Informatyk zapłaci 3 proc. ryczałtu od premii
Ryczałtowiec, uczestniczący w programie motywacyjnym zagranicznej spółki, zapłaci co do zasady dwukrotnie podatek – w momencie otrzymania akcji i w momencie ich zbycia. Fiskus potwierdza jednak w najnowszej interpretacji, że otrzymanie akcji można rozliczyć ryczałtem według stawki 3 proc., mimo że przedsiębiorca usługi rozlicza stawką 12 proc. Przy sprzedaży akcji trzeba będzie zapłacić 19 proc. PIT, ale tylko od wzrostu ich wartości. To oznacza, że dwukrotne opodatkowanie może być dla podatnika korzystniejsze... niż jednokrotne.
Współpraca polskich usługobiorców z zagranicznymi spółkami to już powszechna praktyka, zwłaszcza w branży IT. Powstaje jednak wiele wątpliwości co do rozliczenia przychodów tych osób, zwłaszcza gdy biorą one udział w programie motywacyjnym zagranicznej spółki.
Jak wyjaśnia Arkadiusz Łagowski, doradca podatkowy, partner w Chojnacka & Łagowski Doradcy Podatkowi, pełnomocnik w sprawie, programy motywacyjne co do zasady powinny prowadzić do jednokrotnego opodatkowania, tylko w momencie zbycia akcji.
- Praktyka jednak pokazuje, że rzeczywistość podatkowa bywa bardziej złożona. W przypadku osoby współpracującej na B2B program motywacyjny podlega często opodatkowaniu dwukrotnie, zarówno w momencie otrzymania akcji, jak i w momencie ich zbycia. Istotne są szczegóły - o kwalifikacji podatkowej decydują m.in. zapisy regulaminu programu (Plan Rules), konstrukcja prawna świadczenia czy faktyczny model współpracy. Jednak nie zawsze musi to być niekorzystne rozwiązanie dla podatnika. W niektórych przypadkach dwukrotne opodatkowanie może prowadzić do… oszczędności podatkowych – mówi Arkadiusz Łagowski.
Jak rozliczyć program motywacyjny
Potwierdzeniem jest najnowsza interpretacja dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 10 kwietnia 2026 r. (nr 0112-KDIL2-1.4011.240.2026.2.JK).
Sprawa dotyczyła polskiego podatnika prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą w sektorze IT. Rozlicza się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych według stawki 12 proc. Działa jako niezależny kontraktor zagranicznej spółki, który niezależnie od wynagrodzenia uczestniczy w organizowanym przez spółkę programie motywacyjnym, w którym otrzymuje ograniczone jednostki akcyjne (RSU - Restricted Stock Units).
Wystąpił o interpretację, by potwierdzić, że nieodpłatne otrzymanie jednostek RSU nie powoduje powstania przychodu podatkowego, zaś nieodpłatne nabycie akcji wskutek realizacji RSU powoduje powstanie przychodu, który należy opodatkować według stawki ryczałtu 3 proc., mimo iż działalność gospodarczą rozlicza stawką 12 proc. Następnie przychód z odpłatnego zbycia akcji należy zakwalifikować jako przychód z kapitałów pieniężnych i można go pomniejszyć o koszt uzyskania przychodu ustalony zgodnie z art. 22 ust. 1d ustawy o PIT.
Czytaj też w LEX: Opodatkowanie ryczałtem informatyków i programistów >
Dyrektor KIS zgodził się z tym stanowiskiem. Potwierdził, że skoro wybraną przez wnioskodawcę formą opodatkowania przychodów z działalności gospodarczej jest ryczałt ewidencjonowany, to na potrzeby opodatkowania wartości nieodpłatnie otrzymanych akcji zastosowanie znajdzie art. 12 ust. 1 pkt 7 lit. e ustawy o ryczałcie, zgodnie z którym stawka ryczałtu dla nieodpłatnych świadczeń wynosi 3 proc. Podstawę opodatkowania stanowić będzie wartość rynkowa otrzymanych akcji (ustalona na dzień ich otrzymania).
Zobacz w LEX procedurę: Zakres stosowania stawki ryczałtu 3 proc. >
Przy sprzedaży zapłaci podatek od przychodów z kapitałów pieniężnych według stawki 19 proc. Za koszt uzyskania przychodu uzna zaś przychód podlegający opodatkowaniu w momencie nabycia akcji (w wysokości wartości rynkowej otrzymanych nieodpłatnie akcji).
Dwukrotne opodatkowanie może być korzystne
- To oznacza, że nieodpłatne nabycie akcji w ramach realizacji RSU przez osobę samozatrudnioną może podlegać opodatkowaniu ryczałtem 3 proc., pod warunkiem, że podatnik stosuje ryczałt od przychodów ewidencjonowanych w momencie otrzymania akcji. Natomiast przy sprzedaży akcji powstaje dochód z kapitałów pieniężnych opodatkowany stawką 19 proc., jednak wyłącznie od przyrostu wartości (różnicy między wartością przy nabyciu a ceną sprzedaży) – mówi Arkadiusz Łagowski.
Podaje przykład, w którym samozatrudniony otrzyma w ramach programu RSU akcje o wartości 1000 zł i płaci tylko 3 proc. ryczałtu (30 zł). Jeśli później sprzeda te akcje później za 1100 zł, zapłaci 19 proc. PIT, ale podstawa opodatkowania jest pomniejszana o przychód opodatkowany wcześniej ryczałtem. Zapłaci więc 19 proc. jedynie od 100 zł, czyli 19 zł. Łącznie podatek do zapłaty wyniesie 49 zł, zamiast 209 zł, które by wystąpiło w przypadku przyjęcia jednokrotnego opodatkowania dopiero na etapie zbycia akcji.
- To dobry przykład, że konstrukcja uznawana intuicyjnie za niekorzystną (podwójne opodatkowanie) w odpowiednich warunkach może prowadzić do istotnego obniżenia efektywnego obciążenia podatkowego – mówi.
Jednak gdyby informatyk był w momencie otrzymania akcji opodatkowany według skali (12 i 32 proc.) albo stawką liniową 19 proc., to musiałby się rozliczyć na tych zasadach.
- Rozliczenie programów motywacyjnych, w których podatnik otrzymuje akcje, od dawna rodzi wiele wątpliwości i sporów. Zdarzało się przecież, że fiskus chciał opodatkować je trzykrotnie, w momencie otrzymania praw do akcji, następnie otrzymania akcji, a na końcu - zbycia akcji. Najnowsze stanowisko fiskusa jest jednak dla podatników bardzo korzystne. Mimo iż przedsiębiorca musi zapłacić podatek dwukrotnie, to - jeśli jest ryczałtowcem - może skorzystać ze stawki 3 proc. - mówi Paweł Lewandowski, doradca biznesowy.
Czytaj też w LEX: Strata w ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych >
