Oświata, ochrona zdrowia, pomoc społeczna i mieszkalnictwo - w tych dziedzinach, zdaniem samorządowców, potrzeba pilnej interwencji, także prawnej, aby poprawić sytuację uchodźców z Ukrainy w Polsce. Zespół doraźny ds. uchodźców wojennych komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnej zgłosił pakiet 31 niezbędnych zmian w prawie.

Kluczowa dla wprowadzenia na stałe usług asystenckich jest pilna reforma orzecznictwa o niepełnosprawności oraz zniesienie lub istotna modyfikacja instytucji ubezwłasnowolnienia. Tymczasem przedstawione przez prezydenta założenia projektu ustawy o asystencji osobistej nie ujmują kwestii istotnych dla osób z niepełnosprawnościami. Tak uważa prof. Marcin Wiącek, rzecznik praw obywatelskich.

Projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej będzie omawiany na następnym posiedzeniu Sejmu - zapowiedziała w środę minister rodziny Marlena Maląg. I zadeklarowała, że proponowane zmiany wyjdą naprzeciw oczekiwaniom rodzin zastępczych. Mają dotyczyć funkcjonowania pieczy zastępczej, w tym kontynuować proces jej deinstytucjonalizacji.

Według Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych nie ma przepisów pozwalających wójtowi zweryfikować fakt zgłoszenia źródła ogrzewania w CEEB, w związku z wnioskiem o podwyższony dodatek osłonowy. Ministerstwo Środowiska radzi więc, aby organ przyjmujący wniosek najpierw weryfikował, czy do gminy wpłynęło papierowe zgłoszenie o wpis do ewidencji, a w razie wątpliwości wzywał wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień.

Osoby i podmioty, które składają wniosek o świadczenie za zakwaterowanie i wyżywienie uchodźców, mają już obowiązek wpisania numerów PESEL obywateli Ukrainy. Ci, którzy takiej informacji nie umieszczą we wniosku nie otrzymają świadczenia. A wielu uciekinierów wojennych nie było zainteresowanych uzyskaniem PESEL, bo chcieli jak najszybciej wrócić w rodzinne strony lub traktowali Polskę jako kraj tranzytowy.

Renta socjalna równa kwocie minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz podniesienie limitu kwoty otrzymywanej przy zbiegu uprawnień do renty rodzinnej i socjalnej – to założenia obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o rencie socjalnej, pod którym obecnie podpisy zbiera Koalicja Obywatelska (KO).

Gmina do końca 2024 roku ma obowiązek zapewniania lokalu zamiennego w związku z koniecznością opróżnienia budynku z powodu jego remontu lub rozbiórki najemcy – wynika z podpisanej przez Prezydenta nowelizacji ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz ustawy o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami.

5 maja to Dzień Walki z Dyskryminacją Osób Niepełnosprawnych oraz Dzień Godności Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną. Według RPO, równości brakuje w dostępie do edukacji, pracy, opieki zdrowotnej, realnego wsparcia psychologicznego i finansowego, a także systemu opieki wytchnieniowej dla opiekunów osób z niepełnosprawnościami, reprezentacji, edukacji antydyskryminacyjnej, promowania dostępności i dostępu do mieszkalnictwa.

W ustawie o zapewnieniu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami nie będzie zmian zmierzających do nałożenia na wspólnoty mieszkaniowe obowiązku zapewnienia dostępności. Obowiązek taki mają określone w ustawie podmioty publiczne i na razie to się nie zmieni.

Senacki projekt nowelizacji ustawy o kinematografii trafi do Sejmu. Nowela zakłada obowiązek dla dystrybutorów filmów na polskim rynku zapewnienia ich dostępności dla osób z niepełnosprawnością wzroku. Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich zwraca jednak uwagę, że nowelizacja traktuje dostępność filmów wąsko, zapominając np. o potrzebach osób głuchych.

Wciąż nie wiadomo, kiedy rządowe programy „Asystent osoby niepełnosprawnej” oraz „Opieka wytchnieniowa” na stałe wejdą do porządku prawnego. Jednym z problemów jest bowiem to, że nie zapewniają one ciągłości usług, których dotyczą. Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej odpowiada enigmatycznie na pytania w tej sprawie.

Sąd Najwyższy rozpoznawał już wiele spraw o znęcanie się, gwałcenie i molestowanie dzieci, ale pierwszy raz spotkał się z oskarżeniem pracowników służb socjalnych. Uznał, że osoby winne katowania dzieci zostały osądzone i skazane. Prokuratura nie powinna ścigać osób, które starały się pomóc rodzinie, ale były okłamywane przez matkę i jej dzieci, czyli tak na prawdę ofiary przemocy domowej. Zatem uniewinnienie kuratorek jest zasadne.

Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej obiecuje, że w nowej ustawie o aktywności zawodowej, która ma być gotowa w ciągu kilu miesięcy, ułatwi osobom niepełnosprawnym i ich opiekunom zatrudnianie pracowników usług opiekuńczych i fizjoterapeutycznych z pomocą urzędów pracy. Posłowie uważają jednak, że to za długo, by rozwiązać ten niewielki problem i skierują dezyderat w tej sprawie do ministra.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych będzie przyznawał i wypłacał Rodzinny Kapitał Opiekuńczy obywatelom Ukrainy, którzy przybyli legalnie z Ukrainy do Polski po 23 lutego 2022 r. w związku z działaniami wojennymi. Specjalny wniosek o RKO w języku ukraińskim (formularz RKO-U) można już składać elektronicznie przez Platformę Usług Elektronicznych ZUS.

Rzecznik Praw Obywatelskich popiera zmianę zasad zwrotu kosztów przewozu dzieci z niepełnosprawnością przez rodziców do placówek oświatowych, zaproponowaną przez Senat. Zwraca jednak uwagę na to, że planowana nowelizacja ustawy Prawo oświatowe nie wskazuje, jak często rada gminy powinna podejmować i zmieniać uchwałę, która określa stawkę zwrotu.

Osoby z niepełnosprawnościami nie mają wielu szczególnych uprawnień wynikających z niepełnosprawności w polskim systemie ochrony zdrowia. Jedynie osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności mogą od lipca 2018 roku korzystać z pierwszeństwa w przyjęciu do lekarza, a i tak muszą się upominać o swoje prawo. Pozostałe osoby z orzeczeniem nie mają tylu uprawnień.

Przekazanie zadania związanego z obsługą „świadczenia 40 zł” na rzecz jednostki organizacyjnej gminy lub gminnej osobie prawnej może nastąpić zarówno na podstawie uchwały organu stanowiącego, jak i zarządzenia organu wykonawczego – wyjaśnia MSWiA w odpowiedzi na pytanie Prawo.pl. Wybór należy do jednostek samorządu terytorialnego. W razie wątpliwości mogą one zwracać się do organu nadzoru.

Pierwsze wypłaty świadczenia 500 plus dla uchodźców z Ukrainy trafią na ich konta bankowe już w maju. Dotychczas Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyjął około 318 tysięcy wniosków o świadczenie 500 plus od obywateli Ukrainy. W województwie śląskim takich wniosków złożono ponad 35 tysięcy.

Rodzice dzieci z niepełnosprawnościami starają się dla nich o orzeczenie, które pozwala ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne, ale także różnego rodzaju dofinansowania. Po ukończeniu 18 lat takie osoby otrzymują rentę socjalną. Problem w tym, że nawet chorzy na nieuleczalne choroby, np. rybią łuskę, zespół Downa, otrzymują orzeczenie na rok lub dwa. Potem znowu trzeba tracić czas na biurokratyczną gehennę.

Witold Kołodziejski, przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (KRRiT) nie zgadza się z zarzutami Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczącymi projektu nowego rozporządzenia w sprawie udogodnień w programach telewizyjnych dla osób z niepełnosprawnościami. Przekonuje, że zmiany są niewielkie w stosunku do obowiązujących przepisów.