Ministerstwo Sprawiedliwości uruchomiło procedurę wyłonienia członków Zespołu do Spraw Ochrony Małoletnich. Ich kadencja to cztery lata a jednym z pierwszych zadań będzie wypracowanie standardów ochrony małoletnich, które już od 15 lutego 2024 r. mają obowiązywać m.in. we wszystkich szkołach, ale także placówkach zajmujących się opieką nad dziećmi. To wynika z tzw. ustawy Kamilka, która ma zwiększyć ochronę dzieci pokrzywdzonych przemocą.

Określenie ustawą okołobudżetową na 2023 r. podstawy wynagrodzenia sędziów narusza gwarancje niezawisłości sędziowskiej i godności sprawowania urzędu - orzekł Trybunał Konstytucyjny. Na wyrok czekali i sędziowie, i prokuratorzy. Rząd bowiem "okołobudżetówką" ustala od kilku lat podstawę wynagrodzeń sędziów, prokuratorów i m.in. referendarzy - mimo że kwestie te uregulowane są w ustawach ustrojowych. Prawnicy oceniają, że ten wyrok może oznaczać kolejną falę pozwów.

Kolegium Sądu Najwyższego nie zaopiniowało prezydenckiego projektu nowelizującego regulamin SN. Zakłada on m.in. obniżenie liczby sędziów potrzebnych do przyjęcia uchwały całego sądu z 2/3 do połowy. Powodem było to, że stawiło się jedynie ośmioro spośród szesnaściorga członków Kolegium Sądu Najwyższego. Nie stawili się "starzy" sędziowie, według których nowy regulamin ma służyć odwróceniu kierunku uchwały trzech izb SN ze stycznia 2020 r.

Sąd Najwyższy w ostatnim czasie kilkukrotnie odnosił się do kasacji przypominając, że nie może ona opierać się o zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, nie może być również wnoszona wyłącznie z powodu niewspółmierności kary. Zaznacza, że pojęcie orzekania "co do kasacji" odnosi się nie tylko do orzekania w przedmiocie jej merytorycznej zasadności, ale też do orzekania w kwestiach okołokasacyjnych, w tym takich, które "blokują" dostęp do tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia.

W odstępie kilkunastu lat ten sam sąd wydał dwa prawomocne postanowienia o nabyciu spadku po tej samej osobie, odmiennie regulujące kwestię dziedziczenia. W pierwszym stwierdzono nabycie spadku w całości przez żonę spadkodawcy na podstawie testamentu, w drugiem zaś, że z mocy ustawy syn, córka i żona zmarłego. RPO wnosi skargę nadzwyczajną podnosząc, że doszło do naruszenia zaufania obywateli do państwa.

Dagmara Pawełczyk-Woicka, przewodnicząca neo-KRS, od 1 listopada ma orzekać w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie w wydziale VII gospodarczym i własności intelektualnej. Delegacja została wyznaczona na czas nieokreślony. Była wiceprezesem oddziału krakowskiego Stowarzyszenia Sędziów Polskich „Iustitia” w latach 2009 -2016.

System Centralnego Wydruku miał być sposobem na przyspieszenie pracy sekretariatów sądowych. Choć pozbyły się one części swoich zadań - jak podkreślają sami pracownicy sądowi - traci na tym obywatel. Przesyłki dochodzą nawet po kilkunastu dniach, system nadal ma też problem z adresami w małych miejscowościach. Bywa, że pismo wraca niedoręczone. Do tego dochodzą koszty - każde zawiadomienie np. dotyczące wpisu do księgi wieczystej, musi zostać wysłane oddzielnie.

14 listopada br. odbędzie się kolejny webinar organizowany przez Project Sunflowers i EU Project Pravo-Justice, tym razem poświęcony niezależnym przedstawicielom procesowym stron, uprawnionym do występowania przed Międzynarodowym Trybunałem Karnym. Gościem organizatorów będzie Pieter Vanaverbeke, pełniący obowiązki szefa Sekcji Wsparcia Przedstawicieli Procesowych MTK.

Uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego w okresie nieobjętym prawomocnym skazaniem jest już nowym czynem, pociągającym dalszą odpowiedzialność karną, przy czym granice czasowe kolejnego przestępstwa powinny być dokładnie określone, z uwzględnieniem treści poprzedniego wyroku skazującego - wskazał Sąd Najwyższy, rozpatrując kasację w sprawie kobiety skazanej za niealimentację wobec dwójki dzieci.

Od 14 marca 2024 roku adwokaci i radcy prawni będą mieć obowiązek posiadania konta w portalu informacyjnym sądu i tą drogą sąd - już na stałe - będzie mógł dostarczać im pisma sądowe. Ministerstwo Sprawiedliwości skierowało właśnie do konsultacji projekt rozporządzania, w którym m.in. wprowadza potrzebne definicje, ale też określa, kiedy pismo będzie traktowane jako odebrane i co powinno zawierać elektroniczne potwierdzenie odbioru.

Z dniem 1 listopada 2023 r. w stan spoczynku przeszła Katarzyna Gonera, sędzia Sądu Najwyższego, orzekająca w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Sędzia była bardzo aktywna społecznie, jest autorką m.in. "Komentarza do ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych", a także "Postępowania w sprawach z zakresu prawa pracy". Była dwa razy wybierana przez Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu Najwyższego do Krajowej Rady Sądownictwa.

Komitet Obrony Demokracji wezwał wszystkie demokratyczne siły, które w wyborach 15 października br. uzyskały mandat do sprawowania władzy ustawodawczej i wykonawczej oraz naprawy Rzeczpospolitej Polskiej, do niezwłocznego podjęcia działań zmierzających do przywrócenia rządów prawa w polskim sądownictwie. Te rządy prawa wynikają z orzeczeń sądów polskich i Trybunałów europejskich.

Sąd Najwyższy wydał pierwsze rozstrzygnięcie z udziałem syndyka masy upadłości GNB. Zgodził się m.in. z syndykiem, że nie ma w tej konkretnie sprawie mowy o nieważności tzw. klauzul spreadowych z powodu rzekomej całkowitej dowolności banku w ich kształtowaniu - piszą Andrzej Springer, radca prawny oraz Michał Nowak, adwokat w BWHS Springer Wojciechowski i Wspólnicy.

Grupa Granica zwyciężyła w I edycji Nagrody im. Ewy Bieńkowskiej, a wyróżniona została Fundacja Projekt Starsi. Konkurs organizuje Fundacja Pomocy Ofiarom Przestępstw, a nagroda i wyróżnienie zostaną wręczone podczas zbliżającej się gali „Rising Stars Prawnicy – liderzy jutra 2023”. Organizatorzy podkreślają, że wybór był trudny, bo wszystkie zgłoszenia inicjatywy i działania zasługiwały na uznanie.

Wielu prawników nie przystępowało do konkursów sędziowskich wiedząc, że neoKRS jest nielegalna. Tymczasem neosędziowie brali stanowiska i wysokie pensje, bo byli paserami Konstytucji w czasie, gdy inni zakładali koszulki z napisem „Konstytucja” i palili światełka - mówi sędzia Waldemar Żurek z Sądu Okręgowego w Krakowie. Wskazuje, że konkursy należy powtórzyć, a neosędziowie mogą wziąć w nich udział.

Ministerstwo Sprawiedliwości próbuje od 2019 roku rozwiązać problem nieodbierania przesyłek sądowych, a konkretnie - fikcji doręczeń. Pomóc miały w tym doręczenia komornicze, ale podnoszono, że zmienione przepisy stawiają w gorszej sytuacji powoda. Po kolejnych poprawkach, które weszły w życie wiosną br., pogorszyła się z kolei sytuacja pozwanych. Jeśli nie odbiorą przesyłki, a okaże się, że ich adres jest właściwy, terminy zaczną biec od drugiego awiza, nawet jeśli upłynęło od niego sporo czasu.

Wynik niedawnych wyborów parlamentarnych przyniósł nadzieję na powrót praworządności, respektowanie trójpodziału władz, niezależność sądownictwa i niezawisłość sędziów. Zmiany w przepisach są konieczne, ale równie ważne jest choćby kształcenie nowego pokolenia prawników, m.in. w zakresie ich roli w demokratycznym państwie - uważają uczestnicy konferencji "Między postępowaniem rozpoznawczym a egzekucyjnym”.

W razie wniesienia skargi nadzwyczajnej przez Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców koszty postępowania przed Sądem Najwyższym podlegają wzajemnemu zniesieniu – taką uchwałę siedmiorga sędziów podjęła Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego. Zadecydowało działanie Rzecznika w interesie publicznym.

Po wyborach słychać zewsząd nadzieje na przywrócenie rządów prawa, wolności i praw jednostki. Odbudowanie języka prawa, instytucji i ich znaczenia jest zadaniem trudnym. Może potrwać dwa a nawet cztery lata. Dwa – do zakończenia kadencji prezydenta, a cztery – do końca kadencji Sejmu. Zmiany muszą być jednak wprowadzane konstytucyjnymi metodami - bez wrzutek do ustaw i dominacji projektów poselskich.

Z kwoty uzyskanej z egzekucji dłużnika, w pierwszej kolejności mają być zaspokojone nie tylko należności alimentacyjne wymagalne, ale też przyszłe - w wysokości stanowiącej równowartość minimalnego wynagrodzenia za pracę za okres roku. Sędziowie podkreślają, że narusza to Konstytucję, bo uderza m.in. w równość wierzycieli. Tzw. fundusz żelazny może być także wykorzystywany do ucieczki przed egzekucją.