Beata Dązbłaż

W 2025 r. budżet programu PFRON „Aktywny samorząd” wzrósł o 6 proc. w stosunku do roku ubiegłego. Wyższe są też kwoty dofinansowań, np. na wózek elektryczny można otrzymać blisko 900 zł więcej. Osoby pod opieką zespołu domowego leczenia tlenem mogą już wnioskować o dodatek do pokrycia kosztów energii elektrycznej. Powiaty mają czas do 28 lutego na złożenie wniosku o przyznanie środków w programie.

Ministerstwo rodziny informuje serwis Prawo.pl o zmianie koncepcji reformy systemu orzeczniczego, który ma się dokonać w ramach środków unijnych. Wciąż jednak niewiele więcej wiadomo na temat planowanych zmian. Z pieniędzy unijnych ma też powstać zupełnie nowa jednostka – inspektorat dostępności, który będzie monitorował i weryfikował wdrażanie dostępności dla osób ze szczególnymi potrzebami.

Do 15 lutego publiczne muzea mogą wnioskować o uczestnictwo w programie finansowanym ze środków unijnych, w ramach którego będą się mogły przygotować do zatrudniania osób z niepełnosprawnościami lub odbywania przez nie staży, praktyk i wolontariatu. Program potrwa dziewięć miesięcy, a w jego efekcie powstaną modele zatrudniania osób z niepełnosprawnościami w instytucji. W przyszłym roku będą mogły skorzystać z niego także inne instytucje kultury.

Wiele osób wciąż błędnie interpretuje zapisy w orzeczeniu o niepełnosprawności dotyczące pracy. Przestarzałe sformułowania, jak np. „niezdolny do pracy”, „żadna praca” czy „warunki pracy chronionej”, często wprowadzają w błąd same osoby z niepełnosprawnościami, które obawiają się, że nie mogą podjąć zatrudnienia. Co gorsza, błędnie niejednokrotnie rozumieją je także lekarze medycyny pracy. W rzeczywistości jednak zapisy te nie zabraniają pracy, a żeby osoba z niepełnosprawnością mogła ją podjąć, wystarczy dostosowane stanowisko pracy i odpowiednie wsparcie.

Niewystarczająca liczba godzin wsparcia asystenta osoby z niepełnosprawnością, zróżnicowanie w dostępie do usługi dzieci i dorosłych czy wykluczenie osób powyżej 65. roku życia z możliwości skorzystania ze wsparcia asystenta to niektóre uwagi zgłoszone przez rzecznika praw obywatelskich do rządowego projektu ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami. Rzecznik zwraca też uwagę na konieczność zmiany systemu orzeczniczego i jego ujednolicenia.

Likwidacja pułapki rentowej jest dziś ważniejsza niż kiedyś, bo od zeszłego roku zmieniliśmy system wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami. Wprowadzono świadczenie wspierające, a od tego roku mamy jeszcze nowy dodatek dopełniający do renty socjalnej – mówi Przemysław Żydok, prezes Fundacji Aktywizacja, inicjator i koordynator Partnerstwa Inclu(vi)sion. Według niego zmiany co do zasady są pozytywne, choć komplikują i tak dość chaotyczny system wsparcia osób z niepełnosprawnościami.

Jeszcze do końca czerwca placówki, które mają umowę z NFZ na fizjoterapię ambulatoryjną, będą mogły w jej ramach przeznaczyć maksymalnie połowę czasu na rehabilitację w domu pacjenta ze znacznym stopniem niepełnosprawności. W wyniku rozmów ze stroną społeczną, NFZ przedłużył przepisy przejściowe dotyczące zmian w realizacji umów na fizjoterapią ambulatoryjną. Będą one realizowane w trzech etapach.

Włączających praktyk rekrutacyjnych w kontekście zatrudniania osób z niepełnosprawnościami będzie dotyczyło pierwsze z cyklu spotkań organizowanych przez Forum Odpowiedzialnego Biznesu. To okazja, by zapoznać się z dobrymi praktykami w tym zakresie sygnatariuszy Karty Różnorodności. Spotkania będą dostępne szerzej, odbywać się bowiem będą w formule hybrydowej. Pierwsze już 29 stycznia.

Ministerstwo rodziny planuje nowelizację przepisów, które określą ważność karty parkingowej na takich samych zasadach, jak orzeczeń o niepełnosprawności. Powstanie zapowiadana od dawna centralna ewidencja posiadaczy kart parkingowych, która ma być instrumentem zapobiegania nieuczciwemu korzystaniu z nich. Nie będzie też trzeba podpisywać wniosku o wydanie karty parkingowej w zespole orzeczniczym.

W opinii rzecznika praw obywatelskich konieczne jest wdrożenie systemowych rozwiązań, dzięki którym pacjenci z różnymi rodzajami niepełnosprawności będą mogli skorzystać ze świadczeń opieki zdrowotnej na zasadzie równości z innymi. A to wciąż problem, którego doświadczają np. osoby głuche, które muszą same zapewnić tłumacza języka migowego podczas wizyty lekarskiej, czy kobiety poruszające się na wózku, które mają trudność ze znalezieniem dostępnego gabinetu ginekologicznego.