W górę opłata sądowa od wniosku o wznowienie postępowania w sprawach o wykroczenia
Ministerstwo Sprawiedliwości proponuje trzykrotne zwiększenie, ze 100 do 300 zł, opłaty sądowej od wniosku o wznowienie postępowania w sprawach o wykroczenia. Wzrosnąć ma też wysokość zryczałtowanych wydatków - kosztów postępowań w takich sprawach. Przykładowo za postępowanie przed sądem drugiej instancji wzrosną z 50 do 150 zł. Resort skierował projekt do opiniowania, uzasadniając go tym, że obecne koszty są zbyt niskie i w wielu przypadkach naruszają powagę wymiaru sprawiedliwości.
Jak wskazano, celem zmiany rozporządzenia dotyczącego wysokości zryczałtowanych wydatków postępowania oraz wysokości opłaty sądowej od wniosku o wznowienie postępowania w sprawach o wykroczenia jest urealnienie poziomu tych opłat.
Ostatnia zmiana w przedmiotowym zakresie miała miejsce 9 lat temu. Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2017 r., które weszło w życie 1 stycznia 2018 r. Ono z kolei zastąpiło rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 10 października 2001 r. w sprawie wysokości zryczałtowanych wydatków postępowania oraz wysokości opłaty za wniesienie wniosku o wznowienie postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz.U. poz. 1269), które straciło moc z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 9 listopada 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia oraz niektórych innych ustaw - uzasadniono.
MS powołuje się też na statystyki. Jak podaje, w 2025 roku w pierwszej instancji wszczęto 315 499 postępowań w sprawach o wykroczenia. Rozstrzygnięto 310 524 sprawy, z czego w 295 496 przypadkach orzeczono kary, umorzono 5800 postępowań, w 7300 przypadkach nastąpiło uniewinnienie, a w 1928 przypadkach odstąpiono od wymierzenia kary.
Projektowane zmiany będą powodować skutki finansowe dla sektora finansów publicznych w postaci zwiększonych wpływów do budżetu państwa, wynikających z podwyższenia wysokości zryczałtowanych wydatków postępowania oraz wysokości opłaty sądowej od wniosku o wznowienie postępowania w sprawach o wykroczenia. Jednocześnie wskazać należy, że Ministerstwo Sprawiedliwości nie posiada informacji o łącznej wysokości zryczałtowanych wydatków, o których mowa w zmienianym rozporządzeniu, wykładanych tymczasowo przez Skarb Państwa w toku postępowania w sprawach o wykroczenia, ani o łącznej wysokości zryczałtowanych wydatków ponoszonych przez Skarb Państwa w razie uniewinnienia obwinionego lub umorzenia postępowania w sprawach o wykroczenie - wskazano w OSR.
Czytaj: 10-krotnie wyższa grzywna dzienna zapełni więzienia?>>
Podwyżka o 2,5 lub 3 razy
Projekt zakłada podwyższenie obowiązujących obecnie zryczałtowanych wydatków postępowania oraz wysokości opłaty sądowej od wniosku o wznowienie postępowania w sprawach o wykroczenia w sposób następujący:
- z 20 zł do 50 zł - wysokość zryczałtowanych wydatków ponoszonych w toku czynności wyjaśniających w sprawach o wykroczenia od jednego obwinionego lub oskarżyciela posiłkowego,
- ze 100 zł do 300 zł - wysokość zryczałtowanych wydatków postępowania w sprawach o wykroczenia przed sądem pierwszej instancji od jednego obwinionego lub oskarżyciela posiłkowego w przypadku postępowania zwyczajnego lub przyspieszonego,
- z 50 zł do 150 zł - wysokość zryczałtowanych wydatków postępowania w sprawach o wykroczenia przed sądem pierwszej instancji od jednego obwinionego lub oskarżyciela posiłkowego, jeżeli postępowanie zostało zakończone skazaniem bez przeprowadzenia rozprawy,
- z 50 zł do 150 zł - wysokość zryczałtowanych wydatków postępowania w sprawach o wykroczenia przed sądem pierwszej instancji od jednego obwinionego lub oskarżyciela posiłkowego w przypadku postępowania nakazowego,
- z 50 zł do 150 zł - wysokość zryczałtowanych wydatków w sprawach o wykroczenia za postępowanie przed sądem drugiej instancji od jednego obwinionego lub oskarżyciela posiłkowego,
- ze 100 zł do 300 zł - opłata sądowa od wniosku o wznowienie postępowania w sprawach o wykroczenia.
Proponując podwyższenie wysokości zryczałtowanych wydatków, wzięto pod uwagę, że są to kwoty płatne dopiero w wyniku zaistnienia pewnych zdarzeń procesowych, np. ukarania, nieuwzględnienia środka odwoławczego itp. Wysokość tych wydatków w żaden sposób nie wpłynie na zakres uprawnień procesowych osoby zobowiązanej do zapłaty - dodano.
Czytaj: Ponad 10 mln zł grzywny orzeczonej przez sąd? MS chce podwyższyć stawki>>
Cel? Urealnienie
MS uzasadnia, że aby urealnić wysokość zryczałtowanych wydatków za całość postępowania, czy to za postępowanie wyjaśniające, czy za postępowanie przed sądem pierwszej instancji, czy też postępowanie przed sądem drugiej instancji, należało odpowiednio podwyższyć ich wysokość, biorąc pod uwagę nie tylko wzrost najniższego miesięcznego wynagrodzenia ustalanego przez rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, ale też realne możliwości osób ukaranych.
Zauważyć należy, że kwoty wskazane w rozporządzeniu stanowią zryczałtowane wydatki za całe postępowanie, niezależnie od czasu jego trwania. Funkcjonujące obecnie kwoty 50 zł podwyższono do 150 zł (postępowanie nakazowe), zaś kwoty 100 zł do 300 zł, co stanowi odpowiednio 3-krotność obu poprzednich kwot. Koszty postępowania, o którym mowa w rozporządzeniu, w całości powinny ponosić osoby ukarane. Nie bez znaczenia jest także to, że koszty zbyt niskie w wielu przypadkach naruszają powagę wymiaru sprawiedliwości, dlatego należało je odpowiednio podwyższyć - zaznaczono.
I dodano, że podwyższenie zryczałtowanych wydatków spowoduje wzrost wpływów do budżetu.
Co prawda środki te nie zasilają bezpośrednio budżetu Ministerstwa Sprawiedliwości, lecz można liczyć na to, że wzrost wpływów z tego tytułu zostanie uwzględniony przy tworzeniu budżetu wymiaru sprawiedliwości. Należy podkreślić, że wzrost zryczałtowanych wydatków doprowadzi jedynie do tego, że większa część kosztów będzie ponoszona przez osoby popełniające czyny niezgodne z prawem, a nie przez Skarb Państwa - podsumowano.
