Obecność prokuratury w systemie organów państwa nie budzi od dziesięcioleci najmniejszych wątpliwości. Prokuratura jest stałym elementem struktury każdego państwa. Bez względu na ustrój, historię czy tradycje systemu prawa, prokuratura jest powszechnie akceptowanym organem, i tu pytanie, czego – pisze Tomasz Warykiewicz, były funkcjonariusz Biura do Walki z Przestępczością Zorganizowaną Komendy Głównej Policji i Centralnego Biura Śledczego KGP.

Sędzia stanu wojennego, która skazała dwóch opozycjonistów za malowanie haseł na trzy lata więzienia, popełniła błąd, a nie zbrodnię sądową – orzekł Sąd Najwyższy. A za błąd, nawet rażący, w orzekaniu sędzia nie odpowiada karnie ani dyscyplinarnie. Nie jest to też zbrodnia przeciwko ludzkości, która miała za cel systematyczne prześladowanie. Wobec tego nie można uchylić sędziemu immunitetu i skazać w procesie karnym.

Do 10 października pracownikom sądów mają zostać wypłacone kolejne nagrody. Z wytycznych Ministerstwa Sprawiedliwości, które ujawniły związki zawodowe wynika, że wyniosą one minimum 3 tys. zł dla każdego pracownika - pod warunkiem, że pracuje co najmniej od 6 miesięcy i nie ma zbyt wielu nieobecności np. związanych z długim chorobowym. Cicho jest natomiast o nagrodach dla pracowników prokuratur - upomnieli się o nie właśnie prokuratorscy związkowcy.

Do 10 grudnia adwokaci i radcy prawni, muszą mieć zarejestrowany adres elektroniczny do e-doręczeń. Tą drogą będą się kontaktować z administracją publiczną i podatkową. Równocześnie pisma sądowe otrzymywać będą przez portal informacyjny sądów, chyba że chodzi o sąd administracyjny - w tym przypadku na elektroniczną skrzynkę podawczą. Prawnicy już teraz mówią o chaosie i liczą koszty związane z przygotowaniem do zmian kancelaryjnych programów.

Frankowicze, w większości przypadków, wygrywają w sądach z bankami, a dodatkowo TSUE w kolejnych wyrokach staje po ich stronie. Nic więc dziwnego, że banki, chcąc minimalizować ewentualne straty i kolejne pozwy, oferują kredytobiorcom ugody. Część osób, która już je zawarła, zastanawia się jednak, czy z zawartego porozumienia można się wycofać. Prawnicy podkreślają, że szanse na podważenie są, choć droga nie jest najprostsza.

Prawnicy nie pozostawiają suchej nitki na obowiązującym od 22 września 2023 r. przepisie, na podstawie którego sąd może w drodze zabezpieczenia zobowiązać pracodawcę do przywrócenia zwolnionego z pracy pracownika, do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia. Mówią wprost: to wyrok sądu będzie tworzył stosunek pracy. Przy czym nie wiadomo, czy ma to być nowa umowa, a jeśli tak, to jaka. Pracodawcy twierdzą, że ustawodawca przerzuca na nich koszty toczących się latami procesów sądowych, zamiast podjąć działania zmierzające do ich przyśpieszenia.

Marzec przyszłego roku, październik bieżącego i ponownie marzec przyszłego - daty wejście w życie zmian dotyczących przepadku auta pijanego kierowcy zmieniły się w ostatnich miesiącach trzykrotnie. Wiadomo, że od 1 października z dwóch do trzech lat pozbawienia wolności wzrosło zagrożenie m.in. za prowadzenie auta w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środki odurzających. Pijany kierowca będzie mógł stracić auto dopiero od 14 marca 2024 r.

Zabezpieczenia w sprawach rodzinnych mają często kluczowe znaczenie. Chodzi bowiem np. o alimenty dla dziecka, kwestie kontaktów czy wykonywania władzy rodzicielskiej. Przepisy przewidują dla sędziów termin instruktażowy, zgodnie z którym w sytuacji, gdy taki wniosek musi być rozpatrzony na rozprawie, powinni ją wyznaczyć w ciągu miesiąca. Prawnicy wskazują, że termin wydłuża się do kilku miesięcy, a sędziowie, że wnioski są coraz częściej są nadużywane.

Za uchylanie się od wykonania orzeczonego przez sąd na rzecz pokrzywdzonego lub osoby dla niego najbliższej, za przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, środka kompensacyjnego - grozi od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. Chodzi o obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, albo nawiązki w różnych sprawach - od wypadków po zniesławienia.

Sprawca, który popełni przestępstwo po 1 października br., znajdzie się w nowej rzeczywistości prawnej. W niedzielę weszła nowela kodeksu karnego, która zmienia m.in. samą dyrektywę wymiaru kary, usuwając z niej cele wychowawcze, a pozostawiając jedynie zapobiegawcze. Wprowadza też możliwość bezwzględnego dożywocia - przeciwko czemu wielokrotnie wypowiadał się choćby ETPC. Część karnistów już zapowiada, że będzie stosować rozproszoną kontrolę konstytucyjności zmienianych przepisów i regulacje konwencyjne.

Fundacja Court Watch Polska opublikowała raport „Obywatelski monitoring sądów”. Zaprezentowano stan przestrzegania zasad jawności oraz wyników obserwacji rozpraw stacjonarnych i zdalnych. Poruszono zagadnienie aresztów tymczasowych. Sędziowie zgadzają się w 87 procentach przypadków z wnioskami prokuratorskimi w tym zakresie. Najrzadziej stosują areszt sędziowie warszawscy, najczęściej – rzeszowscy.

Ministerstwo Sprawiedliwości poinformowało właśnie, że zapadła decyzja o zwiększeniu budżetu na 2024 r. o dodatkowe 120 mln złotych, by zrównać stawki za urzędówki z stawkami dla adwokatów i radców prawnych z wyboru. W praktyce ma to oznaczać ich dwukrotny wzrost. Taki krok, Sebastian Kaleta, wiceminister sprawiedliwości, zapowiadał w pismach skierowanych do prezesów samorządów adwokackiego i radcowskiego.

Samo przytoczenie przepisów, które rzekomo narusza zaskarżone orzeczenie, nie czyni zadość obowiązkowi przytoczenia i uzasadnienia podstaw skargi nadzwyczajnej – orzekł Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. SN oddalił skargę Rzecznika Praw Obywatelskich, który uznał za sprzeczne z Konstytucją odsetki od kredytu frankowego.

Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej kwestii przez Sąd Najwyższy – orzekła w środę Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych SN. Sama jednak złamała przy tym zasadę prawną ustanowioną przez siedmiu sędziów w uchwale. Mówi ona o tym, że rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego prowadzi do nieważności postępowania.

Coraz więcej frankowiczów decyduje się na drogę sądową. Zachęcają ich to tego nie tylko wyroki TSUE, ale też rekordowe raty. Do indywidualnej walki w sądzie zniechęcają natomiast koszty, choćby te związane z pracą pełnomocnika. Pozwy grupowe mogłyby być rozwiązaniem, ale - jak pokazuje praktyka sądowa - w sprawach "frankowych" zupełnie się nie sprawdzają. Lepszym pomysłem - w ocenie prawników - byłoby łączenie indywidualnych spraw do wspólnego rozpoznania.

Kodeks karny zabrania współżycia z osobami, które nie ukończyły piętnastego roku życia. Uprawianie seksu z osobą, która tę granicę przekroczyła, jest już prawnie obojętne, nawet gdy w grę wchodzi duża różnica wieku pomiędzy partnerami. Ta ostatnia sytuacja jest jednak coraz mniej akceptowana społecznie - a to może rodzić pytania o potrzebę zmian w przepisach karnych, zwłaszcza że są kraje, które się na to zdecydowały.

Postępowania sądowe trwają coraz dłużej, sądy są źle zarządzane, pracownicy zmagają się z niskimi wynagrodzeniami, presją i przeciążeniem pracy - to główne przyczyny, dla których Związek Zawodowy OZZ „AR PRIM” pracowników sądów zdecydował o zorganizowaniu happeningu. Ma odbyć się 1 października 2023 r. i pokazać przyczyny trudnej sytuacji w wymiarze sprawiedliwości.

Prezes PiS Jarosław Kaczyński nie musi prostować wypowiedzi na temat filmu Agnieszki Holland "Zielona granica". Sąd Okręgowy w Sieradzu oddalił pozew kandydatki Lewicy Iwony Kaźmierskiej-Małyskiej skierowany w trybie wyborczym przeciwko prezesowi PiS. Chodziło m.in. o słowa: "ci, którzy robią takie filmy, są armią Putina". Sąd uznał, że była to opinia o filmie.

Sąd Najwyższy orzekł, że należy przeciwstawić się takiemu stosowaniu prawa, które przez „przyłapanie” na rzekomym błędzie co do skutków oświadczenia woli przedsiębiorcy „przybiera postać imperatywnego wyłączania ubezpieczonych z systemu ubezpieczenia na skutek niekorzystnej interpretacji ich oświadczeń woli”. I dlatego oddalił skargę kasacyjną ZUS w sprawie wykorzystania ulgi na start.

E-rozprawy zapisały się już na stałe w sprawach cywilnych, sędziowie chętnie korzystają z takiego rozwiązania - podobnie zresztą jak i pełnomocnicy. Jednym z problemów, wynikających głównie z praktyki sądowej, jest natomiast uczestnictwo w takim trybie publiczności. Tu pomocne mają być zmiany w kodeksie postępowania cywilnego, które zaczną obowiązywać od marca przyszłego roku. Sądy będą informować o możliwości włączenia się na takie posiedzenie.