Krzysztof Sobczak

Dobrze, że ostatecznie minister sprawiedliwości proponuje zniesienie skargi nadzwyczajnej, bo wprowadzenie tej instytucji do systemu prawnego przyniosło niewiele korzyści i ogrom strat. Korzyści można utrzymać m.in. dzięki proponowanemu w najnowszym projekcie poszerzeniu listy podmiotów uprawnionych do wnoszenia skargi kasacyjnej oraz stworzeniu mechanizmu uchylania zdublowanych orzeczeń w sprawach stwierdzenia nabycia spadku – twierdzi prof. Marta Romańska, sędzia Sądu Najwyższego i członkini Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego.

Wprowadzona w 2019 roku w postępowaniu cywilnym możliwość składania przez świadków zeznań na piśmie zebrała zarówno pochwały - za sprawniejsze postępowania, jak i krytykę - za brak możliwości zadawania dodatkowych pytań i weryfikacji prawdomówności zeznających. Dlatego Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego w tzw. ustawie naprawczej proponuje pozostawienie tej formy, ale z pewnymi zmianami.

Ministerstwo Sprawiedliwości w najnowszej wersji projektu ustawy o przywróceniu ładu konstytucyjnego w sądownictwie zakłada likwidację skargi nadzwyczajnej. By jednak utrzymać niektóre pozytywne aspekty funkcjonowania tej instytucji, proponuje poszerzenie listy podmiotów uprawnionych do składania skarg kasacyjnych i upoważnienie sądu do uchylenia prawomocnego orzeczenia w sprawie stwierdzenia nabycia spadku, jeżeli w sprawie tego samego spadku zostało już wcześniej wydane prawomocne orzeczenie.

Nie zastosuję się do uchwały Kolegium Sądu Najwyższego i nie zrezygnuję z udziału w pracach nad reformą wymiaru sprawiedliwości – mówi dr Jarosław Matras, sędzia SN, członek Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury. I podkreśla, że w Komisji czuje się ekspertem, wypowiada się tylko poprzez swoje analizy prawne. - A to, że komuś mój pogląd prawny może się nie podobać, to nie oznacza, że ja wypowiadam się po jakiejś stronie sporu politycznego - stwierdza.

Apel Kolegium Sądu Najwyższego o zaniechanie udziału w pracach legislacyjnych i sporządzania opinii dla władzy wykonawczej przez sędziów, nie spotkał się z akceptacją tych ostatnich. Komisje kodyfikacyjne istnieją w Polsce, z przerwami na wojny, od 1919 roku. Zawsze uczestniczyli w nich prawnicy z różnych gremiów - z jednej strony naukowcy, dydaktycy, a z drugiej - praktycy, stosujący prawo.