Patrycja Rojek-Socha

Przy okazji prac nad zmianą rozporządzenia dotyczącego dodatków funkcyjnych przysługujących sędziom ponownie wracają postulaty o wprowadzenie takiego dodatku m.in. dla sędziów pełniących dyżury w sprawach aresztowych, ale też rodzinnych dotyczących np. zażaleń na odebranie dziecka. Stowarzyszenie Sędziów Polskich Iustitia podkreśla, że ten obowiązek obciąża sędziów rejonowych z wydziałów karnych i rodzinnych, ale też wszystkich sędziów w mniejszych jednostkach. Kolejnym postulatem jest dodatek za tzw. nadzór penitencjarny.

Projekt regulujący status sędziów powołanych po 2017 r., zakłada możliwość wzruszania wydanych przez nich orzeczeń. Prawnicy już alarmują, że propozycje są niedopracowane, niespójne i mogą uderzać w prawo do sądu. W ocenie prokuratorów skala, mimo wprowadzonych kryteriów, wcale nie będzie mała, a konsekwencje to m.in. uniknięcie przez sprawców odpowiedzialności karnej, przedawnienie roszczeń pozakarnych i... upadek zabezpieczeń roszczeń w procesach cywilnych - np. alimentacyjnych. Do tego dochodzi jeszcze pytanie, co z wyrokami sędziów, którzy w myśl ustawy sędziami nie byli.

Sejm przyjął legislacyjne poprawki Senatu do ustawy o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych. Przygotowane w resorcie pracy regulacje umożliwiają w ramach układów zbiorowych m.in. wynegocjowanie nowych uprawnień w miejscu pracy, takich jak czas pracy, podwyżki czy wymiar urlopu. Teraz regulacja trafi do podpisu prezydenta.

Nie milkną echa dyskusji dotyczącej zniesienia zakazu umowy o pracę, która miała miejsce w czerwcu podczas Krajowego Zjazdu Adwokatury. Konkretnie chodzi o stwierdzenia, które padły wówczas pod adresem radców prawnych. Teraz list otwarty w tej sprawie do prezesa NRA Przemysława Rosatiego wystosował prezes Krajowej Rady Radców Prawnych Włodzimierz Chróścik. Prosi o stanowisko i informacje dotyczące ewentualnych kroków podjętych przez samorząd adwokacki.

Po rzeczniku dyscyplinarnym sędziów sądów powszechnych i jego dwóch zastępcach przyszedł czas na zastępców rzecznika działających przy sądach apelacyjnych i okręgowych. Odwołanych zostało 9 z nich – m.in. sędzia Jakub Iwaniec i Jarosław Dudzicz. Tymczasem na ostatniej prostej są prace nad zmianą rozporządzenia, które zwiększa dodatki funkcyjne dla głównego rzecznika i jego zastępców – z 0,1 do odpowiednio 0,9 i 0,8 podstawy wynagrodzenia.

Stowarzyszenie Absolwentów i Aplikantów Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury uważa, że ustawowe złożenie z urzędu lub degradacja rzeszy ponad 1600 sędziów powołanych od 2018 r. stanowiłoby precedens, który mógłby zostać w łatwy sposób wykorzystany przez każdą kolejną władzę polityczną. W jego ocenie to, że skutek w postaci degradacji sędziego lub złożenia go z urzędu miałby następować na mocy ustawy, jest „jaskrawo sprzeczne z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka".

Jak uporządkować sprawy spadkowe? Po ilu latach od śmierci krewnego można domagać się zachowku? Czy samodzielnie napisany testament na pewno jest ważny, czy lepiej napisać go u notariusza. Jak zabezpieczyć dziedziczenie partnera/partnerki, jeśli nie mamy ślubu? – na te i inne pytania odpowiedzą notariusze podczas zbliżającego się 16. Dnia Otwartego Notariatu. Dyżurować będą w 54 miastach, ale też telefonicznie i na czacie.

Ostatnie lata to boom na rynku nieruchomości, ale drożeją nie tylko mieszkania - z każdym rokiem coraz więcej trzeba zapłacić także za miejsce na cmentarzu. Dla niektórych to znak, by nie czekać z inwestycją i wykupić sobie miejsce jak najszybciej. Pośpiech w tej kwestii nie zawsze jest jednak dobrym doradcą - bywa, że członkowie rodziny i powinowaci skutecznie pokrzyżują najlepsze plany. A spór o miejsce pochówku trwa do grobowej deski. Prace nad nowym prawem pogrzebowym ciągnęły się przez lata i utknęły na etapie projektu.

Jeszcze nie wiadomo, jak w praktyce będzie wyglądać wyznaczanie dwóch sędziów przez przewodniczących wydziału do składów "trójkowych", a już karniści i prokuratorzy alarmują, że takie kształtowanie sędziowskiego składu może być traktowane jako bezwzględna przyczyna odwoławcza. Część z nich uważa też, że to kolejne zmiany w sądowych przepisach, które mogą być kwestionowane przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka – ze względu na ryzyko naruszenia art. 6 konwencji, czyli prawa do niezawisłego i bezstronnego sądu.

Prokurator krajowy Dariusz Korneluk polecił właśnie w piśmie skierowanym do szefów prokuratur regionalnych, by prokuratorzy stawiali się na posiedzenia i rozprawy, które dotyczą naruszeń zakazu prowadzenia pojazdu. Mają też dokonywać wszechstronnej oraz rzetelnej analizy wyroków nakazowych, z uwzględnieniem uprzedniej karalności sprawców i liczby orzeczonych wobec nich środków karnych w postaci zakazu. Związkowcy alarmują, że to pogrąży w "biurokracji i chaosie" prokuratury rejonowe.