Robert Horbaczewski

Rząd szacuje, że sfinansowanie pomocy obywatelom Ukrainy, którzy schronią się przed wojną w Polsce, może wynieść od 1,8 do 3,4 mld zł. W ocenie skutków regulacji w roboczym projekcie specustawy dotyczącej pomocy uchodźcom z Ukrainy wyodrębnił nową rezerwę celową na ten cel w wysokości 3 mld zł. Rezerwa będzie w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych.

Na razie pomoc w zakwaterowaniu migrantów wojennych z Ukrainy ma raczej charakter spontaniczny niż systemowy. Tysiące uciekinierów wprost z granicy trafiają do prywatnych domów, a to może zrodzić wiele problemów, zarówno dla gospodarzy, jak i gości, co już podnoszą eksperci.

Obywatele Ukrainy, którzy przekroczą polską granicę chroniąc się przed wojną, będą mogli pozostać tu legalnie przez 18 miesięcy. Data początkowa dla ułatwień w legalizacji pobytu to 24 lutego, a czas na złożenie odpowiedniego wniosku - do 60 dni. Nie będzie to dotyczyć m.in. osób posiadających zezwolenia na pobyt stały, rezydenta, pobyt czasowy, status uchodźcy czy ochronę uzupełniającą.

Zanim Ukraińcy schronią się w Polsce przed wojną, muszą odczekać nawet kilka dni w kolejce przed granicą. Brakuje wszystkiego, wiele organizacji i wolontariuszy decyduje się więc na samozwańcze akcje niesienia pomocy. Tyle że mimowolnie mogą opóźniać odprawy. Eksperci widzą konieczność systemowych rozwiązań i... rozpoczęcia prac nad korytarzem humanitarnym do oblężonych miast.

Już kilkadziesiąt miast i miasteczek oraz samorządów województw z Polski zadeklarowało, że zrywa lub zawiesza współpracę z rosyjskimi i białoruskimi miastami. To protest polskich samorządów wobec agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę. To również gesty mające pokazać solidarność polskich samorządów z miastami partnerskimi w Ukrainie.

Zryw serca, aby pomóc uchodźcom wojennym z Ukrainy, jest ogromny. Ale wciąż szwankuje koordynacja pomocy. Dlatego w wielu przypadkach na granicę trafia nie to, co jest akurat potrzebne. Komisja Wspólna Rządu i Samorządu Terytorialnego rekomenduje samorządom sporządzanie dokładnej dokumentacji prowadzonych działań, żeby mogły ubiegać się później o zwrot poniesionych kosztów.

Uchodźcy z Ukrainy granicę mogą przekroczyć nawet nie mając jakiegokolwiek dokumentu tożsamości. Nie muszą się rejestrować się w punktach recepcyjnych ani martwić się o formalności. PKP uruchomiła dla nich darmowe przejazdy. Ukraińcy są zwolnieni z kwarantanny, mogą też liczyć na bezpłatne leczenie. Obywatele Ukrainy, którzy już przebywają w Polsce, nie muszą wyjeżdżać z kraju w przypadku utraty ważności dokumentów pobytowych.

Samorządy mogą rozdysponować środki z rezerwy na zarządzanie kryzysowe na wydatki związane z kryzysem uchodźczym – poinformowała Krajowa Rada Regionalnej Izby Obrachunkowej. Zdaniem rady obecną sytuację można uznać za kryzysową. Zwraca jednak uwagę, że uruchomienie środków z rezerwy celowej na zarządzanie kryzysowe należy odróżnić od możliwości wsparcia finansowego cudzoziemców w oparciu o przepisy o ustawy o cudzoziemcach.

Główny Lekarz Weterynarii ustalił tymczasową procedurę w sprawie postępowania ze zwierzętami towarzyszącymi podróżnym, wjeżdżającym z Ukrainy na teren Unii Europejskiej przez polską granicę zewnętrzną w trakcie trwania konfliktu militarnego. Psy, koty i fretki nie muszą być zaopatrzone w wynik badania serologicznego w kierunku oznaczenia miana przeciwciał przeciwko wściekliźnie.

Rząd spodziewa się nawet miliona uchodźców z Ukrainy. Przygotował dla nich 8 punktów recepcyjnych w woj. lubelskim i podkarpackim. Ci, którzy nie będą mieli się gdzie zatrzymać, zostaną przetransportowani w głąb kraju do miejsc zbiorowego zakwaterowania. Samorządy apelują do rządu o wprowadzenie rozwiązań prawno-finansowych, regulujących kwestie przyjęcia uchodźców.