Polska przestrzeń bez wątpienia wymaga uporządkowania. W tym celu rząd planuje reformę przepisów odnoszących się do ładu przestrzennego. Jednak same regulacje to za mało – może okazać się, że reforma utknie nie tyle na etapie legislacyjnym, co jej wdrażania w życie. Obecnie miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego obowiązują na około 1/3 powierzchni kraju.

Opuszczenie przez Wielką Brytanię i Irlandię Północną Unii Europejskiej miało wpływ na prawa wyborcze obywateli polskich i brytyjskich w wyborach lokalnych. Aby mieszkający na wyspach Polak mógł nadal głosować w wyborach samorządowych (i na odwrót), rządy dwóch państw podpisały stosowną umowę. Ale prace legislacyjne nad nowelizacją Kodeksu wyborczego, która ma stanowić jej realizację, nadal trwają.

Ministerstwo Sprawiedliwości proponuje utworzenie w gminach punktów sądowych, które osobom m.in. wykluczonym cyfrowo, mają ułatwić uczestnictwo w e-rozprawach. Szacunki resortu dotyczą jednak tworzenia po jednym takim punkcie w każdym z 314 powiatów, gdzie i tak są i mają być siedziby sądów. Prawnicy zastanawiają się nad celem pomysłu.

Zatrudnienie na stanowisku pełniącego obowiązki kierownika wydziału, czy kierownika jednostki organizacyjnej gminy nie jest czymś rzadkim. Jednak, czy takie działanie pracodawcy samorządowego jest w pełni legalne, skoro brak jest ku temu podstawy prawnej? Orzecznictwo sądowoadministracyjne nie widzi przeszkód.

Samorząd województwa nie będzie mógł pozbyć się przekazanego mu odcinka drogi krajowej zastąpionego nowo wybudowanym odcinkiem autostrady lub drogi ekspresowej. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o drogach publicznych opracowana przez resort infrastruktury. W ocenie zarządców dróg wojewódzkich nie jest to prawidłowe rozwiązanie.

Zmiany w zasadach wypłaty ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników OSP powodują, że gminy głębiej muszą sięgnąć do budżetów. Ekwiwalent nie jest już rozliczany co do minuty, ale płacony za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu z jednostki OSP. Obejmuje też ćwiczenia. I wypłacany jest niezależnie od otrzymywanego wynagrodzenia.

W nowym projekcie ustawy o symbolach państwowych Rzeczypospolitej Polskiej nie będzie już podziału na flagę państwową i narodową. Zmieniony zostanie wygląd Chorągwi Rzeczypospolitej, poprawiony wzór kokardy narodowej, skorygowany wizerunek orła. Mimo licznych wniosków, projekt nie przewiduje zamknięcia korony, ani też nowego odcienia czerwieni na fladze.

Wprowadzony w 2018 roku obowiązek raportowania o stanie gminy nie przyjął się na poziomie lokalnym. I choć gminy wywiązują się z ustawowego minimum, to gorzej z treścią raportów. Wiele ma formę przeładowanych liczbami sprawozdań, przez które trudno przebrnąć mieszkańcom. Uchwalane są zazwyczaj bez dyskusji radnych i przy małym zaangażowaniu społecznym. O raporcie o stanie gminy piszemy w najnowszym Legal Alert.

Od 1 lipca jednostki sektora finansów publicznych muszą prowadzić jawny rejestr zawartych umów. Rzecznik Praw Obywatelskich przypomina, że prawo do informacji publicznej powinno być realizowane z poszanowaniem prawa do ochrony prywatności oraz danych osobowych. Wystąpił do nowej Minister Finansów prosząc o informacje na temat podjętych działań.

Wciąż nie wiadomo, kiedy rządowe programy „Asystent osoby niepełnosprawnej” oraz „Opieka wytchnieniowa” na stałe wejdą do porządku prawnego. Jednym z problemów jest bowiem to, że nie zapewniają one ciągłości usług, których dotyczą. Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej odpowiada enigmatycznie na pytania w tej sprawie.

Prezes Głównego Urzędu Statystycznego rozstrzygnął konkurs na najbardziej cyfrową gminę Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2021 roku. Łącznie 96 gminom z całej Polski, zostały przyznane nagrody główne oraz nagrody dodatkowe w postaci sprzętu elektronicznego.

Gmina jako właściciel nie jest ograniczona w formach korzystania ze swoich nieruchomości - może je również oddać w użyczenie, podmiotom publicznym, ale i prywatnym. W tym drugim przypadku musi jednak uważać, by nie narazić się na zarzuty o udzielanie niedozwolonej pomocy publicznej.

Ocena realizacji celów strategicznych, a pośrednio poziomu rozwoju w relacji do innych gmin, a także ocena poszczególnych zmiennych umożliwiających identyfikowanie osiągnięć, w tym dobrych praktyk w analizowanych gminach - to cele ogłoszonego właśnie kolejnego rankingu zrównoważonego rozwoju gmin-wiejskich, miejsko-wiejskich, miejskich i powiatów grodzkich - edycja 2021 rok.

Projekt nowelizacji części podatkowej Polskiego Ładu negatywnie oceniają samorządy. Po pierwsze dlatego, że po raz kolejny tracą dochody własne, po drugie ze względu na niesatysfakcjonujący system rekompensowania ubytków zaproponowany przez rząd. Nowelizacja uderzy głównie w duże miasta. Jeśli wejdzie w życie, Warszawie rząd zrekompensuje zaledwie 15 proc. tego co utraci z dochodów PIT.

Samorządy, organizacje pozarządowe i instytucję rynku pracy mogą ubiegać się o środki z Funduszu Pracy na aktywizację zawodową i integrację cudzoziemców legalnie przebywających w Polsce. Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej ogłosiło konkurs w ramach Resortowego Programu Aktywizacyjnego dla Cudzoziemców. W pierwszej odsłonie programu pomoc skupiona będzie na obywatelach Ukrainy i Afganistanu.

Rzecznik Praw Obywatelskich popiera zmianę zasad zwrotu kosztów przewozu dzieci z niepełnosprawnością przez rodziców do placówek oświatowych, zaproponowaną przez Senat. Zwraca jednak uwagę na to, że planowana nowelizacja ustawy Prawo oświatowe nie wskazuje, jak często rada gminy powinna podejmować i zmieniać uchwałę, która określa stawkę zwrotu.

W ostatnim czasie zdarzenia o charakterze kryzysowym nie są rzadkością: pandemia COVID-19, kryzys uchodźczy, powodzie i wichury. To zdarzenia, które wpływają lub mogą wpłynąć na ciągłość działania jednostki samorządu terytorialnego. W skutecznym radzeniu sobie z funkcjonowaniem urzędu w obliczu takich sytuacji mogą pomóc standardy i narzędzia kontroli zarządczej.

Warunki zabudowy mają być dokumentem związanym z realizacją konkretnej inwestycji. Nie może być tak, że ktoś za 20 lat wyjmie z szuflady decyzję i będzie chciał budować na ich podstawie. Dlatego warunki powinny być wydawane na czas określony. Początkowo miało to być trzy lata, ale po prekonsultacjach projektu zdecydowaliśmy się wydłużyć do pięciu lat - mówi Piotr Uściński, wiceminister rozwoju i technologii.

Celem resortu klimatu i środowiska jest uchwalenie ustawy wdrażającej system kaucyjny w Polsce jeszcze w 2022 roku - przekazał Robert Chciuk, dyrektor z Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Dodał, że kończą się analizy w sprawie ewentualnego rozszerzenia systemu zbiórki o kolejne dwie frakcje. Obecnie projekt zakłada tylko plastik i szkło.

Zmniejszenie liczby wymaganych dokumentów, zamiast uchwały rady gminy milczące załatwienie sprawy lub sprzeciw wójta, burmistrza czy prezydenta. Takie zmiany przewiduje nowelizacja Prawa wodnego, która 21 kwietnia weszła w życie. W noweli znajdują się przepisy ułatwiające i usprawniające procedury przy tworzeniu miejsc okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli.