Jednym rozwiązaniem, które miałoby usprawnić pracę sądów są tzw. rozwody pozasądowe. Ministerstwo Sprawiedliwości pomysł analizuje także w kontekście Konstytucji i tego, przed kim taki rozwód mógłby przebiegać. Propozycje są dwie - albo przed notariuszem, albo przed kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego. Część prawników już wskazuje, że o kwestie konstytucyjności nie ma co się martwić, bo z Konstytucji nie wynika, by przy rozwodach możliwy był wyłącznie tryb sądowy.

Zmiany, które w intencji prawodawcy miały usprawnić działania pomocowe, nie służą realizacji tego celu z powodu nadmiernej biurokratyzacji oraz niejednoznaczności znowelizowanych przepisów, powodującej szereg wątpliwości osób mających je stosować w praktyce – uważa rzecznik praw obywatelskich Marcin Wiącek.

Strategia migracyjna Polski niesie poważne zagrożenia dla dzieci. Moment, kiedy dziecko składa wniosek o ochronę międzynarodową, kiedy jest złapane przez Straż Graniczną, umieszczone w pieczy zastępczej, ma ogromne znaczenie dla tego, co później je czeka – uważa Karolina Czerwińska z organizacji Save The Children Polska.

Po raz kolejny w ramach zgłoszeń do akcji Poprawmy prawo, wraca postulat penalizacji uporczywego utrudniania kontaktów z dzieckiem. Chodzi o zmianę w kodeksie karnym, która miałaby zakładać możliwość ukarania grzywną, karą ograniczenia wolności lub nawet pozbawienia wolności rodzica, który nie stosuje się do orzeczonego przez sądu obowiązku dotyczącego spotkań z dzieckiem. O uregulowanie tej kwestii apelowali już w 2018 r. kuratorzy sądowi.

Do którego sądu powinienem wnieść pozew? Jakie informacje zamieścić w pozwie? Czym jest porozumienie rodzicielskie i czy trzeba je podpisać przed złożeniem pozwu? Jak powinien wyglądać wniosek o uregulowanie kontaktów z dzieckiem po rozwodzie? Czy w pozwie muszę powoływać świadków? Nie znam miejsca zamieszkania małżonka – czy mimo to mogę skutecznie się rozwieść? Najważniejsze zasady związane z rozwodem wyjaśnia Natalia Grzelak, adwokat w BWHS Wojciechowski Springer i Wspólnicy.

Osoba wydziedziczona nie może zostać spadkobiercą ustawowym i traktowana jest tak, jakby nie dożyła otwarcia spadku. Postanowienie o wydziedziczeniu powinno skutkować uznaniem, że ten uczestnik został skutecznie odsunięty od dziedziczenia i nie może być spadkobiercą ustawowym. Dziedziczą pozostałe dzieci i wnuki – taki jest sens wyroku Sądu Najwyższego, który uwzględnił skargę nadzwyczajną rzecznika praw obywatelskich.

Komisja Kodyfikacyjna Prawa Rodzinnego zaopiniowała już projekt dotyczący alimentów natychmiastowych, ma być wkrótce skierowany do dalszych prac legislacyjnych. Trwają też prace nad rozporządzeniem, które miałoby określać tabele alimentacyjne - ustaliło Prawo.pl. Sam pomysł pojawił się już za czasów poprzedniego rządu, jest postulowany przez sędziów rodzinnych, nie został jednak zrealizowany.

Celem projektu nie jest tylko wykonanie dwóch wyroków ETPCz zapadłych przeciwko Polsce, ale przede wszystkim wyniesienie polskiego prawa do poziomu, do którego Polska od lat aspiruje – europejskiego - pisze o projekcie ustawy o rejestrowanych związkach partnerskich - dr Mateusz Wąsik. Nie wyważajmy otwartych drzwi i korzystajmy ze ścieżki, którą obrały lata temu inne państwa europejskie – związku partnerskiego - podkreśla.

Pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny. Zobowiązany może wnosić o zwolnienie go z obowiązku zapłaty jeszcze na etapie ustalania wysokości należnej kwoty. Nie ma zatem podstaw, by prowadzić odrębne postępowania w tych sprawach i zawieszać jedno z nich do czasu rozstrzygnięcia kwestii wysokości opłaty - orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu.

Rząd przekazał do konsultacji projekt ustawy o rejestrowanych związkach partnerskich oraz przepisy wprowadzające, zmieniające m.in. prawo spadkowe, podatkowe i emerytalne. To szansa dla par jednopłciowych na jakąkolwiek instytucjonalizację swojego związku i zabezpieczenie swoich praw - choćby na wypadek śmierci partnera lub partnerki.

W 2023 r. przyjęto szereg ustawowych zmian, aby wzmocnić bezpieczeństwo małoletnich przed przemocą ze strony opiekunów. Prawne zrównanie statusu dziecka wprost z osobą doznającą przemocy czy następnie wprowadzone standardy ochrony małoletnich, to niewątpliwie działania podnoszące społeczną i zawodową świadomość w obszarze przeciwdziałania przemocy. Niestety zmiany, na które najbardziej liczyło środowisko pracowników socjalnych - albo nie doczekały się odpowiedzi ze strony decydentów, albo przepisy je wprowadzające nadal pozostają jedynie „na papierze”.

Dzięki znowelizowaniu przepisów poświęconych wysłuchaniu wzrasta rola tej instytucji. Dziecko ma prawo być wysłuchane i przedstawić swoje stanowisko. Szczególną rolę w ochronie praw dzieci może mieć też reprezentant małoletniego - wskazuje dr Aleksandra Kluczewska. Jak dodaje, rola reprezentanta dziecka nie jest wcale łatwa i zapewne wymaga od prawników dodatkowych umiejętności, często kompetencji wykraczających poza sferę merytoryczną.

W orzecznictwie sądów przeważa pogląd, że prawo do kontaktów rodzica z dzieckiem nie jest dobrem osobistym. Wskazują przy tym, że kontakt nie jest tożsamy z więzią rodzinną, choć może ją tworzyć lub umacniać. W takim przypadku powództwa o ochronę dóbr osobistych dotyczą więc raczej prawa do niezakłóconej więzi rodzinnej, a nie ściśle utrudniania kontaktów. A wpływ na zanik więzi może mieć też ciągłe deprecjonowanie drugiego rodzica.

Ojciec dziecka, będący na utrzymaniu swojej matki, nie płacił alimentów przez kilka lat i teraz wnosił o umorzenie zaległości. Naczelny Sąd Administracyjny nie wyraził zgody. Dłużnik alimentacyjny powinien w pierwszej kolejności zwrócić się o odroczenie terminu spłaty występującego zadłużenia lub rozłożenie tej spłaty na raty, a dopiero w ostateczności uzasadnione jest wystąpienie o umorzenie powstałej należności – stwierdził sąd.

Obowiązujące przepisy pozwalają na wyrobienie dowodu osobistego dla dziecka przez rodzica pozbawionego władzy rodzicielskiej lub z jej ograniczeniem. Organ gminy nie ma podstawy do odmowy wydania dowodu w takich przypadkach. Rzecznik Praw Obywatelskich sugeruje nowelizację przepisów i wskazuje, że ich aktualny kształt może np. umożliwiać uprowadzenie dziecka za granicę w sytuacji konfliktu między rodzicami.

Rodzice korzystają z władzy rodzicielskiej, która obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka, z poszanowaniem jego godności i praw. Czasami rodzice chcieliby, aby inna osoba zajęła się dzieckiem. Jak wówczas rozwiązać kwestie prawne?

Rok szkolny rozpoczęty, wkrótce ruszą korepetycje, dodatkowe zajęcia czy kursy językowe. Dzieci korzystają z nich coraz częściej, a taka ich aktywność może stać się powodem niekończących się sporów rodziców. W grę wchodzą kontakty z dziećmi - przesuwane właśnie z powodu dodatkowych zajęć, ale też alimenty, bo ich koszt z roku na rok wzrasta. A sędziowie muszą ważyć co ważniejsze z punktu widzenia dobra dziecka.

Wynagrodzenie powstałe z droit de suite należy się wówczas, gdy następuje zawodowa odsprzedaż oryginalnych egzemplarzy utworu. Roszczenie o jego zapłatę powstaje w chwili odsprzedaży dzieła. Wierzytelność jest zbywalna na zasadach ogólnych, wchodzi do spadku, może też być przedmiotem zapisu windykacyjnego i zwykłego - przypomniały sądy.

Nawet w przypadku bliźniąt sąd może ustalić różną wysokość alimentów. Do każdego dziecka podejdzie bowiem indywidualnie, analizując jego potrzeby oraz możliwości finansowe zobowiązanego. Wyższe alimenty uzasadniać może np. choroba, konieczność przyjmowania na stałe określonych leków czy specjalistyczna dieta. W przypadku starszych dzieci wpływ na to mogą mieć zainteresowania, pasje, czy ścieżka edukacji.

Mowa nienawiści i przestępstwa motywowane nienawiścią dotyczą zarówno konkretnych osób, jak i całych grup należących do społeczności LGBT+. Dobrze, że projektowane zmiany w prawie karnym będą pozwalały na karanie za to, ale zabiegamy jeszcze o poprawkę umożliwiającą karanie także za ataki na grupy ludności – mówi Przemysław Walas, kierownik rzecznictwa w Kampanii Przeciw Homofobii.