Sejm przyjął we wtorek przepisy liberalizujące prawo do przerywania ciąży. Nowelizacja Kodeksu karnego przewiduje częściową dekryminalizację aborcji, druga ustawa zakłada przywrócenie możliwości przerwania ciąży w przypadku ciężkiej wady płodu. Dokonanie aborcji z powodu ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu albo nieuleczalnej choroby zagrażającej jego życiu jest niemożliwe od stycznia 2021 r., kiedy to został opublikowany wyrok Trybunału Konstytucyjnego.

Sam wyciek danych jest często tylko pierwszym etapem: skradzione informacje mogą być dalej przetwarzane, łączone z innymi bazami, odsprzedawane lub wykorzystywane w kolejnych atakach. Jednocześnie właściciel nie zawsze jest w stanie od razu ustalić, do jakich danych uzyskano dostęp i które z nich rzeczywiście zostały przejęte.

I Prezes Sądu Najwyższego Zbigniew Kapiński wyjaśnia, dlaczego wystąpił z pytaniem prawnym do pełnego składu Sądu Najwyższego w celu ustalenia skutków permanentnego podważania powołań sędziowskich. Problem w tym, że uchwałę podejmować będą tylko ci sędziowie, którzy uznają powołania neo-sędziów przez wadliwą poprzednią Krajową Radę Sądownictwa. Prezes Kapińśki twierdzi, że uchwałę podejmie niezawisły skład. Termin posiedzenia wyznaczono na 9 listopada br.

Jeśli radca prawny naruszy zasady etyki, ale będzie to czyn małej wagi, dostanie ostrzeżenie dziekańskie. U adwokatów do niedawnej nowelizacji było to upomnienie dziekańskie, w policji jest rozmowa dyscyplinująca, na uczelni upomnienie rektora, które kończą sprawę. A u biegłych rewidentów musi zostać przeprowadzone pełne postępowanie dyscyplinarne. Samorząd tego zawodu zaufania publicznego zabiega, w ramach rządowych konsultacji deregulacyjnych, o uproszczenie tej procedury.

Samorząd radcowski mierzy się z trudnościami w wyznaczaniu pełnomocników do świadczenia pomocy prawnej z urzędu. W kluczowych kategoriach, takich jak sprawy pracownicze czy ubezpieczenia społeczne, na listach chętnych w Warszawie zostaje zaledwie kilku prawników. Poza rażąco niskimi stawkami barierą są mechanizmy wypłat – radcowie czekają na wynagrodzenie latami, aż do momentu uprawomocnienia się wyroku. Punktowe podnoszenie stawek problemu nie rozwiąże – mówi Anna Sękowska, dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie.

Ponownie nie udało się podnieść składek dla członków krakowskiej izby adwokackiej. Oznacza to, że nadal obowiązuje składka w wysokości 199 zł, czyli taka jak w 2025 r. Dodatkowo zgromadzenie krakowskiej izby zobowiązało ORA w Krakowie - jak poinformowano - na wniosek dziekana Aleksandra Guta, do zwołania do dnia 31 stycznia 2027 r. zgromadzenia sprawozdawczo-wyborczego. Krakowscy adwokaci mówią Prawo.pl, że było to jednak poprzedzone wnioskiem formalnym o odwołanie dziekana i członków Rady. Tak szybkie ponowne wybory to wyjątkowa sytuacja, bo od poprzednich mijają dopiero dwa lata.

Ośmiu nowych sędziów Trybunału Konstytucyjnego wydało oświadczenie, w którym wskazało, że Konstytucja nie przewiduje żadnych kompetencji prezydenta w zakresie wyboru sędziów Trybunału Konstytucyjnego, a ślubowanie w Pałacu Prezydenckim jest jedynie zwyczajowe. Zapowiedzieli „podjęcie wszystkich przewidzianych prawem działań”, by „przywrócić i zapewnić zgodne z prawem funkcjonowanie” TK. Z kolei prezes TK Bogdan Święczkowski chce, by oświadczeniem, w kontekście trzech sędziów, których uznaje, zajął się rzecznik dyscyplinarny.

Kompetencja prezesa Trybunału Konstytucyjnego do organizowania pracy Trybunału nie jest kompetencją do wyłączenia działania TK. Nikt, a w szczególności piastun najwyższego urzędu publicznego, nie może czerpać korzyści z własnego bezprawia - pisze prof. Michał Romanowski, adwokat w Romanowski i Wspólnicy. I dodaje, że kompetencja prezesa do zwołania Zgromadzenia Ogólnego Sędziów TK nie jest kompetencją do jego niezwoływania.

Sąd Apelacyjny w Warszawie powziął wątpliwość, czy w świetle ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, sąd z urzędu zwraca całą opłatę od pisma wszczynającego postępowanie w pierwszej instancji. Chodzi o przypadek, w którym strony przed rozpoczęciem rozprawy uzgodniły warunki ugody i została ona zawarta po rozpoczęciu rozprawy wyznaczonej w tym celu. Problemem jest w tym wypadku określenie „przed rozpoczęciem rozprawy”.

Ministerstwo Sprawiedliwości poinformowało Prawo.pl, że nie prowadzi prac nad zmianami stawek za pomoc prawną z urzędu. Tymczasem samorządy prawnicze zmagają się z problemem małej liczby chętnych do „urzędówek”. Chodzi m.in. o sprawy pracownicze czy ubezpieczenia społeczne. Przypomnijmy, że ministerstwo zapowiadało prace nad systemowym uregulowaniem tej kwestii. NRA pracuje obecnie nad swoimi propozycjami zmian w zakresie urzędówek.

Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że System Losowego Przydziału Spraw (SLPS) co do zasady spełnia unijne standardy niezależności sądów, a zwolnienie sędziego z obowiązku rozpoznania spraw na jego własny wniosek nie podważa statusu składu, który je przejął. Pierwsza teza częściowo przekonuje, druga budzi większe wątpliwości. Najpoważniejsze problemy SLPS leżą jednak poza zakresem tego wyroku – pisze Andrzej Olaś, dr hab. nauk prawnych, profesor w Zakładzie Postępowania Cywilnego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego, adwokat i niezależny arbiter.

Sędziowie i rzecznicy generalni wybrali włoskiego prawnika Vittoria Di Bucciego na stanowisko sekretarza Trybunału Sprawiedliwości UE na sześcioletnią kadencję, obejmującą okres od 8 października 2026 r. do 7 października 2032 r. Stanowisko zwolniło się na skutek rezygnacji Alfredo Calota Escobara, który pełnił funkcję sekretarza Trybunału do 8 września 2026 r.

W stan spoczynku przeszła w mijającym tygodniu sędzia Sądu Najwyższego Małgorzata Gierszon, orzekająca w Izbie Karnej. Sędzia Gierszon została powołana na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego 21 marca 2007 roku uchwałą Krajowej Rady Sądownictwa, która zapadła w grudniu 2006 roku.

Działania Prezydenta RP i Prezesa Trybunału Konstytucyjnego, mające na celu uniemożliwienie sędziom należycie wybranym przez Sejm zasiadania w Trybunale Konstytucyjnym, oznaczają, że Trybunał ten należy nadal uznawać za niebędący prawidłowo skompletowany. Postępując w ten sposób, obaj funkcjonariusze państwowi doprowadzili do kryzysu konstytucyjnego, który negatywnie wpływa na prawidłowe funkcjonowanie systemu wymiaru sprawiedliwości w Polsce - oświadczyli sędziowie stowarzyszeni w Europejskim Stowarzyszeniu Sędziów - EAJ.

Należy wzmocnić możliwości pozasądowego rozwiązywania sporów, zwłaszcza w sprawach podobnych, powtarzalnych i masowych, gdyż wymiar sprawiedliwości co kilka lat przeżywa zalew takich postępowań blokujący wokandy – to główny wniosek konferencji „Spory z podmiotami rynku finansowego w postępowaniu cywilnym”, której patronem medialnym było Prawo.pl.

Sięganie po restrykcyjne rozwiązania wobec nastolatków, którzy dopuścili się np. gróźb w internecie, nie rozwiąże problemu. Epatowanie strachem może bowiem co najwyżej przynieść wzrosty w sondażach – uważają prawnicy. W ich ocenie tym, czego najbardziej brakuje, jest wsparcie dzieci, także psychologiczne, diagnozowanie przyczyn ich zachowań, stworzenie spójnego systemu profilaktycznego oraz edukacja prawna i dialog.

Niewątpliwy wzrost przestępczości w naszym kraju powinien skłonić do pogłębionej refleksji zwolenników eliminowania z przestrzeni prawnej przepisów, których celem jest ochrona pokrzywdzonych. Państwo nie może pozostawić takich osób bez opieki, zwłaszcza w imię realizacji założeń doktrynalnych, kładących nacisk jedynie na rzekomą spójność z dotychczasowym modelem trybów ścigania przestępstw – pisze dr Piotr Kosmaty, prokurator Prokuratury Regionalnej w Krakowie, Fundacja SPRZYMIERZENI z GROM .

17 października br. wchodzi w życie nowelizacja obejmująca adwokatów taką samą ochroną jak funkcjonariuszy publicznych. Radcy prawni korzystają z niej już od czerwca. To nie wszystko, bo od soboty za posługiwanie się, w sposób nieuprawniony, tytułem zawodowym „adwokat” lub określeniami „kancelaria adwokacka”, „kancelaria adwokatów”, a także godłem adwokatury lub strojem urzędowym adwokata grozić będzie grzywna od 5 tys. do 200 tys. zł albo kara ograniczenia wolności. Od kilku dni NRA ostrzega tych, którzy tego nadużywają, i zapowiada zdecydowaną reakcję - w tym niezwłoczne zawiadamianie organów ścigania.

Krajowa Rada Sądownictwa podjęła uchwałę dotyczącą powrotu profesora Piotra Hofmańskiego, byłego prezesa Międzynarodowego Trybunału Karnego w Hadze, na poprzednio zajmowane stanowisko sędziego Sądu Najwyższego. Podstawą, jak dowiedziało się Prawo.pl, mają być m.in. przepisy jednej z nowelizacji ustawy o Sądzie Najwyższym, zgodnie z którymi sędzia SN może sprawować urząd do 72. roku życia.

Minister sprawiedliwości, prokurator generalny Waldemar Żurek zapowiedział, że prokuratura będzie zmierzać do tego, żeby prezes Trybunału Konstytucyjnego Bogdan Święczkowski „w przyszłości stanął przed niezależnym, niezawisłym, bezstronnym sądem”. To kolejna odsłona sporu wokół TK. W piątek, 16 października br., w TK pojawił się prokurator Andrzej Piaseczny, który zabezpieczał materiały do prowadzonego postępowania. Chodzi m.in. o, jak wskazano, próbę uniemożliwienia wejścia nowym sędziom TK do ich sędziowskich pokoi.