Patrycja Rojek-Socha

Ministerstwo Sprawiedliwości po raz kolejny poprawiło ustawę o mediatorach sądowych. Na ostatniej prostej zrezygnowało m.in. z konieczności uzyskania przez nich pozytywnego wyniku z egzaminu specjalizacyjnego. Powiększyła się też - o profesorów i doktorów nauk prawnych - grupa osób, które nie będą musiały przechodzić przez szkolenie specjalizacyjne. Minister sprawiedliwości będzie mógł powołać Radę Mediacyjną, która miałaby mu doradzać. Mediatorzy sceptycznie oceniają zmiany, jest też wniosek do premiera o wstrzymanie prac nad tym projektem, ze względu na jego niekonstytucyjność.

Ministerstwo Sprawiedliwości za czasów poprzedniej KRS zwiększyło jej sędziowskim członkom przydział spraw - z 25 proc. do 80 proc. Teraz członkom nowej KRS chce przydział zmniejszyć do co najmniej 25 proc. Przydział spraw dla rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych ma spaść z 90 proc. do nawet 10 proc. Projekt zmieniający rozporządzenie – Regulamin urzędowania sądów powszechnych, już trafił do opiniowania. Prezesi sądów będą mieć miesiąc, po jego wejściu w życie, na dokonanie zmian w czynnościach służbowych.

Nowa Krajowa Rada Sądownictwa ponownie rozpatrzyła sprawy sześciorga sędziów, którzy skończyli 65 lat, a na których dalsze orzekanie nie wyraziła zgody poprzednia Rada. I zdecydowała, że mogą orzekać. Problem nabrzmiał za czasów poprzedniej KRS - jesienią ub. roku wystąpił do niej RPO wskazując, że wpływają do niego skargi od sędziów sądów powszechnych w sprawie niewyrażania zgód na dalsze zajmowanie przez nich stanowiska po ukończeniu 65 lat.

Naczelna Rada Adwokacka podczas ostatniego posiedzenia plenarnego podjęła uchwałę w sprawie zmian w Zbiorze Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu. Mają one przygotować adwokatów na wyzwania związane z korzystaniem z programów opartych m.in. na AI. Korzystanie z takich narzędzi technologicznych, co do zasady, nie będzie wymagać odrębnego informowania klienta, ale na jego żądanie adwokat powinien o takich narzędziach powiedzieć, a także o celu ich wykorzystania. Ma też zwracać szczególną uwagę na ochronę danych osobowych wynikającą z właściwych, powszechnie obowiązujących przepisów prawa oraz tajemnicy adwokackiej.

Kuratorzy sądowi chcą, by ich zawód został wpisany do wykazu prac o szczególnym charakterze, o którym mowa w ustawie z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych. Wniosek został złożony do Rady Dialogu Społecznego już w styczniu 2026 r. a teraz, jak dowiedziało się Prawo.pl, w trakcie posiedzenia grupy roboczej ds. emerytur pomostowych Rady, zapadła decyzja o kontynuowaniu prac w tym zakresie. Równocześnie kuratorzy postulują zmianę w swojej ustawie i wprowadzenie do niej m.in. „kuratorskiego świadczenia kompensacyjnego" – tu jednak sceptyczne jest Ministerstwo Sprawiedliwości.