Beata Dązbłaż

Pracodawcom zatrudniającym osoby z niepełnosprawnościami będzie przysługiwać wyższe dofinansowanie do ich pensji z mocą wsteczną od 1 lipca 2024 r. Pomimo, że rząd w czasie prac w Sejmie wycofał się z niekonsultowanej społecznie zmiany terminu, ostatecznie przegłosował ustawę w pierwotnej formie. Senat poparł ją bez poprawek – zatem wyższe dofinansowanie będzie obowiązywało wstecznie od lipca 2024 roku.

Warsztaty terapii zajęciowej i zakłady aktywności zawodowej jeszcze w tym roku miały otrzymać wyższe dofinansowanie do swojej działalności. Tak się jednak nie stanie. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w ostatniej chwili zmieniło założenia projektu rozporządzenia i wycofało się z wyższych dopłat za ten rok. Będą one obowiązywały dopiero za rok 2025 i lata następne.

Świadczenie wspierające wlicza się do dochodu osoby z niepełnosprawnością, co może spowodować, że nie będzie ona mogła skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej. Taką sytuację opisała w skardze do Rzecznika Praw Obywatelskich matka osoby z niepełnosprawnością. Ministerstwo Finansów w odpowiedzi na pismo RPO, zapowiada, że przy najbliższych zmianach legislacyjnych ustawy podatkowej, uwzględni także tę kwestię.

Dodatek dopełniający do renty socjalnej, który będzie przysługiwał niektórym osobom od początku przyszłego roku, w praktyce „skonsumuje” świadczenie uzupełniające. Przepisy nie wykluczają co prawda pobierania obu świadczeń, ale ich kwoty i limity są tak skonstruowane, że pomimo uprawnienia do obu świadczeń, ich suma nie będzie wyższa. Prawnicy zwracają uwagę na niejednoznaczne przepisy i coraz bardziej zawiły system wsparcia osób z niepełnosprawnościami.

Korzystanie z uprzejmości znajomych albo własnych dzieci w tłumaczeniu podczas wizyty u lekarza, ewentualnie opłacenie tłumacza języka migowego w czasie wizyty lekarskiej z własnych środków – to wciąż powszechne sposoby osób głuchych radzenia sobie w placówkach ochrony zdrowia. Bo choć istnieje prawo, które zapewnia dostępność w tych miejscach, to najczęściej jest jednak martwe. Brakuje mechanizmów prawnych, które pozwoliłyby tym osobom skutecznie dochodzić swoich praw przed sądami czy rzecznikiem praw pacjenta.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że świadczenie pielęgnacyjne na nowych zasadach należy przyznać od dnia złożenia wniosku o orzeczenie o niepełnosprawności, a nie od złożenia oświadczenia o przejściu na nowe zasady. A tak uznał jeden z urzędów. Musiał więc ponownie rozpatrzyć sprawę i ostatecznie postąpił zgodnie z decyzją SKO. W lipcu pisaliśmy o problemach ojca, który pobiera świadczenie pielęgnacyjne na nowych zasadach na dwójkę dzieci.

Naczelna Izba Lekarska apeluje do ministra zdrowia o systemowe zmiany, które dałyby lekarzom uprawnienia do przyjęć poza kolejnością w ochronie zdrowia. Samorząd podkreśla, że ma to szczególne znaczenie dla lekarzy seniorów. Jednak pomysł wydaje się kontrowersyjny nawet medykom, a prawnik ma wątpliwości, czy istnieją podstawy prawne do tak szczególnego traktowania lekarzy w kontekście innych osób pracujących w ochronie zdrowia.

Trwają rozmowy wewnątrz rządu oraz z Rządową Agencją Rezerw Strategicznych na temat dalszej formy działania centralnej wypożyczalni nowoczesnych technologii asystujących dla osób z niepełnosprawnościami. Są m.in. wątpliwości co do jej ekonomicznego uzasadnienia. Dodatkowo procesem zakupu sprzętu do wypożyczalni zajęła się teraz prokuratura.

Marszałek Sejmu Szymon Hołownia zaapelował "po raz ostatni" do rządu, aby jak najszybciej przesłał do izby projekt ustawy w sprawie asystencji osobistej dla osób z niepełnosprawnościami. Dodał, że jeżeli projekt rządowy nie wpłynie, to będzie procedował przedłożenie poselskie i prezydenckie. Wcześniej z apelem do premiera Donalda Tuska wystąpiła Krajowa Rada Konsultacyjna ds. Osób z Niepełnosprawnościami

Odwołano wczorajsze posiedzenie sejmowej Komisji Polityki Społecznej i Rodziny, która miała zająć się pierwszym czytaniem nieoczekiwanie zmienionego przez rząd projektu ustawy o rehabilitacji. Zmiana, niekonsultowana ze stroną społeczną, zakłada podwyżkę dofinansowań do zatrudnienia pracowników z niepełnosprawnościami dopiero począwszy za styczeń przyszłego roku. Punkt ten zdjęto także z dzisiejszych obrad Sejmu. Wstępnie zaplanowany jest na 4 grudnia. Tymczasem pracodawcy apelują do premiera o przywrócenie wcześniejszych ustaleń.