Krzysztof Sobczak

Zakaz zawierania związków małżeńskich przez sędziów SN i NSA to nieproporcjonalne ograniczenie prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, a także prawa dostępu do służby publicznej oraz do wolności wyboru i wykonywania zawodu – mówi sędzia Sądu Najwyższego w stanie spoczynku Jacek Gudowski. I wspomina, że orzekanie jego i małżonki – Beaty Gudowskiej – w tym samym sądzie nie stanowiło problemu. Dla nich i dla kierownictwa Sądu Najwyższego.

Projekt nowelizacji procedury cywilnej, który ma ograniczyć prawo prokuratora do włączania się w postępowania cywilne – jak ustaliło Prawo.pl – jest już gotowy i trafił do zaopiniowania przez środowisko prokuratorskie. Zakłada m.in. uchylenie art. 7 k.p.c., z którym prokurator może żądać wszczęcia postępowania w każdej sprawie, jak również wziąć udział w każdym toczącym się już postępowaniu, jeżeli według jego oceny wymaga tego ochrona praworządności, praw obywateli lub interesu społecznego. Prokuratorzy już alarmują, że w efekcie z procedury cywilnej zniknie instytucja prokuratora/rzecznika praworządności.

Zmiany proponowane przez rząd w procedurze cywilnej mają m.in. ułatwić korzystanie z zarzutu potrącenia, czyli umorzenia wzajemnych roszczeń pieniężnych między stronami. Rozwiązanie, możliwe do wykorzystywania np. w sprawach frankowych, jest chwalone jako korzystne dla konsumentów. Ale jednocześnie dla nich nieprzyjazne, ze względu na propozycję wprowadzenia opłaty związanej z podniesieniem zarzutu potrącenia.

Wprowadzenie środka zapobiegawczego w postaci zakazu opuszczania terytorium Unii Europejskiej oraz samodzielne stosowanie środków dotyczących dokumentów – zatrzymania, odmowy wydania lub unieważnienia paszportu, bez konieczności łączenia ich z zakazem opuszczania kraju – to cel nowelizacji kodeksu postępowania karnego. Ma to lepiej odpowiadać realiom życia osób pracujących i mieszkających za granicą, a także uporządkować zasady stosowania ograniczeń paszportowych wydawanych w trybie administracyjnym.

Od 2 stycznia 2026 r. obowiązuje nowelizacja kodeksu karnego, zwiększająca ochronę funkcjonariuszy publicznych – policjantów, strażaków czy ratowników medycznych – a także osób, które narażają swoje życie i zdrowie, pomagając innym: lekarze, pielęgniarki, ratownicy górscy i wodni oraz zwykli obywatele, którzy reagują na przemoc lub ratują ofiary wypadków. Kary za naruszenie nietykalności tych osób wzrosły z trzech do pięciu lat.