Beata Dązbłaż

Prawo nie przewiduje instytucji sprzeciwu pacjenta wobec dostępu do jego dokumentacji medycznej. Część danych pacjenta w elektronicznej dokumentacji medycznej (EDM) jest udostępniona automatycznie personelowi medycznemu. W pozostałych przypadkach to zawsze pacjent sam decyduje. Tyle tylko, że system udzielania zgód przez IKP często nie jest znany ani pacjentom, ani lekarzom.

Są wsie, gdzie do przystanku idzie się 45 min., nie ma sklepu, oprócz obwoźnego raz w tygodniu. Jak ma sobie poradzić starsza kobieta, która ma nieuleczalnie chorego męża albo osoba chora z balkonikiem? – pyta dr Paweł Grabowski, chirurg szczękowo-twarzowy, specjalista medycyny paliatywnej, bioetyk. W 2009 założył Fundację Hospicjum Proroka Eliasza na Podlasiu – pierwsze w Polsce wiejskie hospicjum domowe.

Niektóre orzeczenia o niepełnosprawności, automatycznie przedłużane w pandemii i w stanie zagrożenia epidemicznego, stracą ważność już z końcem tego roku, pozostałe w 2024 r. Nikt nie jest w stanie oszacować, ile osób zgłosi się po nowe do zespołów orzekających. Te, już zauważają znaczny wzrost składanych wniosków. A pieniędzy wystarczy zespołom do czerwca, najdłużej do sierpnia.

Od 1 kwietnia NFZ wycenia oddzielnie poradę w domu pacjenta, co ma zwiększyć dostępność do świadczeń opieki paliatywnej i hospicyjnej. To krok w dobrą stronę, ale wciąż za mało, by system stał się wydolny - mówią eksperci. Problemem są niskie stawki: poradę w domu Fundusz wycenił na zaledwie około 116 zł. Kolejnym - limitowanie świadczeń dla dorosłych, w tym chorych onkologicznie.

Tylko 2 proc. osób z niepełnosprawnością, zatrudnionych w zakładach aktywności zawodowej w latach 2019-21, podjęło zatrudnienie na otwartym rynku pracy. Kontrola NIK wykazała niewielką efektywność ZAZ w tym względzie. Eksperci jednomyślnie twierdzą, że wyniki raportu to jedynie mały obrazek, a problem jest o wiele szerszy. W ich opinii w Polsce brakuje przede wszystkim konsolidacji działań i sprawnego systemowego wsparcia osób z niepełnosprawnościami.

Ministerstwo Zdrowia planuje poszerzyć uprawnienia pielęgniarek. Tym razem o możliwość wystawiania przez nie recept na szczepienia przeciw grypie. Samorząd pielęgniarski popiera ten projekt, a eksperci podkreślają, że to konieczny krok, który może pomóc przełamać niewielkie zainteresowanie Polaków tymi szczepieniami. W tym sezonie grypa zbiera  wyjątkowo duże żniwo.

W stanie zagrożenia epidemicznego, który wciąż obowiązuje, nie jest potrzebne skierowanie na wizytę do psychologa finansowaną przez NFZ. Nie oznacza to jednak, że świadczenie to jest dostępne. Na wizytę do psychologa, a w szczególności na rozpoczęcie refundowanej terapii, trzeba zwykle czekać o wiele dłużej, niż pokazują statystyki samego Funduszu. W praktyce są to nawet dwa lata.

Ministerstwo Zdrowia nie planuje wprowadzać opłat ani innych kar w przypadku, gdy pacjent nie odwoła wizyty u lekarza i termin przepada. Kary finansowe w takich wypadkach stosują niektóre kraje skandynawskie, żeby zwiększać społeczną odpowiedzialność. Nieodwołanie wizyty to przecież dłuższe kolejki i późne leczenie innych pacjentów. Polski resort zdrowia stawia na kampanie edukacyjne.

Rząd planuje od przyszłego roku wprowadzić nowe świadczenie wspierające bezpośrednio dla osoby z niepełnosprawnością. Będzie ono obok, a nie zamiast, dotychczasowego systemu wsparcia, jak renty socjalne, rodzinne czy z tytułu niezdolności do pracy. Eksperci zauważają jednak rozbieżności w uzasadnieniu i w samym projekcie ustawy, szczególnie w kwestii ubezpieczenia opiekunów dorabiających do świadczenia pielęgnacyjnego.

Posłowie nie zapoznali się w piątek z listą schorzeń, które uprawniałyby do otrzymania bezterminowego orzeczenia o niepełnosprawności. Były oczekiwania, że przygotowywana od miesięcy lista zostanie przedstawiona na posiedzeniu Komisji Zdrowia. Wiceminister rodziny Paweł Wdówik poinformował jednak, że co prawda lista jest gotowa, ale sam otrzymał ją dzień wcześniej, czyli w czwartek, i nie jest gotowy odnieść się do przygotowanego przez ekspertów materiału.