Krzysztof Sobczak

W oczekiwaniu na objęcie urzędu prezydenta przez Karola Nawrockiego trwają spekulacje, które ustawy podpisze, a których nie. O ile nisko oceniane są szanse ustaw dotyczących sądów i statusu sędziów, to większą zagadką jest sprawa podpisu pod nowelizacjami procedury cywilnej, karnej czy rodzinnej. Niby tematyka politycznie neutralna, ale część zmian ma być „sprzątaniem po PiS”. Zresztą tarcia są i w samej koalicji. Do ponownych konsultacji trafiło m.in. bezwzględne dożywocie, a los rozwodu pozasądowego jest niepewny.

Zasadniczym problemem nie jest obecnie, kto jest prokuratorem generalnym i jak jest powoływany, tylko to, jak ukształtowana jest prokuratura. A szczególnie fakt, że prokurator generalny dysponuje zupełnie nieograniczoną władzą w stosunku do prokuratorów i w stosunku do każdej sprawy - tak tzw. projekt separacyjny komentuje dr Piotr Turek, prokurator Prokuratury Okręgowej w Krakowie, autor komentarza do Prawa o prokuraturze.

Najwyższy czas powrócić do obietnicy sprzed prawie 30 lat o kompleksowej reformie administracji centralnej, która jest zapóźniona, w porównaniu z rozwojem samorządu terytorialnego - twierdzi prof. Irena Lipowicz z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, była rzecznik praw obywatelskich. Jej zdaniem część zadań można przekazać samorządom, a energię rządu skierować na te zadania, które można wykonywać tylko na poziomie centralnym.

Ustawa o biegłych sądowych jest bardzo potrzebna, by zapewnić równowagę między gwarancją odpowiedniej pozycji prawnej i finansowej biegłych sądowych a obowiązkami i oczekiwaniami im stawianymi – mówi dr Krzysztof Konopka, prezes Polskiego Towarzystwa Ekspertów i Biegłych Sądowych. Wyraża jednak wątpliwości, czy przygotowywany obecnie projekt może doprowadzić do tego celu. A jako największe wyzwania wskazuje projektowany sposób certyfikacji i mechanizm wynagradzania biegłych.

Gdy po uchyleniu wyroku w sprawie cywilnej przez sąd wyższej instancji sprawa trafi do ponownego rozpoznania, to w sądzie pierwszej instancji nie będzie mógł rozpatrywać jej sędzia, który wydał ten wyrok. Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego proponuje cofnięcie zmiany z 2019 roku, jako wywołującej niepożądane zjawisko swoistej „obrony” uprzednio zajętego stanowiska.