Katarzyna Żaczkiewicz-Zborska

Sąd Najwyższy po 90 latach uniewinnił Wincentego Witosa i 9 innych dawnych liderów PSL i PPS - wyrok w tzw. procesie brzeskim został uchylony. SN rozpoznał w czwartek, 25 maja br., kasację rzecznika praw obywatelskich w sprawie poszkodowanych w procesie, w którym skazano opozycjonistów na kary więzienia w latach 30. ubiegłego wieku. Chodziło o przywrócenie dobrego imienia skazanym politykom oraz "o zasygnalizowanie, że bez względu na to, kto rządzi, złamanie prawa musi być nazwane po imieniu".

Test niezawisłości sędziego i okoliczności procesu nominacyjnego nadal powodują wątpliwości i spowolnienie orzekania w Sądzie Najwyższym. Dlatego Izba Kontroli i Spraw Publicznych pyta Trybunał UE o dopuszczalność podważenia przez stronę procesu powołania sędziego. Zwłaszcza, gdy nominacja ta nie ma związku z okolicznościami rozpoznawanej sprawy. Według SN taka czynność strony strony to jaskrawe i oczywiste nadużycie krajowego prawa procesowego.

Mowa wygłoszona w czasie zgromadzenia przez prokuratora mieściła się w granicach kultury prawnej i nie przekraczała dozwolonych zasad. Prokurator może wypowiadać się w sprawach wymiaru sprawiedliwości. I choć wypowiedź prokuratora zawierała negatywną ocenę, ale nie wprost, wyraził on oczekiwania, jaka powinna być prokuratura – tak orzekł Sąd Najwyższy i uznał uniewinnienie prokuratora za słuszne.

Przesłanie pisma do sądu mailem czy też za pośrednictwem platformy e-PUAP nie wywołuje skutków procesowych i nie wymaga podjęcia przez sąd wydrukowania załącznika do maila. Sąd nie jest zobowiązany do np. wezwania do podpisania wydruku, a szerzej – usunięcia jego braków formalnych jako pisma procesowego, którym nie jest. Strona powinna natomiast zostać poinformowana o bezskuteczności tej czynności.

Stowarzyszenie Lex Super Omnia wydało komunikat, w którym sprzeciwiło się wpływaniu przez prokuraturę na tok postępowania karnego i za to członkowie zarządu odpowiadają dyscyplinarnie. – Nie można zgodzić się, że to stanowisko przekraczało granice wolności słowa. Prokuratorzy ze Stowarzyszenia stanęli w obronie sędziego i praworządności – uznał Sąd Najwyższy.

W ocenie Naczelnej Rady Adwokackiej obecna sytuacja w TK powoduje, że poselski projekt ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym ma charakter instrumentalny i służy wprost do realizacji konkretnych, epizodycznych celów. Zdaniem NRA nie może być na to zgody, gdyż wypacza to sens i ideę ustawy. Jak napisała Rada, w tej sytuacji projekt nowelizacji powinien zostać uznany "jako niedopuszczalny". Komisja sejmowa przyjęła 23 maja br. sprawozdanie.

W ramach wolności wypowiedzi można krytykować organy państwa w imię dobra społecznego – orzekł Sąd Najwyższy, utrzymując w mocy wyrok umarzający sądu drugiej instancji w sprawie znieważenia prezydenta Andrzeja Dudy na Twitterze przez pisarza Jakuba Żulczyka. Swoim wpisem nie popełnił on przestępstwa, a czyn, którego się dopuścił, ma znikomą szkodliwość społeczną.

Inspektorzy sanitarni, zamiast sami pobrać z elektronicznego rejestru aktów zgonu odpis, żądają od obywateli dostarczenia dokumentów potwierdzających śmierć bliskiego, którego chcą ekshumować, czyli przenieść na inny cmentarz. Urzędy stanu cywilnego nie chcą wydawać aktów zgonu, gdyż mogą dysponować tylko odpisami. Trwa wymiana pism w tej sprawie między urzędami.

Skarżący sędzia powinien mieć doliczony do dodatku okres sprawowania stanowiska asesora do okresu zajmowania przez niego stanowiska sędziego, łącznie dziewięć lat i dziewięć miesięcy. Organy obu instancji dokonały zatem błędnej interpretacji ustawy o ustroju sądów powszechnych, stąd ich decyzje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił.

Na pół roku pozbawienia wolności i przymusową terapię został skazany mężczyzna, który groził kilku politykom podjęciem radykalnych działań, jeśli nie zrzekną się immunitetu i nie zrezygnują z aktywności politycznej. Sąd stwierdził, że nie odmawia oskarżonemu prawa do krytyki władz czy osób publicznych, jednak nie można pozwalać na formułowanie gróźb karalnych wobec osób publicznych.