztucznej inteligencji. A związane z tym szkody obejmować mają m.in. dobra, jakimi są życie i zdrowie, czyli w prawie polskim szkody takie jak śmierć, uszkodzenie ciała i rozstrój zdrowia.

Proponowana przez rząd reforma może pozytywnie wpłynąć na jakość pracy biegłych sądowych, ale jednocześnie redukując ich liczbę, co spowoduje ograniczenie dostępności biegłych i wydłużenie postępowań sądowych. Projekt ma wiele pozytywnych aspektów i założeń, jednak bez szeregu poprawek nie zadziała i nie spełni swojej roli – twierdzi dr Krzysztof Konopka, przewodniczący Polskiego Towarzystwa Ekspertów i Biegłych Sądowych.

W Ministerstwie Sprawiedliwości trwają prace nad podniesieniem dolnego i górnego poziomu stawki dziennej grzywny, co może skutkować 10-krotnym podwyższeniem tych kar. Jako argument wskazywana jest konieczność dostosowania stawek, obowiązujących od blisko 30 lat, do realiów rynkowych. Tymczasem prawnicy zwracają uwagę, że pilniejszą z tego punktu widzenia sprawą jest urealnienie definicji decydujących o kwalifikacji mienia jako mienia znacznej lub wielkiej wartości.