Krzysztof Sobczak

Gdy podczas pracy w prokuraturze rejonowej chyba przez pomyłkę trafiła do mnie sprawa dotycząca wiceministra sprawiedliwości, to szybko i potajemnie zabrano ją z mojej szafy – takim przykładem Jarosław Onyszczuk, dyrektor Biura Prezydialnego Prokuratury Krajowej, ilustruje przedmiot analiz zespołu badającego działania prokuratury w latach 2016-2023. I podkreśla, że jednak wszelkie ruchy spraw w prokuraturze są rejestrowane, więc osoby odpowiedzialne za różne bezprawne zabiegi raczej nie unikną odpowiedzialności.

Jeśli projektowana ustawa mająca uregulować status sędziów powołanych od 2018 roku, zostanie uchwalona i podpisana, z zawodu usunięta będzie grupa osób powołanych wprawdzie przez prezydenta, ale bez wniosku zgodnej z Konstytucją Krajowej Rady Sądownictwa. Najpoważniejszy argument wysuwany przeciwko tej regulacji to zapisana w konstytucji zasada nieusuwalności sędziego. Autorzy projektu podkreślają, że ją szanują, ale ich zdaniem, chroni ona tylko sędziów powołanych zgodnie z Konstytucją.

Spór wokół akt sądowych z wrażliwymi danymi, udostępnianymi w trakcie procedury kandydowania na urząd sędziego, pokazuje nie tyle problem braku odpowiedniej regulacji tajemnicy zawodowej, co erozję zaufania do instytucji i funkcjonariuszy publicznych zobowiązanych do przestrzegania tajemnicy prawnie chronionych i ustawowych gwarancji – twierdzi dr Jarosław Feliński, prezes Stowarzyszenia Inspektorów Ochrony Danych Osobowych w Polsce.

Na przyjęcie przez rząd czeka projekt tzw. ustawy separacyjnej, która ma oddzielić prokuraturę od urzędu ministra sprawiedliwości. Ona może wejść w życie jeszcze w tym roku. Natomiast trochę dłużej potrwa praca w Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury, której celem jest stworzenie prokuratury w pełni niezależnej od bieżącej polityki.

Utrata stanowiska przez tzw. neo-sędziów w Sądzie Najwyższym czy Naczelnym Sądzie Administracyjnym nie będzie oznaczać automatycznego powrotu tam, skąd przyszli. Pierwsza prezes Sądu Najwyższego może nie mieć świadomości, że nie ma powrotu do sądu apelacyjnego, w którym wcześniej pracowała. Gdyby tego chciała, musiałaby startować w konkursie na wolne stanowisko i uzyskać nowe powołanie.