Patrycja Rojek-Socha

Sędziowie Paweł Czubik, Tomasz Demendecki, Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Zbigniew Kapiński, Aleksander Stępkowski i Mariusz Załucki kandydują na stanowisko I prezesa SN - dowiedziało się nieoficjalnie Prawo.pl. 24 lutego rozpoczęło się Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu Najwyższego, które ma wyłonić 5 kandydatów, spośród których następnie prezydent Karol Nawrocki wskaże prezesa. Na pierwszym terminie nie udało się jednak uzyskać kworum — stawiło się 48 sędziów, a potrzebnych było 84.

Obecna sytuacja w Sądzie Najwyższym jest znacznie bardziej złożona, niż mogłoby się wydawać z medialnych doniesień. SN i zdecydowana większość jego sędziów pracuje normalnie, na tyle, na ile jest to w obecnych warunkach możliwe. Napięcia i konflikty istnieją, jednak są podsycane wyłącznie przez wąską grupę sterującą – kilku sędziów. Nie można budować autorytetu SN na konfliktach i podziałach. Dlatego takim działaniom trzeba się stanowczo przeciwstawiać – mówi prof. dr hab. Mariusz Załucki, sędzia Izby Cywilnej, kandydujący na I prezesa SN.

Ministerstwo Sprawiedliwości poinformowało o powołaniu Zespołu analityczno-koordynacyjnego do spraw polskich wątków w tzw. aferze Epsteina. Jak wskazano, ma on „wszechstronnie zbadać informacje dotyczące działań mogących wypełniać znamiona przestępstw, podejmowanych przez polskich obywateli lub względem polskich obywateli", a także na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jego członkowie mają pracować nieodpłatnie.

Weto prezydenta oznacza, że wybór 15 sędziowskich członków Krajowej Rady Sądownictwa opierać się będzie na obowiązujących przepisach – a w tych, jak podkreślają prawnicy, jest kilka newralgicznych punktów. Jeden z nich to uregulowanie, zgodnie z którym marszałek Sejmu ma wystąpić do ministra sprawiedliwości, by ten ocenił, czy w przypadku zgłoszeń kandydatów popieranych przez 25 sędziów, zgłaszający mają status sędziego. Część kandydujących obawia się, że może być problem z sędziami powołanymi po 2017 r., dlatego na wszelki wypadek starają się też o poparcie 2 tysięcy obywateli.

W trakcie prac nad nowelizacją procedury karnej, zakładającą m.in. nową definicję podejrzanego, wprowadzono poprawkę, zgodnie z którą zawieszenie w wykonywaniu zawodu adwokata lub radcy prawnego stosować będzie sąd, a nie prokurator. O zmianę taką samorząd adwokacki walczył od dawna, uzasadniając to m.in. koniecznością uniezależnienia adwokatów od decyzji ich przeciwników procesowych. Dodatkowo sąd będzie miał 7 dni na rozpoznanie takiego wniosku prokuratury.

Największą bolączką, jeśli chodzi o wsparcie osób pokrzywdzonych przestępstwem zgwałcenia, jest nadal brak kompleksowego systemu wsparcia – przede wszystkim brak wyspecjalizowanych centrów kryzysowych i ograniczony dostęp do profesjonalnej pomocy psychologicznej. Oczywiście w Polsce funkcjonują ośrodki interwencji kryzysowej i różne inicjatywy wspierające ofiary przemocy, jednak wciąż jest to obszar wymagający dalszego rozwoju i wzmocnienia – mówi dr Olga Skorulska, adwokat, Katedra Postępowania Karnego Uniwersytetu w Białymstoku.

Naczelna Rada Adwokacka zmieniła formułę konkursu, który od 2017 r. honorował adwokatki wykazujące się osiągnięciami w ramach prowadzonej działalności zawodowej, widocznym zaangażowaniem w prace samorządu adwokackiego, a także inną aktywnością, w tym społeczną lub naukową. W tym roku, w ramach tego samego konkursu, ma być też wyłaniany Adwokat Roku. Opublikowano stanowisko podpisane przez ponad 60 adwokatek i adwokatów, w którym wskazano, że takie działanie może prowadzić do ograniczenia widoczności i reprezentacji kobiet w życiu samorządowym.

Adwokaci, podobnie jak prokuratorzy, nie zamierzają odpuścić sprawy swoich dyżurów obrończych. Chcą dostawać wynagrodzenia już za sam stan gotowości, uzasadniając to tym, że poświęcają swój czas, a często muszą się stawiać na nie w sądzie. NRA zdecydowała właśnie o złożeniu w postępowaniu toczącym się przed Sądem Okręgowym w Warszawie wniosku o skierowanie do TSUE pytania prejudycjalnego dotyczącego odpłatności za dyżury. Liczy na podobne rozstrzygnięcie jak w chorwackiej sprawie dotyczącej dyżurów prokuratorskich.

Prezydencki projekt ustawy o przywróceniu prawa do sądu oraz rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zakłada m.in., że to prezydent, a nie minister sprawiedliwości, mając na względzie – jak zapisano – racjonalne wykorzystanie kadr sądownictwa powszechnego i potrzeby wynikające z obciążenia, obwieszczał w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej liczbę wolnych stanowisk sędziowskich i asesorskich przewidzianych do objęcia w poszczególnych sądach. Miałby też odpowiadać za regulamin wewnętrznego urzędowania sądów.

Prezydent Karol Nawrocki poinformował, że zdecydował o zawetowaniu nowelizacji ustawy o KRS. Już wcześniej wskazywał, że nie jest zwolennikiem oddawania kwestii – jak mówił – układania polskich sądów wyłącznie przez środowisko sędziowskie. Nowelizacja zakłada wybór 15 sędziów-członków KRS przez sędziów, a nie jak jest obecnie przez Sejm.