Patrycja Rojek-Socha

Stowarzyszenie Sędziów Polskich Iustitia, w swojej opinii do ustawy o biegłych sądowych, proponuje, by ustawowo uregulować wykorzystywanie przez biegłych AI. Jak wyjaśnia, chodzi o to, by przepisy przesądzały, że sztuczna inteligencja ma być wykorzystywana przy sporządzaniu opinii wyłącznie pomocniczo i nie może zastępować samodzielnego osądu biegłego. Co więcej, odpowiedzialność za treść opinii ma pozostawać po stronie człowieka. Zgodnie z propozycją sędziów m.in. prezes sądu będzie mógł wyłączyć możliwość korzystania z AI przy opinii w konkretnej sprawie.

Blisko 30 proc. ankietowanych pracowników sądów przyznało, że doświadczyło mobbingu, a blisko 1/4 wskazywała przy tym na sędziów – wynika z raportu z badania Temida opublikowanego w 2026 r. I choć dane zbierane były w latach 2022–2023, sami pracownicy i reprezentujące ich związki zawodowe podkreślają, że problem nadal jest istotny. Jak wskazują, wynika to ze specyfiki sądów: hierarchiczności, presji czasu, obciążenia pracą i braku systematycznych szkoleń. A prawnicy podkreślają, że powinna zmienić się praktyka sądowego podejścia do takich spraw i być może zwiększyć się nadzór nad nimi ze strony Ministerstwa Sprawiedliwości.

Senat nie wniósł poprawek do nowelizacji ustawy o kuratorach sądowych, regulującej m.in. kwestie kuratorskiej legitymacji służbowej i wprowadzającej możliwość zwolnienia aplikanta z pozostałej części aplikacji. Kuratorzy, choć podkreślają, że wprowadzane zmiany są raczej pozytywne, nie ukrywają, że zakres noweli budzi ich niedosyt. Ogólnopolski Związek Zawodowy Kuratorów Sądowych postulował m.in. uchylenie przepisu nakładającego obowiązek dbania o należyty stan legitymacji służbowej, a także chronienia jej przed uszkodzeniem, jako zbędny i powodujący ryzyko dyscyplinarek.

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek, w czasie obchodów 35-lecia Odrodzonego Notariatu Polskiego, zapewnił, że jego celem jest m.in. zwiększenie stawek taksy notarialnej. Poinformował również, że w najbliższym czasie zapadną decyzje dotyczące m.in. rozszerzenia kompetencji notariuszy w postępowaniu wieczystoksięgowym, ale też w zakresie cyfryzacji postępowania wieczystoksięgowego. Stosowne założenia zmian mają trafić do wykazu prac legislacyjnych rządu.

Prezydencka prerogatywa w zakresie powoływania sędziów nie oznacza pełnej dowolności. Kandydaci powinni mieć m.in. prawo do kontroli sądowej decyzji odmawiającej ich powołania – wynika z wyroku ETPCz w sprawie sześciu kandydatów na stanowiska sędziowskie, których mimo pozytywnej opinii ówczesnej Krajowej Rady Sądownictwa, nie powołał prezydent Lech Kaczyński. Trybunał uznał, że doszło do naruszenia art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.