Krzysztof Sobczak

Komisja Wenecka nie może zmusić żadnego państwa do zastosowania wskazywanych przez nią europejskich standardów konstytucyjnych. Nie oznacza to jednak, że jej opinie trafiają „do kosza”. W praktyce często stają się ważnym punktem odniesienia w ocenie krajowych rozwiązań prawnych, zwłaszcza gdy te ostatnie są przedmiotem kontroli dokonywanej przez Europejski Trybunał Praw Człowieka czy Trybunał Sprawiedliwości UE – twierdzi prof. Monika Florczak-Wątor, konstytucjonalistka z Uniwersytetu Jagiellońskiego, członkini Europejskiej Komisji na rzecz Demokracji przez Prawo.

Polskie prawo karne w dużej mierze jest przygotowane na wyzwania związane ze sztuczną inteligencją, ponieważ posługuje się rozwiązaniami o charakterze abstrakcyjnym, które pozwalają na ich „dopasowanie” do zmieniających się potrzeb życia społecznego – mówi prof. Konrad Burdziak z Uniwersytetu Szczecińskiego. Przyznaje jednak, że ta technologia stwarza warunki przestępcom do osiągania swoich celów w „białych rękawiczkach” oraz „obchodzenia” niektórych rozwiązań prawnokarnych, wymykając się obowiązującym przepisom prawnym i zawartym w nim normom.

Prezydent Karol Nawrocki wybierze zapewne wkrótce jednego z pięciu kandydatów, któremu powierzy kierowanie Sądem Najwyższym. A ponieważ pierwszy prezes SN jest też z urzędu przewodniczącym Trybunału Stanu, można się zastanawiać, czy ta nominacja może skutkować odblokowaniem tego ważnego organu, o którego aktywności w tej kadencji słyszymy głównie w związku z próbami ukarania dotychczasowej przewodniczącej za uniemożliwianie pracy tego konstytucyjnego organu.

Już niewiele dni zostało prezydentowi na decyzję, czy podpisać zmiany w procedurze karnej, które mają przywrócić lub dopiero wprowadzić szereg przepisów gwarantujących zgodne z prawami człowieka i prawem Unii Europejskiej traktowanie osób podejrzanych, lub takich, którymi z różnych powodów interesują się organy ścigania. Opory Karola Nawrockiego może budzić to, że te zmiany nieoficjalnie nazywane były „ustawą naprawczą” po rządach Prawa i Sprawiedliwości.

Dekonstrukcja samostanowienia w prawie międzynarodowym, konsekwencje prewencyjnego nadzoru danych dla praw podstawowych w UE, udział w przestępstwie objętym jurysdykcją MTK, prawa kulturowe rdzennej ludności Arktyki i prawnokarna ochrona pieniędzy i papierów wartościowych – to tematy prac habilitacyjnych i doktorskich obronionych w 2025 roku, nagrodzone przez redakcję miesięcznika Państwo i Prawo. Wyróżnienia zostały wręczone w poniedziałek 9 marca w siedzibie wydawcy czasopisma - Wolters Kluwer Polska.