Wśród przepisów mających za zadanie niwelować skutki epidemii COVID-19 wprowadzanych na przestrzeni ostatnich tygodni znalazły się liczne regulacje zmieniające zasady gospodarowania odpadami w czasie stanu epidemii. Kluczowe dotyczą szerokich uprawnień wojewody do zarządzania gospodarką odpadami na terenie województwa - piszą Daniel Chojnacki i Ranja Łuszczek

Ku zdziwieniu wielu prawników i innych uczestników postępowania cywilnego, odrzucono przepis noweli tarczy antykryzysowej, który dopuszczał komunikację z sądem za pośrednictwem ePUAP. Nadal jednak w to wierzę, bo w ostatnich tygodniach zmienia się to, co było największym hamulcem w informatyzacji sądownictwa – mentalność - pisze dr hab. prof. Uniwersytetu Opolskiego Dariusz Szostek.

Programy przeciwdziałania skutkom COVID-19 to z jednej strony przepisy określane potocznie jako „tarcza antykryzysowa”, a z drugiej instrumenty, w jakie został wyposażony Polski Fundusz Rozwoju. O tym, na ile te rozwiązania spełnią pokładane w nich nadzieje okaże się po wypłacie pierwszych instrumentów - pisze radca prawny Robert Gniezdzia.

Rozwiązaniem może być tu zastosowanie konstrukcji tzw. siły wyższej, ale niedoprecyzowana jest jej kwalifikacja oraz przypadki, w których można ją zastosować. Musimy mieć jasne wyznaczniki, które pozwolą na wytłumaczenie beneficjentów, że z powodu niezależnych od nich czynników nie uda się osiągnąć efektów ani utrzymać w okresie trwałości projektu - mówi Wojciech Magnowski, dyrektor Departamentu Zarządzania RPO w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Podkarpackiego.

W stanie epidemii i stanie zagrożenia epidemicznego jak najwięcej spraw w sądach powinno być załatwianych w sposób zdalny - uważają eksperci Rady Legislacyjnej. I dodają, że wprowadzane obecnie regulacje związane z informatyzacją sądów powinny mieć zastosowanie na stałe.

Jednym z głównych zadań Ministerstwa Finansów teraz jest zapewnienie firmom możliwości przetrwania. Jednak uwolnienie środków z rachunków VAT o masowym, niekontrolowanym charakterze, mogłoby zostać wykorzystane do wyłudzeń. Pracujemy nad tzw. systemem estońskim. Mniejsi podatnicy CIT nie zapłacą podatku od reinwestowanego dochodu - mówi Jan Sarnowski,

Przepis uprawniający pracownika do używania środków pracy niezapewnionych przez pracodawcę oraz przerzucający na pracownika prawo decydowania, czy dobrane środki zapewniają bezpieczeństwo danych pracodawcy, czy też nie to wyłom w tworzeniu zasad bezpieczeństwa informacji w zakładach pracy – piszą Michał Kibil i Łukasz Masztalerz.

Nie wszystkie zmiany dla szkolnictwa wyższego, które zawierają kolejne tarcze antykryzysowe, mają związek z epidemią. Część noweli koryguje nieścisłości - eliminuje się m.in. trudno wytłumaczalne ograniczenie co do czasu opublikowania (dotąd dopiero od 2019 r.) artykułów uwzględnianych do minimalnego dorobku kandydata do stopnia doktora habilitowanego - wskazuje prof. Hubert Izdebski.

Od samorządów oczekuje się wsparcia przedsiębiorców, ale samorządom na rękę nie chce pójść nikt. Proponuje się nam poluzowanie możliwości zaciągania kredytów, ale żadnych nowych pieniędzy. Tyle że kredyt będzie trzeba w przyszłości spłacić z odsetkami – mówi Andrzej Porawski, dyrektor Biura Związku Miast Polskich.

Pandemia COVID-19 sprawiła, że popularność wszelkiego rodzaju narzędzi wspomagających zdalną komunikację wzrosła w niespotykany dotychczas sposób. Wszyscy sięgnęliśmy po narzędzia do czatowania, prowadzenia spotkań i nawiązywania połączeń, nauki i współpracy. Tylko, czy na pewno wiemy, jakie są zasady i warunki korzystania z tych narzędzi?.

Chcemy, by bieg terminów w sprawach dotyczących inwestycji infrastrukturalnych i budowlanych został odwieszony. Na ten moment branża budowlana na nie ogranicza swoich działań, ale potrzebuje odmrożenia finansowania i procedur. Pracujemy też nad pakietem dla mieszkalnictwa - mówi Robert Krzysztof Nowicki, wiceminister rozwoju.

Problem jest w sprawach karnych. Tu konieczna jest zmiana w przepisach, gdyż te dotyczące mediacji zakładają spotkanie - mówi adwokat Cezary Rogula, wiceprezes Centrum Mediacji przy Naczelnej Radzie Adwokackiej. Jak dodaje, kwestie tę można różnie interpretować, także dopuszczając spotkanie online, jest jednak ryzyko, że sąd tak przeprowadzonej mediacji nie uzna.

Specjaliści alarmują, że izolacja i brak dotychczasowych kontaktów społecznych spowodowały lawinowy wzrost aktów przemocy. W sposób szczególny na to zjawisko narażone są dzieci. Mimo, że nasze prawa i obowiązki obywatelskie są ograniczone – nadal mamy prawny obowiązek reagowania na przemoc wobec dziecka - mówi w rozmowie z Prawo.pl adwokat Monika Horna-Cieślak.

Nawet gdy w końcu wszystko wróci do normalności, zautomatyzowane procesy będzie można kontynuować i czerpać z nich zyski, przede wszystkim wynikające z obniżenia kosztów placówek stacjonarnych. Weryfikacja tożsamości online jest bowiem środkiem docelowym, a nie tylko tymczasowym – pisze Łukasz Kwiatkowski, ekspert w zakresie weryfikacji tożsamości.

W momencie wydania kart wyborczych listonoszom organy władzy publicznej w ogóle stracą kontrolę nad prawidłowością przebiegu wyborów, nad weryfikacją komu i ile kart zostało wydanych – uważa dr Tomasz Zalasiński. Jego zdaniem ustawa regulująca wybory korespondencyjne jest niedoskonała z punktu widzenia zasad prawidłowej legislacji i rodzi ryzyko przestępstw

Przesunięcie płatności „janosikowego” to kredyt dla samorządów od rządu. Im wyższe dochody w przeszłości, tym większy podatek musimy zapłacić dwa lata później. Najgorsze są czasy kryzysu, bo wtedy wpłata jest duża, a wpływy drastycznie spadają. Na poziomie gmin i powiatów mechanizmu korygującego nie ma, trzeba więc będzie uzupełniać brakujące dochody z budżetu państwa – mówi marszałek Adam Struzik.

Przepisy, które nakładają obowiązek pracy przy zwalczaniu epidemii naruszają prawa człowieka, ponieważ nie ogłoszono stanu nadzwyczajnego. Do Polski już raz przylepiono "łatkę" państwa, w którym tolerowana jest praca przymusowa. Kolejne oskarżenie postawiłoby nasz kraj w bardzo złym świetle - wskazuje dr Ewa Podgórska-Rakiel,

Kończę swoje sześcioletnie kierowanie Sądem Najwyższym w poczuciu dobrze spełnionego obowiązku i z dużymi obawami o przyszły kształt tej instytucji, a także pełna obaw o niezależność sądownictwa w Polsce - mówi prof. Małgorzata Gersdorf, której kadencja na stanowisku pierwszego prezesa upływa 30 kwietnia i tego też dnia odchodzi ona w stan spoczynku jako sędzia.

W poczynaniach Ministerstwa Sprawiedliwości widać chaos. Najpierw wprowadzono rozprawy online, by usunąć je w projekcie przesłanym do Sejmu i… przywrócić w autopoprawce. Ważne, że o ile MS znów nie zmieni zdania, prawo do sądu będzie przywracane pomimo panującej epidemii, gorzej z e-doręczeniami - piszą adwokaci Grzegorz Prigan i Karol Pachnik.

Muzea, filharmonie, opery i galerie sztuki, które nie są przedsiębiorcami, ale zatrudniają tysiące pracowników, czekają na pomoc. Kolejne tarcze antykryzysowe oferują wsparcie przedsiębiorcom. Z przepisów jednak nie wynika, że państwowe instytucje kultury mogą skorzystać ze wsparcia, chociażby postojowego – piszą dr Dominika Dörre-Kolasa i Natalia Basista.