Katarzyna Żaczkiewicz-Zborska

Projekt, nad którym debatować będą posłowie w przyszłym tygodniu dotyczy odwrócenia skutków orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 2020 r. w sprawie częściowego zniesienia kar za przerywanie za zgodą kobiety jej ciąży. Równolegle procedowany projekt likwiduje w kodeksie karnym kary za pomoc lub zachęcanie do samodzielnej aborcji. Posiedzenie plenarne Sejmu przewidziane jest w dniach 20-23 października.

Sędziowie i rzecznicy generalni wybrali włoskiego prawnika Vittoria Di Bucciego na stanowisko sekretarza Trybunału Sprawiedliwości UE na sześcioletnią kadencję, obejmującą okres od 8 października 2026 r. do 7 października 2032 r. Stanowisko zwolniło się na skutek rezygnacji Alfredo Calota Escobara, który pełnił funkcję sekretarza Trybunału do 8 września 2026 r.

W stan spoczynku przeszła w mijającym tygodniu sędzia Sądu Najwyższego Małgorzata Gierszon, orzekająca w Izbie Karnej. Sędzia Gierszon została powołana na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego 21 marca 2007 roku uchwałą Krajowej Rady Sądownictwa, która zapadła w grudniu 2006 roku.

Działania Prezydenta RP i Prezesa Trybunału Konstytucyjnego, mające na celu uniemożliwienie sędziom należycie wybranym przez Sejm zasiadania w Trybunale Konstytucyjnym, oznaczają, że Trybunał ten należy nadal uznawać za niebędący prawidłowo skompletowany. Postępując w ten sposób, obaj funkcjonariusze państwowi doprowadzili do kryzysu konstytucyjnego, który negatywnie wpływa na prawidłowe funkcjonowanie systemu wymiaru sprawiedliwości w Polsce - oświadczyli sędziowie stowarzyszeni w Europejskim Stowarzyszeniu Sędziów - EAJ.

Uprawnień ministra sprawiedliwości nie można scedować na inne podmioty, nawet na radcę prawnego w drodze pełnomocnictwa – orzekł Sąd Najwyższy. Prawo o notariacie zezwala na sporządzenie i podpisanie kasacji przez adwokata, radcę prawnego albo notariusza jedynie wówczas, gdy nie pochodzi od ministra sprawiedliwości i rzecznika praw obywatelskich. A contrario - kasacji ministra sprawiedliwości nie może podpisać adwokat, radca prawny, notariusz ani radca Prokuratorii Generalnej.

Kilkadziesiąt spraw, w których orzeczenia wydało dziewięciu sędziów SN, jest obecnie w zainteresowaniu rzecznika dyscyplinarnego Sądu Najwyższego. Chodzi o długotrwałe, sięgające ponad 90 dni od instrukcyjnego terminu, sporządzanie uzasadnień. W jednym przypadku, według nieoficjalnych informacji, było to ok. 500 dni. Problem, jak sygnalizują sędziowie z sądów powszechnych, dotyczy również uchwał. Na uzasadnienia w tym przypadku czeka się nawet kilka miesięcy.

Doszło do bezprecedensowej sytuacji w Sądzie Najwyższym. Dwóch sędziów, bo jeden złożył zdanie odrębne, wyłączyło od udziału w posiedzeniu 35 sędziów – wszystkich powołanych przed grudniem 2017 roku. Ma to być oczyszczenie przedpola, bo Sąd Najwyższy w pełnym składzie ma podjąć ważną uchwałę 9 listopada w sprawie pytania przedstawionego przez I Prezesa Sądu Najwyższego Zbigniewa Kapińskiego o skuteczność powołania tzw. neo-sędziów. Uzasadnienie tego postanowienia zostanie sporządzone za tydzień.

We wrześniu do Izby Cywilnej Sądu Najwyższego wpłynęło ważne pytanie prawne, które zadał skład orzekający Sądu Okręgowego w Krakowie z udziałem byłej prezes KRS Dagmary Pawełczyk-Woickiej. Sąd zmierza do wyjaśnienia, od którego momentu wchodzą w życie wyroki Trybunału Konstytucyjnego oraz czy dopuszczalne jest wznowienie postępowań cywilnych na ich podstawie, jeśli orzeczenia te nie zostały opublikowane.

Uchylenia immunitetu sędziemu może żądać tylko ten, kto złożył akt oskarżenia. Status oskarżyciela przysługuje z mocy ustawy prokuratorowi, zaś inne osoby , muszą wykonać czynność procesową, jaką jest wniesienie aktu oskarżenia. Skarżący takiego statusu nie miał i jego oskarżenie o sfałszowanie protokołu rozprawy przez sędziego nie będzie rozpoznane przez Sąd Najwyższy.

Osobista znajomość oskarżonych, a nawet posiadanie przez lekarza pełnej wiedzy co do stanu zdrowia pacjenta i przyjmowanych przez niego lekarstw, nie uprawniało do automatycznego wystawienia zaświadczenia o czasowej niezdolności do pracy – orzekł Sąd Najwyższy. Wskazał, że podstawą wydania zwolnienia powinien być stan zdrowia i rozpoznanie schorzenia w chwili jego wystawienia, nie zaś ogólny stan zdrowia pacjenta. Sprawa dotyczyła podżegania do poświadczenia nieprawdy w zaświadczeniu lekarskim wśród wojskowych.