Robert Horbaczewski

Do projektu specustawy o pomocy uchodźcom z Ukrainy rząd wrzucił przepisy o zarządzaniu kryzysowym, dające premierowi możliwość wydawania poleceń jednostkom samorządu terytorialnego. Mają podlegać natychmiastowemu wykonaniu z chwilą ich doręczenia lub ogłoszenia. Przepis ten niepokoi samorządy, bo obawiają się, że nawet gdy minie kryzys uchodźczy, przepis może być wykorzystywany w każdej innej sytuacji.

Rząd i samorządy wciąż negocjują warunki, na jakich ma odbywać się pomoc uciekinierom wojennym z Ukrainy. Punktem spornym jest zakres obowiązków, jakie przejmą jednostki samorządu terytorialnego, oraz sposób finansowania zadań. Aby gminy mogły wdrożyć jakąkolwiek pomoc, musi najpierw powstać elektroniczna baza rejestrowa. Rząd zapewnia, że samorządy otrzymają dostęp do rejestru.

Rząd szacuje, że sfinansowanie pomocy obywatelom Ukrainy, którzy schronią się przed wojną w Polsce, może wynieść od 1,8 do 3,4 mld zł. W ocenie skutków regulacji w roboczym projekcie specustawy dotyczącej pomocy uchodźcom z Ukrainy wyodrębnił nową rezerwę celową na ten cel w wysokości 3 mld zł. Rezerwa będzie w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych.

Na razie pomoc w zakwaterowaniu migrantów wojennych z Ukrainy ma raczej charakter spontaniczny niż systemowy. Tysiące uciekinierów wprost z granicy trafiają do prywatnych domów, a to może zrodzić wiele problemów, zarówno dla gospodarzy, jak i gości, co już podnoszą eksperci.

Obywatele Ukrainy, którzy przekroczą polską granicę chroniąc się przed wojną, będą mogli pozostać tu legalnie przez 18 miesięcy. Data początkowa dla ułatwień w legalizacji pobytu to 24 lutego, a czas na złożenie odpowiedniego wniosku - do 60 dni. Nie będzie to dotyczyć m.in. osób posiadających zezwolenia na pobyt stały, rezydenta, pobyt czasowy, status uchodźcy czy ochronę uzupełniającą.