Monika Pogroszewska

Organy podatkowe coraz częściej kwestionują udział pośredników w obrocie towarami. To zjawisko się nasila, ponieważ fiskus zyskuje kolejne narzędzia typowania do kontroli, jak KSeF i JPK CIT. W efekcie uznaje faktury wystawione przez pośrednika i na rzecz pośrednika za "puste". A konsekwencje mogą być bardzo poważne - włącznie z sankcją VAT i zarzutami karnymi. Dodatkowo konieczna może być dopłata podatku dochodowego i ZUS. Prawnicy zwracają uwagę, że zadaniem fiskusa nie jest ingerowanie w działalność gospodarczą i wybieranie przedsiębiorcom kontrahentów.

Kontrole podatkowe są coraz rzadsze, ale jednocześnie bardziej dotkliwe dla podatników, którzy znajdą się pod lupą organu. Podczas gdy liczba kontroli celno-skarbowych spadła w 2025 r. o 27 proc. w porównaniu z rokiem poprzednim, to wartość ustaleń wzrosła o 48 proc. W centrum zainteresowania KAS pozostaje VAT, ale organy koncentrują się też na cenach transferowych i podatku u źródła (WHT) - wynika z raportu Kancelarii Tomczykowski Tomczykowska „Kontrole pod kontrolą. Praktyka KAS 2022–2025”.

Ryczałtowiec, uczestniczący w programie motywacyjnym zagranicznej spółki, zapłaci co do zasady dwukrotnie podatek – w momencie otrzymania akcji i w momencie ich zbycia. Fiskus potwierdza jednak w najnowszej interpretacji, że otrzymanie akcji można rozliczyć ryczałtem według stawki 3 proc., mimo że przedsiębiorca usługi rozlicza stawką 12 proc. Przy sprzedaży akcji trzeba będzie zapłacić 19 proc. PIT, ale tylko od wzrostu ich wartości. To oznacza, że dwukrotne opodatkowanie może być dla podatnika korzystniejsze... niż jednokrotne.

W 2025 roku uchwalono 12 470 stron nowego prawa – o 12 proc. mniej niż przed rokiem i najmniej od 19 lat. Widać pozytywne efekty działań deregulacyjnych - 33 z 49 uchwalonych w ubiegłym roku ustaw gospodarczych miało charakter korzystny dla biznesu. Vacatio legis w ustawach gospodarczych minimalnie wydłużyło się (z 37 do 38 dni), ale nadal jest zdecydowanie zbyt krótkie – wynika z 12. edycji raportu „Barometr prawa” przygotowanego przez Grant Thornton i UN Global Compact Network Poland.

Mimo iż wpływy z daniny solidarnościowej miały być z roku na rok coraz wyższe, to od 2022 r. maleją. Maleje też średnia kwota płacona przez podatników. Eksperci zwracają uwagę, że główną przyczyną jest przejście na ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, który od 2022 r. stał się bardziej dostępny. Od 2027 r. podatników czekają kolejne zmiany. Trudniej będzie skorzystać z niskiego ryczałtu, a danina obejmie też IP Box.