Ustawa o wychowaniu patriotycznym przyjęta przez Senat, są istotne zmiany

Ustawa o wychowaniu patriotycznym ustanawia Komisję Edukacji Narodowej jako organ ekspercki, stabilizujący polski system edukacji, wprowadza także nowe formy edukacji obywatelskiej oraz uwspółcześnia zadania edukacyjne i wychowawcze w szkołach. Senat na ostatnim posiedzeniu przyjął ustawę, wprowadzając jednocześnie istotne poprawki. Jedną z nich jest uchylenie zapisu zobowiązującego szkoły podstawowe i ponadpodstawowe do organizowania wycieczek związanych z historią Polski przynajmniej raz w cyklu kształcenia ucznia.

Przypomnijmy, że we wrześniu br. Sejm uchwalił ustawę o wychowaniu patriotycznym. Poselski projekt ustawy o wychowaniu patriotycznym, wniesiony przez posłów PSL w 2024 r., przewiduje dodanie do prawa oświatowego deklaracji, że system oświaty będzie zapewniał m.in. upowszechnianie wiedzy o bezpieczeństwie, podstawowych umiejętnościach obronnych i zachowaniu w sytuacjach kryzysowych, a także inspirował uczniów do upowszechniania tradycji narodowej i państwowej. Większa ilość wiedzy o historii, miejscach pamięci, bezpieczeństwie i odpowiedzialności za państwo – to ustanowiony przez autorów projektu cel wprowadzenia nowych regulacji.

Przepisy zakładają wprowadzenie do szkół nowej formy edukacji obywatelskiej i historycznej - wycieczek i wyjść do miejsc związanych z historią i polskimi tradycjami. Zgodnie z ustawą, szkoły podstawowe i ponadpodstawowe będą zobowiązane do organizowania wycieczek lub wyjść dla uczniów nastawionych na odwiedzenie lokalnego miejsca pamięci, miejsca związanego z polskimi tradycjami wolnościowymi lub materialnym i niematerialnym dziedzictwem narodowym, jednostki wojskowej lub przedsiębiorstwa. Wcześniej posłowie dodali poprawkę do ustawy, zgodnie z którą taka wycieczka lub wyjście będą musiały odbyć się przynajmniej raz w cyklu kształcenia ucznia.

Zobacz w LEX: Zmiany w prawie oświatowym 2026/2027 - jakie nowe wyzwania i obowiązki czekają dyrektorów szkół? >

Ponadto, zgodnie z założeniami ustawy, minister edukacji narodowej ma określić w drodze rozporządzenia szczegółowy sposób organizacji wycieczek oraz sporządzić listę miejsc, które mogliby zwiedzać uczniowie. Lista jednostek wojskowych miałaby zostać sporządzona w konsultacji z szefem MON, a przedsiębiorstw – z ministrem właściwym do spraw gospodarki. Ponadto rząd ma ustanowić w drodze rozporządzenia program dotyczący dofinansowania wyjść lub wycieczek, ale też zasady naboru.

Zobacz w LEX: Przegląd projektów rozporządzeń i ustaw z zakresu prawa oświatowego 2026 >

Senat wprowadza merytoryczne poprawki 

Projekt wprowadza także Program Kościuszkowski, finansowany z budżetu państwa, którego celem ma być wspieranie inicjatyw kulturalnych, w tym z dziedziny edukacji kulturalnej, prezentujących polskie dziedzictwo historyczne jako element łączący wspólnotę państwową.

W ramach poprawek doprecyzowano zasady programu - dofinansowaniu mają podlegać w szczególności przedsięwzięcia obejmujące działania edukacji kulturalnej, wystawy, wydarzenia rocznicowe, działania wydawnicze, digitalizację oraz projekty upowszechniające wiedzę o dziedzictwie historycznym Polski. O dofinansowanie będą mogły ubiegać się organizacje pozarządowe, samorządowe instytucje kultury oraz jednostki samorządu terytorialnego. Wykonawcą programu ma być Instytut im. Wincentego Witosa (a nie jak pierwotnie zakładano, Muzeum Historii Polski).

Ponadto zobowiązano szkoły ponadpodstawowe do prowadzenia klubów inżynierskich. Celem nowej aktywności uczniów ma być propagowanie atrakcyjności zawodów związanych z przedmiotami ścisłymi. Zgodnie z założeniem, kluby inżynierskie byłyby dobrowolne, w czasie poza godzinami lekcyjnymi.

Zobacz w LEX: Aneks do arkusza organizacyjnego – najczęstsze pytania i trudne przypadki w praktyce >

Senat przyjął ustawę o wychowaniu patriotycznym, wprowadzając jednak kolejne dziewięć poprawek. Jedna z nich usuwa zapis zobowiązujący szkoły podstawowe i ponadpodstawowe do organizowania wycieczek lub wyjść do miejsc związanych np. z historią Polski przynajmniej raz w cyklu kształcenia ucznia. Kolejna skreśla punkt zobowiązujący szkoły ponadpodstawowe do prowadzenia klubów inżynierskich, ponieważ mieści się on w prawie oświatowym. Reszta to poprawki legislacyjne.

W najbliższym czasie na temat poprawek Senatu będą debatować posłowie.

Przewodnik po zmianach w prawie oświatowym i prawie pracy w oświacie 2026 - zobacz w LEX >