Joanna Nogala

Wiele osób objętych wywłaszczeniem nie zdaje sobie sprawy, jak ważne jest uregulowanie stanu prawnego nieruchomości. Tymczasem braki lub nieścisłości w tym zakresie mogą utrudnić ustalenie kręgu podmiotów uprawnionych do odszkodowania, a przez to ograniczyć ich udział w postępowaniu odszkodowawczym. Nieuregulowany stan prawny może prowadzić również do znacznego opóźnienia wypłaty odszkodowania, a nawet do sytuacji, w której jego uzyskanie będzie niemożliwe do czasu wykazania prawa własności lub współwłasności nieruchomości.

Obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości po wydaniu decyzji ustalających lokalizację inwestycji celu publicznego budzi wiele kontrowersji i emocji wśród osób wywłaszczanych. Prezentuję ten problem na przykładzie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych zwanej specustawą drogową. Jednak kwestia obowiązku uiszczania podatku od nieruchomości kształtuje się w analogiczny sposób również w przypadku wywłaszczeń prowadzonych na potrzeby innych inwestycji celu publicznego w Polsce - analizuje Joanna Nogala, radca prawny.

Decyzję o wysokości odszkodowania za wywłaszczenie wydaje wojewoda lub starosta. W praktyce urzędnicy często mają wątpliwości, w jaki sposób stosować tzw. zasadę korzyści. Przepisy nie są jednoznaczne, a rozbieżne stanowiska sądów nie poprawiają tej sytuacji. Oczekiwana przez wiele środowisk uchwała NSA ma na celu zniwelowanie tych rozbieżności. Głos w sprawie zabrał też rzecznik praw obywatelskich, jednoznacznie stając po stronie właścicieli wywłaszczanych nieruchomości - pisze Joanna Nogala, radca prawny.

Jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości uległa obniżeniu, a właściciel albo użytkownik wieczysty sprzedaje nieruchomość, może żądać od gminy odszkodowania równego obniżeniu wartości nieruchomości. W praktyce jednak przepisy te budzą wiele wątpliwości - pisze Joanna Nogala, radca prawny.

Przez wiele lat interpretacja reguły korzyści nie budziła wątpliwości. Rzeczoznawcy majątkowi wyceniający nieruchomości rolne czy leśne wywłaszczane pod drogę, w pierwszej kolejności badali, czy znajduje ona zastosowanie, a jeżeli tak, to jako nieruchomości porównawcze do wycenianej brali te o przeznaczeniu drogowym. W ostatnich latach zarówno urzędy, jak i sądy administracyjne, zmierzają jednak do zmiany interpretacji - pisze Joanna Nogala, radca prawny z INLEGIS Kołodziej Nogala sp.k.

Przewlekłość organów administracji jest w Polsce zjawiskiem powszechnym. Wprawdzie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego określają ogólne terminy w jakich załatwiane powinny być sprawy, jednak organy nie zawsze się nimi przejmują lub też uzasadniają ich nagminne niedochowywanie zbyt dużą ilością spraw, jaka przeciętnie przypada na jednego urzędnika – pisze Joanna Nogala, radca prawny.