Patrycja Rojek-Socha

Najpierw był trudny egzamin sędziowski, potem batalia o stanowiska asesorów w sądach, często kilkaset kilometrów od domu rodzinnego. Blisko 70 proc. absolwentów KSSiP, którzy w tym roku przeszli przez te etapy, jest teraz na bezrobociu i bez środków do życia, a to dlatego, że tak jak w minionych latach procedura ich mianowania wydłużyła się. Jak dowiedział się Prawo.pl termin wręczenia im nominacji został wreszcie wyznaczony, uroczystość ma się odbyć 28 lipca br. w Ogrodach Pałacu Prezydenckiego. Aplikanci i asesorzy apelują niezmiennie o zmiany w przepisach.

W związku z projektem noweli procedury cywilnej, zwiększającym kompetencje referendarzy sądowych, ponownie wybrzmiewają postulaty tej grupy orzeczników, dotyczące choćby poprawy ich sytuacji zawodowej. Wśród postulatów do pilnego uregulowania jest m.in. wprowadzenie stroju urzędowego w postaci togi, analogicznego do strojów noszonych przez przedstawicieli innych zawodów prawniczych, uczestniczących w czynnościach sądowych oraz jednoznacznego, literalnego objęcia referendarzy sądowych statusem funkcjonariusza publicznego.

Szacujemy, że do 2036 r. uprawnionych do przejścia w stan spoczynku będzie ponad 3000 sędziów. Tzw. ustawa spoczynkowa, którą teraz zajmie się Sejm, daje szanse na to, że ci sędziowie, którzy mają duże doświadczenie w orzekaniu i chęci do tego, by orzekać dalej, do 70. roku życia, pozostaną na swoich stanowiskach Przygotowane przepisy umożliwiają ograniczenie zakresu orzekania, a jednocześnie otwierają drogę do powrotu do orzekania sędziom, którzy w ostatnich latach, w związku z wadliwym ukształtowaniem KRS, przeszli w stan spoczynku - mówi sędzia Marta Kożuchowska-Warywoda, dyrektor Departamentu Kadr i Organizacji Sądów Powszechnych i Wojskowych w Ministerstwie Sprawiedliwości.

Ministerstwo Sprawiedliwości proponuje trzykrotne zwiększenie, ze 100 do 300 zł, opłaty sądowej od wniosku o wznowienie postępowania w sprawach o wykroczenia. Wzrosnąć ma też wysokość zryczałtowanych wydatków - kosztów postępowań w takich sprawach. Przykładowo za postępowanie przed sądem drugiej instancji wzrosną z 50 do 150 zł. Resort skierował projekt do opiniowania, uzasadniając go tym, że obecne koszty są zbyt niskie i w wielu przypadkach naruszają powagę wymiaru sprawiedliwości.

Senat wyraził zgodę by nowym Rzecznikiem Praw Obywatelskich została adwokatka Sylwia Gregorczyk-Abram, zgłoszone przez KO i Lewicę na to stanowisko. Za jej powołaniem było 59 senatorów, przeciwko zagłosowało 25. Nikt nie wstrzymał się od głosu. - Urząd RPO powinien być miejscem dialogu. Konstytucja RP jest jak karta praw człowieka i z niej wynika rola Rzecznika - powiedziała w Senacie nowa Rzecznik. 23 lipca br. kończy się kadencja obecnego RPO, prof. Marcina Wiącka.

Samorząd radcowski sceptycznie odniósł się do propozycji dodania ust. 3 w art. 17 Konstytucji RP, który byłby swoistą gwarancją dla adwokatury. W swojej opinii wskazał, że choć autor petycji dokonał w pełni trafnej i zasługującej na pełną aprobatę charakterystyki i oceny roli ustrojowej prawników świadczących pomoc prawną oraz zrzeszających ich niezależnych samorządów zawodowych w demokratycznym państwie prawnym chroniącym prawa jednostki, to taka zmiana jest niepotrzebna i nie wnosi żadnych dodatkowych treści ustrojowych do obecnej regulacji ustawy zasadniczej.

28 lipca ma odbyć się w Pałacu Prezydenckim ślubowanie profesora Sławomira Patyry, który 11 czerwca została wybrany przez Sejm na sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Tymczasem nadal trwa batalia wokół czwórki sędziów TK: Krystiana Markiewicza, Marcina Dziurdy, Macieja Taborowskiego oraz Anny Korwin-Piotrowskiej, którzy złożyli ślubowanie w Sejmie, a nie zostali zaproszeni na nie do Pałacu i nadal nie są dopuszczeni do orzekania w Trybunale.

Ministerstwo Zdrowia chce podnieść opłaty za krew i jej składniki o 5,65 proc. w 2027 r. Projekt rozporządzenia w tej sprawie skierowano do konsultacji społecznych. Zmiany mają wejść w życie od stycznia 2027 r. Jak uzasadniono, koszty sprzedaży składników krwi, a także koszty wykonywanych na tych składnikach czynności dodatkowych są na wyższym poziomie niż opłaty obowiązujące w 2026 r. Jak dodano uwzględniono także wskaźnik inflacji.

Stowarzyszenie Absolwentów i Aplikantów KSSiP Votum przesłało Rzecznikowi Praw Obywatelskich swoje stanowisko w sprawie przebiegu egzaminu sędziowskiego i prokuratorskiego. Chodzi o tegoroczny egzamin, ale, jak wskazano, problem nie jest nowy, a postulaty legislacyjne Stowarzyszenie zgłaszało już rok temu. Jak przypomina, chodzi m.in. o brak rejestracji przebiegu części ustnej egzaminu, brak uzasadnienia oceny i brak drogi odwoławczej (w tym brak drogi sądowej).

Krajowa Rada Sądownictwa zdecydowała o wycofaniu z Trybunału Konstytucyjnego wniosków o zbadanie konstytucyjności przepisów rozporządzeń dotyczących Komisji Kodyfikacyjnych: Prawa Cywilnego, Karnego, Rodzinnego oraz Ustroju Sądownictwa i Prokuratury, w zakresie, w jakim umożliwiają powołanie w skład tych komisji i na określone funkcje sędziów oraz łączenie przez nich orzekania z zasiadaniem w komisjach. Wszystkie cztery wnioski do TK skierowała poprzednia KRS, którą obecna uważa za wadliwą.