Europejski Trybunał Praw Człowieka niezmiennie stoi na stanowisku, że pozbawienie wolności skazanego, bez jakiejkolwiek nadziei na odzyskanie wolności, jest niehumanitarne i sprzeczne z Konwencją Praw Człowieka. Wprowadzona do polskiego porządku prawnego możliwość bezwzględnego dożywocia może więc uniemożliwić sprowadzanie do kraju sprawców najpoważniejszych przestępstw - wskazują sędziowie.

Urzędówki dla adwokatów i radców prawnych mają zostać zrównane ze stawkami za pomoc prawną z wyboru. Co więcej - w myśl projektów, które trafiły właśnie do opiniowania, w sprawie cywilnej i w przypadku wygranej, do zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie będzie potrzebne wykazanie bezskuteczności ich egzekucji od strony, która przegrała. Rozporządzenia mają zacząć obowiązywać od 1 stycznia 2024 r. Na ten cel przeznaczonych ma zostać dodatkowo 120 mln zł.

Dzień po ogłoszeniu wyników wyborów parlamentarnych prezydent Andrzej Duda wręczył 72 akty powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego oraz asesora sądowego w sądach powszechnych i administracyjnych. Nowo powołani sędziowie oraz asesorzy sądowi złożyli wobec Prezydenta ślubowanie. Wśród nominowanych jest m.in. zastępca rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych Michał Lasota.

Ze wspólnikiem trzeba podzielić się zyskiem. A w procesie o dalszą - ponad prawomocnie uwzględnioną - część świadczenia z tego samego stosunku prawnego, sąd nie może w niezmienionych okolicznościach odmiennie orzec o zasadzie odpowiedzialności pozwanego – orzekł Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej.

O ważności wyborów do Sejmu i Senatu z 15 października rozstrzygać będzie Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, co do której legalności istnieją poważne zastrzeżenia. Gdyby ustawodawca dostosował się do orzeczeń Europejskiego Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu, to należałoby ją rozwiązać na długo przed wyborami. A sprawy z zakresu prawa publicznego przekazać Izbie Pracy, która przed reformą Sądu Najwyższego zajmowała się ważnością wyborów.

Rząd przyjął właśnie Krajowy Plan przeciwdziałania przestępczości przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę osób małoletnich na lata 2023–2026. Prace nad nim trwały od wielu miesięcy, wiosną br. projekt trafił do konsultacji. Cel to m.in. koordynowanie i zwiększenie ochrony dzieci w tym zakresie.

Sąd Rejonowy we Włocławku powziął wątpliwość, którą przedstawił Izbie Cywilnej Sądu Najwyższego. A ta podjęła uchwałę, zgodnie z którą właściwa okręgowa rada adwokacka, do której adwokat ustanowiony przez sąd skierował wniosek o zwolnienie z obowiązku zastępowania strony w postępowaniu, nie może skutecznie zwolnić go z tego obowiązku.

Populizm penalny, wysokie i często wręcz niesprawiedliwe kary, wzmacnianie roli prokuratorów, niepotrzebne przepisy, a także takie, które będą prowadzić do przedłużania procesów – to w ocenie dr hab. Moniki Całkiewicz, profesor Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie, bolączki obowiązującej od 1 października noweli kodeksu karnego.

Radca prawny, jako obrońca na sali sądowej, nie chciał założyć maseczki. Jego zachowanie w trakcie wykonywania obowiązków służbowych było podyktowane tym, iż rozporządzenie wydane przez rząd pozostawało w sprzeczności z podstawą prawną. Jednak rzecznik dyscyplinarny i sądy były zdania, że postąpił wbrew ślubowaniu i nieetycznie, za co ukarano go naganą. Sąd Najwyższy uchylił orzeczenie Wyższego Sądu Dyscyplinarnego z powodu poważnych braków uzasadnienia.

Nowy kodeks karny penalizuje przyjęcie zlecenia zabójstwa. W przepisie zawarto też klauzulę niekaralności - jeśli przyszły zabójca zgłosi się do organów ścigania i powie kto mu je zlecił, może uniknąć kary. Tu zaczynają się jednak wątpliwości, prawnicy wskazują, że idziemy w kierunku karania za sam zły zamiar. Resort sprawiedliwości patrzy na to jednak inaczej.

Do 15 października 2023 r. można zgłaszać publikacje z zakresu ochrony praw osób pokrzywdzonych przestępstwem lub wiktymologii, a także przykłady praktycznych działań związanych z taką pomocą. Laureaci konkursu organizowanego przez Fundację Pomocy Ofiarom Przestępstw otrzymają nagrodę im. Ewy Bieńkowskiej.

Rada Ławnicza Sądu Najwyższego podjęła w czwartek, 12 października, dwie radykalne uchwały. Zaleca w nich ławnikom Sądu Najwyższego powstrzymanie się od udziału w orzekaniu obu Izb Sądu Najwyższego – Izby Odpowiedzialności Zawodowej i Izby Kontroli Nadzwyczajnej, w tym zwłaszcza z udziałem sędziów powołanych niezgodnie z Konstytucją RP, co najmniej w ciągu dwóch miesięcy od dnia przyjęcia uchwały.

Formę testu konkursowego, także na wolne stanowisko referendarskie, określa ustawa, a nie prezes sądu, w którym się on odbywa. Skoro jest mowa o pytaniach jednokrotnego wyboru, to mieszane są niedopuszczalne - uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie i orzekł konieczność powtórzenia konkursu. Skarżąca konkurs wygrała i była o krok od zatrudnienia, ale odwołał się inny uczestnik, co doprowadziło do zmiany decyzji. Kobieta trafiła na listę rezerwową.

Oskarżenie o zniesławienie i zniewagę przez prokuratora należy dobrze udokumentować. Ciężar dowodu w postępowaniu o uchylenie immunitetu i postawienie przed sądem karnym należy do wnioskodawcy. Dowody zaś nie mogą stanowić subiektywnej oceny materiału – orzekła Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego i nie zezwoliła na uchylenie immunitetu.

W korespondencji zawodowej adwokaci muszą przestrzegać właściwych form. Nie mogą używać wyrażeń czy zwrotów obraźliwych ani grozić ściganiem karnym lub dyscyplinarnym, zwłaszcza swoim kolegom z samorządu. Tej zasady nie przestrzegał znany gdański adwokat i dlatego został ukarany upomnieniem. Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej postanowił karę utrzymać w mocy.

Prokurator miałby możliwość wnioskowania o pilne wyznaczenie terminu rozprawy lub posiedzenia w sytuacji, gdy istnieje ryzyko dla realizacji celów postępowania karnego. Z kolei przewodniczący składu miałby 7 dni na jego wyznaczenie. Projekty rozporządzeń są w opiniowaniu, a część sądów już podnosi, że wniosek o pilną rozprawę, to naruszenie zasady "równości broni" i daleko idąca ingerencja w niezależność sądownictwa.

1 października br. przestał obowiązywać przepis art. 15zzr(1) ustawy antycovidowej, który wstrzymywał przedawnienie karalności czynu oraz przedawnienie wykonania kary w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe. Zgodnie z przepisami przejściowymi tam, gdzie terminy przedawnienia już biegły, ale zostały zawieszone, będą biec dalej. A w sprawach, w których jeszcze nie biegły, rozpocznie się ich odliczanie.

Prokuratura Krajowa poinformowała, że do Sądu Najwyższego trafiły kolejne trzy skargi nadzwyczajne w sprawach kredytów frankowych, złożone przez Prokuratora Generalnego. Jedna z nich dotyczy nakazu zapłaty sądu okręgowego, dwie wyroków sądów apelacyjnych. Łącznie takich skarg Prokurator Krajowy skierował już 56.

Mają być szkolenia, opracowywane są materiały instrukcyjne i przygotowywane zalecenia w zakresie choćby ochrony tajemnicy zawodowej. Samorządy radcowski i adwokacki zapewniają, że już wkrótce ruszą z akcjami, które ułatwią radcom i adwokatom korzystanie nie tylko z e-doręczeń, ale i dwóch pozostałych systemów. Przy okazji pojawiają się głosy, by punkt logowania był jeden.

6 października br. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej ma podjąć uchwałę w sprawie umowy o kredyt bankowy i rozstrzygnąć, czy jest ona umową wzajemną. Kwestia ewentualnej wzajemności umowy kredytu hipotecznego to jedno z głównych zagadnień pojawiających się podczas rozstrzygania przez sądy spraw kredytów frankowych w sytuacji unieważnienia umowy kredytu z powodu klauzul abuzywnych.