Krzysztof Sobczak

Uznanie w postępowaniu cywilnym pozwu w całości nie wymagałoby od sędziego w pierwszej instancji pisania uzasadnienia wyroku, nawet gdyby strona pozwana zamierzała wnieść apelację. Nad takim rozwiązaniem ma pracować, w porozumieniu z ministrem sprawiedliwości, Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego. Sędziowie i prawnicy – pełnomocnicy przyznają, że mogłoby to wpłynąć na usprawnienie pracy sądów, ale wskazują też na zagrożenia. M.in. dla konstytucyjnie gwarantowanego prawa do sądu.

Działające od kilkunastu miesięcy cztery komisje kodyfikacyjne przygotowują na zlecenie rządu projekty najważniejszych reform w prawie cywilnym, karnym, rodzinnym oraz ustroju sądownictwa i prokuratury. Jednak ich nadzwyczajny skład – wybitni teoretycy i praktycy z danej dziedziny – nie przekłada się na specjalny charakter opracowywanych przez nich projektów, bo są one traktowane jak wszystkie inne, także przerabiane, często przez anonimowe osoby. Dlatego w tych komisjach rodzi się projekt nadania im, i ich projektom, specjalnego statusu.

Długo oczekiwana ustawa regulująca pracę i zasady wynagradzania biegłych sądowych jeszcze w tym roku miała być przyjęta przez rząd i skierowana do prac parlamentarnych. Nie jest to jednak pewne, bowiem przedłużają się wewnątrzrządowe uzgodnienia co kształtu projektu. Największym problemem jest finansowy aspekt propozycji, a więc gwarantowane przez ustawę stawki wynagrodzeń mogą być niższe niż się spodziewano.

Pojawienie się podczas pierwszego czytania projektu nowelizacji procedury karnej wniosku o dodanie do niego przepisów zrównujących tajemnicę adwokacką, od której są wyjątki, z bezwzględną tajemnicą obrończą, to konieczny kierunek z punktu widzenia interesu obywateli – mówi Przemysław Rosati, prezes Naczelnej Rady Adwokackiej. I zapowiada zabiegi o dodanie podczas prac w sejmowych komisjach odpowiednich poprawek do projektu.

Konieczne jest przywrócenie podwyższonych standardów zawodowych i etycznych stawianych kandydatom ubiegającym się o urząd sędziego Sądu Najwyższego. Wskazane byłoby ponowne dopuszczenie sędziów tego sądu do udziału w procesie ich oceny – mówi prof. Wojciech Kocot, który przed laty przeszedł tę trudną procedurę, ale prezydent odmówił mu powołania. Jego zdaniem od połowy 2018 roku stanowiska w SN przydzielano nie tylko niezgodnie z konstytucją, lecz także trafiały one do przypadkowych osób, niegodnych tego statusu.