Krzysztof Sobczak

Ministerstwo Sprawiedliwości podziela krytykę przepisu zakazującego krewnym, powinowatym i małżonkom jednoczesnego zajmowania stanowisk sędziego Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zdaniem resortu to przepis zbyt restrykcyjny i wymaga zmiany. Sprawą ma zająć się Komisja Kodyfikacyjna Ustroju Sądownictwa i Prokuratury w ramach prac nad zmianami w ustawie o Sądzie Najwyższym. Chodzi o obowiązujący od 2018 roku przepis, którego celem, według deklaracji autorów, miało być dążenie do zachowania zasady bezstronności orzekania w SN i NSA oraz zapewnienie niezawisłości sędziowskiej.

Wielkimi krokami zbliżają się zmiany w przepisach, umożliwiające m.in. wnoszenie środków odwoławczych przez portal informacyjny sądów. Ruszyła właśnie jego nowa, testowa wersja, poprzez którą m.in. adwokaci i radcy prawni mogą sprawdzić nowe funkcjonalności. Pierwsze oceny są całkiem dobre, prawnicy chwalą rozwiązania za przejrzystość. Obawy mają natomiast sądy - ich pracowników czeka dodatkowa praca związana m.in. z wnoszonymi e-dokumentami. Pisma za pośrednictwem portalu będą mogli otrzymywać nie tylko prawnicy, ale i zwykli ludzie - strony postępowania.

Wokół wykładowców uniwersyteckich, którzy orzekają w sądach niezgodnie z orzecznictwem europejskich trybunałów, panuje swego rodzaju zmowa milczenia, omija się ten problem. Dla świętego spokoju. Według części prawników panuje przekonanie, że należy podejmować starania, aby rozumieli oni potrzebę realizacji praworządności także w skali mikro, czyli takiej, która jest zorientowana na jednostkę. Trzeba dziś uczyć studentów funkcjonowania w multicentrycznym porządku prawnym.

Możliwość wnoszenia dokumentów, w tym apelacji i zażaleń, poprzez Portal Informacyjny sądów, to kolejny i bardzo ważny etap w cyfryzacji postępowań cywilnych i karnych – twierdzi prof. Jacek Gołaczyński, sędzia Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu i koordynator krajowy do spraw wdrożeń systemów teleinformatycznych w sądach powszechnych. I dodaje, że wszystko jest już przygotowane do sprawnego wprowadzenia tych rozwiązań, a obawy sądów co do możliwych dodatkowych obciążeń są nieuzasadnione.

W reakcji na weto prezydenta do ustawy umożliwiającej usuwanie z internetu treści naruszających prawo, Ministerstwo Cyfryzacji przygotowało dwa nowe projekty. Odpowiedzią na zarzut Karola Nawrockiego, że urzędnicy mieliby decydować, co wolno, a czego nie wolno publikować w sieci, ma być prawo autora do odwołania się do sądu od decyzji blokującej wpis. Jednak ta słuszna idea może się rozbić o realia panujące w i tak nadmiernie obciążonych sądach. Szczególnie, gdy nie obowiązywałaby natychmiastowa wykonalność decyzji blokującej.