Patrycja Rojek-Socha

Do 16 września br. do godz. 23:59 przyjmowane są zgłoszenia młodych prawników w ramach XIV edycji konkursu Rising Stars Prawnicy – Liderzy Jutra 2025. Kandydaci na prawnicze gwiazdy powinni wyróżniać się osiągnięciami, pracą na rzecz społeczeństwa i państwa prawa, a także m.in. wykorzystywaniem nowych technologii. Nie mogą mieć więcej niż 35 lat. Zgłoszenia muszą być uzupełnione w całości. Konkurs organizuje Wolters Kluwer Polska.

Naczelna Rada Adwokacka podtrzymała stanowisko wyrażone niedawno przez swoje prezydium, że obecnie obowiązujące przepisy nie pozwalają na to, by aplikant adwokacki mógł pracować na stanowisku asystenta sędziego. Główne argumenty to ryzyko konfliktu interesów, zagrożenie dla niezależności aplikanta, ale też i dla wizerunku samej adwokatury. W ocenie jej przedstawicieli rolą poszczególnych izb jest m.in. wsparcie aplikantów w poszukiwaniu pracy w kancelariach adwokackich.

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek podjął decyzję o odwołaniu kolejnych 25 prezesów i wiceprezesów sądów, mimo że kolegia sądów wydały negatywne opinie wobec wniosków o ich odwołanie – poinformował właśnie resort. Co więcej, minister nie zwróci się w tej sprawie do Krajowej Rady Sądownictwa, co wynika z przepisów, bo jak podkreślono, została ona „ukształtowana wbrew konstytucji i standardom międzynarodowym" i „nie jest w stanie wydać bezstronnej opinii" w sprawie tych odwołań.

Zespół Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury ds. ustawy o Sądzie Najwyższym praktycznie zakończył już prace nad projektem. Jeśli wszystko się ułoży, to będzie przedstawiony całej Komisji 23 września. Proponujemy m.in. wprowadzenie dodatkowego wymogu pięcioletniego stażu pracy w zawodzie prawniczym dla tzw. akademików kandydujących do SN i czteroletnią karencję dla prawników którzy sprawowali m.in. funkcje rządowe czy byli posłami. Obecnie łatwiej się dostać do SN, niż do sądu okręgowego - mówi dr Jarosław Matras, sędzia SN, przewodniczący zespołu.

Ministerstwo Sprawiedliwości wycofało się z obniżania dodatków funkcyjnych dla m.in. prezesów, wiceprezesów sądów i przewodniczących wydziałów. Nowa wersja projektu rozporządzenia zakłada jednak spory wzrost mnożników dla rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych i jego zastępców - z 0,1 do odpowiednio 0,9 i 0,8 podstawy ustalania wynagrodzenia zasadniczego sędziego. MS uzasadnia to tym, że „nowi" rzecznicy będą mocno obciążeni pracą. Projekt negatywnie zaopiniowała obecna, kwestionowana przez ministerstwo, KRS.

Nie będzie konieczne składanie przed sądem administracyjnym dokumentu potwierdzającego umocowanie do działania w imieniu strony, w sytuacji gdy może on to stwierdzić na podstawie wykazu lub innego rejestru, do którego ma dostęp drogą elektroniczną. Do postępowania przed sądami administracyjnymi wprowadzona zostanie też instytucja tzw. „przyjaciela sądu” (łac. amicus curiae) - zakłada to ustawa przyjęta przez Sejm.

Senat wyraził zgodę na powołanie Mariusza Haładyja - dotychczasowego szefa Prokuratorii Generalnej - na prezesa Najwyższej Izby Kontroli. Nowy szef NIK był w latach 2012–2015 podsekretarzem stanu w Ministerstwie Gospodarki, w latach 2015–2018 w Ministerstwie Rozwoju, następnie - w latach 2018–2019 - wiceministrem przedsiębiorczości i technologii. Jest radcą prawnym.

Senat przyjął nową ustawę dotyczącą optymalizacji systemu zapasów interwencyjnych ropy naftowej i paliw. Poprzednią zawetował prezydent Karol Nawrocki, który argumentował m.in., że proponowane przepisy ignorowały „konstytucyjny obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego państwa”. Teraz zdecyduje ws. nowej wersji.

Ministerstwo Sprawiedliwości zapewnia, że kończy prace nad projektem noweli ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, która ma dać szansę m.in. byłym aplikantom na trzecie podejście do egzaminu sędziowskiego i prokuratorskiego. W piśmie skierowanym do Stowarzyszenia Absolwentów i Aplikantów KSSiP VOTUM zaznaczono równocześnie, że na tempo prac wpływ ma też szereg pilnych czynności legislacyjnych związanych m.in. z projektami ustaw dotyczącymi ustroju sądownictwa i przywracania praworządności, które aktualnie realizuje Departament Legislacyjny Ministerstwa Sprawiedliwości.

W Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury kończą się prace nad nową ustawą o Sądzie Najwyższym. Gotowy projekt ma trafić na jej posiedzenie 23 września br. i zakłada m.in. nowy wymóg dla akademickich kandydatów na sędziego SN. Poza tytułem naukowym będą musieli wykazać się 5-letnim stażem w zawodzie prawniczym. Z kolei byłych ministrów, wiceministrów, posłów i senatorów czekałaby 4-letnia karencja przed wystartowaniem w sędziowskim konkursie. Prawnicy widzą w tym szansę na odpolitycznienie i profesjonalizację SN.