Rozporządzenie w zakresie ustalania poziomu potrzeby wsparcia powiązanego ze świadczeniem wspierającym wymaga poprawek. Choć samo świadczenie i zmiana systemu jest dobrym kierunkiem, zgodnym z Konwencją ONZ, to jednak obecny kształt przepisów może budzić wątpliwości interpretacyjne – pisze dr Krzysztof Kurowski.

Nie wiadomo, dlaczego niektóre osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, święcą się na czerwono w systemie eWUŚ jako osoby nieubezpieczone. I to mimo, że nawet gdyby w ogóle nie opłacali składek na ubezpieczenie zdrowotne, to prawa do świadczeń opieki zdrowotnej nie tracą. Zdaniem prawników, to jest problem systemowy, który między sobą powinny wyjaśnić NFZ i ZUS a nie obarczać nim pacjentów.

Odejście od opresyjnego systemu podatkowo-składkowego poprzez wprowadzenie korzystnych i czytelnych zasad naliczania składki zdrowotnej przewiduje umowa koalicyjna, jaką w piątek, 10 listopada, podpisały trzy opozycyjne ugrupowania startujące w wyborach parlamentarnych 15 października 2023 r.: Koalicja Obywatelska, Trzecia Droga i Nowa Lewica.

W III kwartale 2023 r. ZUS przeprowadził 114 tys. kontroli osób posiadających zaświadczenie o czasowej niezdolności do pracy, wydając 6,5 tys. decyzji wstrzymujących dalszą wypłatę zasiłków chorobowych. Kwota wstrzymanych z tego tytułu zasiłków w III kw. 2023 r. osiągnęła ponad 7,1 mln zł – poinformował ZUS. Łącznie kwota obniżonych i cofniętych świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa w III kwartale br. wyniosła ponad 43,5 mln zł, a w okresie I-IX 2023 r. – ponad 129,3 mln zł.

Od 2023 roku wszyscy płatnicy składek mają obowiązek posiadać profil na Platformie Usług Elektronicznych ZUS. Osoba, która dopiero startuje ze swoim biznesem, musi pamiętać o tym, by założyć konto na PUE. Należy to zrobić w ciągu 14 dni od dnia rozpoczęcia prowadzenia działalności – przypomina Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

ZUS ma założenia koncepcji automatyzacji procesu egzekucji, które zostały już uzgodnione z samorządem komorniczym – ustalił serwis Prawo.pl. Zespół legislatorów Zakładu przygotował też projekt nowelizacji ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz kodeksu postępowania cywilnego i ustawy o komornikach sądowych. Projekt, który będzie konsultowany z innymi organami rentowymi, ma trafić do Sejmu X kadencji, aby ten przyjął go w pierwszym półroczu 2024 r.

Prawie 820 mln zł wyniosła na koniec lipca br. maksymalna kwota zadłużenia aktywnego płatnika. Średni dług wzrósł natomiast z 27 tys. zł do 28 tys. zł - wynika z danych ZUS. Zdaniem ekspertów, warto pomyśleć nad systemowymi ograniczeniami dla aktywnych dłużników, którzy przekraczają ustalony poziom zadłużenia. Rozłożenie należności na raty nie rozwiązuje problemu. Potrzebne są działania nie tylko w obszarze ubezpieczeń społecznych, ale i kompleksowe regulacje przeciwdziałające m.in. zatorom płatniczym.

Składka na ubezpieczenie zdrowotne musi przestać być podatkiem zdrowotnym, od którego trzeba jeszcze zapłacić podatek dochodowy. Powinna na powrót stać się składką ubezpieczeniową, która uwzględnia ekwiwalentność świadczeń – mówi Przemysław Hinc, doradca podatkowy. Jak twierdzi, nie ma przeszkód, by przywrócić ją w kształcie sprzed Polskiego Ładu, i to nawet już w rozliczeniu za rok 2023.

Programy wyborcze ugrupowań politycznych, które po wyborach mają sejmową większość i będą tworzyć przyszły rząd, zawierają jednoznacznie negatywną ocenę zasad opłacania składki zdrowotnej, wprowadzonych podatkowym Polskim Ładem. Pytanie, jakie dziś zadają sobie przedsiębiorcy dotyczy nie tylko tego, jaką składkę będą płacić, ale także - od kiedy. Prawnicy nie mają wątpliwości, że naprawienie systemu nie będzie proste ani szybkie. Realnie w grę może wchodzić dopiero 2025 rok.

Długo oczekiwane rozporządzenie, które opisuje sposób oceny poziomu potrzeby wsparcia przy staraniu się o świadczenie wspierające, napisane jest chaotycznie i niezrozumiałym, trudnym językiem. Dlatego m.in. powstaje wiele pytań i wątpliwości co do interpretacji jego przepisów. Strona społeczna ma czas do 14 listopada na konsultacje. Eksperci podkreślają, żeby z definicji nie przekreślać proponowanego rozwiązania, bo zmiany w systemie wsparcia znów mogą utknąć w miejscu.

Tylko do 1 stycznia 2024 roku płatnicy składek mogą przekazywać korekty dokumentów rozliczeniowych za okres od stycznia 1999 r. do grudnia 2021 r. Natomiast za okres od stycznia 2022 roku - w ciągu pięciu lat od terminu płatności składek za dany miesiąc kalendarzowy – przypomina Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

W związku z rozliczeniem składki zdrowotnej za 2022 rok Krajowa Administracja Skarbowa przekazała ZUS informacje o 1,1 mln przedsiębiorców. ZUS z kolei przesłał KAS dane o około 2,5 mln przedsiębiorców – dowiedział się serwis Prawo.pl. Według MF, sam fakt wystąpienia rozbieżności pomiędzy danymi KAS a ZUS nie musi oznaczać nieprawidłowości. Zdaniem prawników, to że przedsiębiorcy mieli nadpłatę i niedopłatę jest jednak dowodem, jak bardzo nieprzygotowane były zmiany wprowadzone Polskim Ładem.

W razie donacji zwłok na cele naukowe i badawcze, pogrzeb możliwy jest dopiero po przekazaniu rodzinie przez instytucję naukową szczątków osoby zmarłej. W takim przypadku prawo do zasiłku pogrzebowego przysługuje, jeśli wniosek o zasiłek pogrzebowy osoba uprawniona złoży w okresie 12 miesięcy od dnia pogrzebu, a na potwierdzenie okoliczności uzasadniających termin złożenia wniosku przedłoży zaświadczenie instytucji naukowej stwierdzające, że zwłoki pozostawały w jej dyspozycji w celu prowadzenia badań – przypomina ZUS.

Z uwagi na dobre wyniki finansowe Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ZUS prawdopodobnie nie wykorzysta pełnej zaplanowanej dotacji z budżetu państwa do tego funduszu – poinformowała w poniedziałek prof. Gertruda Uścińska, prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wskaźnik pokrycia wydatków wpływami ze składek w pierwszym półroczu 2023 r. osiągnął poziom 84,9 proc.

Rośnie liczba firm, które mają zadłużenie w ZUS. W ciągu ostatnich trzech lat aż o 20 proc. Gdy pojawiają się kłopoty z płatnościami składek, nie warto czekać zbyt długo, tylko wystąpić o odroczenie terminu płatności lub rozłożenie długu na raty. W momencie podpisania umowy ZUS przestanie naliczać odsetki za zwłokę, a przedsiębiorca zapłaci jedynie opłatę prolongacyjną. 

Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił prawa do zasiłku chorobowego z uwagi na brak zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego niezdolność do pracy. Sąd uznał, że dokument ten nie przesądza o niezdolności do pracy, ale jedynie ją potwierdza. Tym samym okoliczność ta może zostać wykazana innymi środkami dowodowym, a brak zaświadczenia lekarskiego nie przekreśla automatycznie prawa do zasiłku chorobowego.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania zasiłku macierzyńskiego, ponieważ uznał, że wniosek został złożony po terminie. Sąd nie zgodził się z tym rozstrzygnięciem i podkreślił, że decyzja o przysposobieniu dzieci zasługuje na szacunek i ze względów społecznych powinna się wiązać z wszechstronną pomocą państwa. Dlatego też nawet gdyby ubezpieczona złożyła wniosek po terminie, to organ nie powinien wydać decyzji odmownej.

Na przełomie maja i czerwca 2023 roku liczba osób fizycznych w ubezpieczeniu zdrowotnym gwałtowanie spadła o 632,6 tys. ubezpieczonych – z 16 951,7 tys. osób w maju do 16 319,1 tys. osób w czerwcu. Jak ustalił serwis Prawo.pl, to efekt nie uwzględnienia osób, które zgodnie ze zmianą przepisów zostały wyłączone z obowiązku opłacania za nie składek na ubezpieczenie zdrowotne przez budżet państwa. Nie wiadomo jednak dlaczego ZUS wykazał to dopiero w czerwcu, skoro zmienione przepisy obowiązują od 1 stycznia br.

Organ uznał, że nabycie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy stanowi przeszkodę do posiadania statusu osoby bezrobotnej oraz korzystania ze związanych z tym świadczeń. Pozbawił więc rencistkę prawa do stypendium z tytułu uczestnictwa w studiach podyplomowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie zgodził się z tym rozstrzygnięciem i podkreślił, że decyzja w sprawie stypendium mogła zostać zmieniona jedynie za zgodą rencistki.

Wciąż nie wiadomo według jakiej skali będzie oceniany poziom potrzeby wsparcia osoby z niepełnosprawnością, która będzie chciała starać się o świadczenie wspierające. Tymczasem jest ona kluczowa dla ustawy o świadczeniu wspierającym, bo to ocena w ramach skali może zadecydować o tym, czy ustawa spełni swoją rolę, czy jej założenia są chybione – zwracają uwagę eksperci. Podkreślają, że zapis o skali powinien być umieszczony w samej ustawie, a nie rozporządzeniu.