Robert Horbaczewski

Dwukrotna podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku spowoduje jeszcze większe spłaszczenie płac w samorządach. W efekcie sprzątaczka z 20-letnim stażem w urzędzie będzie zarabiać niewiele mniej niż urzędnik w gminie, który podejmuje i wydaje decyzje. Samorządowcy apelują do rządu o zmianę zasad wynagradzania ich pracowników. Wskazują również, że nie mają budżetu na podwyżki.

Rząd założył, że azbest z polskich dachów zniknie do 2032 roku. Już wiadomo, że do tej daty trzeba dołożyć pół wieku. Powodem niskiego zainteresowania programem wymiany azbestu są nieskuteczne rozwiązania prawne oraz nieatrakcyjne warunki finansowe. Monitorowanie postępów usuwania azbestu utrudniały nierzetelne dane w Bazie Azbestowej, a także kulejąca inwentaryzacja wyrobów azbestowych.

Od 1 listopada zmienił się zakres i sposób przeprowadzania badań technicznych pojazdów, co ma poprawić ich jakość, a w konsekwencji zwiększyć bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Mniejsza jest uznaniowość diagnosty w kwalifikacji usterek. Nowelizacja rozporządzenia w sprawie przeprowadzania badań technicznych nakłada też na diagnostów obowiązek sprawdzania systemu eCall.

Samorządowcy wciąż mają uwagi do ustawy o preferencyjnej sprzedaży węgla przez gminy, którą dziś zajmie się Senat. Chcą m.in. doprecyzowania, że za roszczenia wynikające ze złej jakości paliwa będzie odpowiadał wojewoda, ograniczenia roli rady gminy w procedurze, gwarancji, że rząd dołoży się do kosztów jeśli przekroczą zakładane 500 zł oraz abolicji dla samorządowców odpowiedzialnych za dystrybucję węgla.

Węgiel samorządom będzie sprzedawać 6 spółek, a gospodarstwo domowe będzie mogło kupić łącznie 3 tony węgla, z czego połowę w tym roku – wynika z projektu aktów wykonawczych do procedowanej w Senacie ustawy o preferencyjnym zakupie paliwa stałego przez gospodarstwa domowe.

Samorządy postulują dalsze zmiany w Programie Inwestycji Strategicznych. Chcą zwiększenia częstotliwości płatności, czyli przynajmniej raz na kwartał, aby dopiąć inwestycje. Domagają się również możliwości podpisywania umów częściowych, bez czekania na rozstrzygnięcie całości przetargów na te zadania.

Uszczelnienie systemu wypłaty świadczeń dla uchodźców zakłada projekt nowelizacji ustawy pomocowej dla obywateli Ukrainy. ZUS będzie mógł uzyskać z rejestru Straży Granicznej informacje o każdorazowym wjeździe i wyjeździe z Polski uchodźcy. Ponadto będą oni partycypować w kosztach mieszkania i wyżywienia w obiektach zbiorowego zakwaterowania. Z drugiej strony, projekt wprowadza też dla nich ułatwienia.

Wbrew apelom powiatów, minister sprawiedliwości nie podwyższył stawki bazowej na organizację nieodpłatnej pomocy prawnej przez samorządy. Choć początkowo w projekcie wysokość kwoty bazowej miała wynosić 6134 zł, ostatecznie resort pozostawił ją w wysokości 5500 zł, tak jak w tym roku.

Gminy będą mogły wyznaczyć tzw. koordynatorów szerokopasmowych – zakłada podpisana 18 października przez prezydenta nowelizacja ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych. Koordynatorzy będą reprezentować gminy w kwestiach związanych z rozwojem i utrzymaniem sieci szerokopasmowych na terenie gminy.

Prawie 60 proc. samorządowców źle ocenia jakość prawa i jego wpływ na funkcjonowanie jednostek samorządu terytorialnego. Dobrze - zaledwie 5 procent. Zdecydowana większość twierdzi, że ma trudności we wdrażaniu zmian prawnych w urzędach. Takie wnioski płyną z pierwszej edycji badania przygotowanego przez Wolters Kluwer Polska „LEXOMETR prawno-samorządowy 2022. Jednostki samorządu terytorialnego w dobie kryzysów”.