Krzysztof Sobczak

Uważam, że najlepszą drogą do naprawy Sądu Najwyższego jest zmiana jego ustroju, czyli rozwiązanie i stworzenie od nowa - mówi dr Michał Laskowski, sędzia Sądu Najwyższego, były prezes kierujący Izbą Karną. I dodaje, że przy takim rozwiązaniu wszyscy sędziowie przeszliby w stan spoczynku, a potem ruszyłby nabór do nowego, najlepiej mniejszego zespołu. Konieczne byłyby też zmiany w kognicji SN.

Jeśli osoba zgłaszająca się do adwokata twierdzi, że toczy się bądź też toczyć się może postępowanie w sprawie, które dotyczy jej jako osoby będącej albo też mogącej potencjalnie być w kręgu zainteresowania organów ścigania, od tego momentu mamy do czynienia z obroną merytoryczną, tj. realizacją prawa do obrony. Od tego też momentu tej osobie przysługują uprawnienia podejrzanego, zaś po stronie obrońcy aktualizują się przewidziane ustawowo obowiązki – twierdzi dr Andrzej Malicki, adwokat.

Podejrzanym - zgodnie z nową definicją - ma być osoba, co do której zebrane dowody dostatecznie uzasadniają podejrzenie popełnienia przez nią przestępstwa i wobec której podjęto czynność procesową ukierunkowaną na jej ściganie - to propozycja zawarta w projekcie ustawy naprawczej, który trafił do opiniowania. W praktyce oznacza uzyskanie uprawnień procesowych, nawet jeśli zarzuty formalnie nie zostały przedstawione.

Projekt ustawy naprawczej, który właśnie trafił do opiniowania, usuwa z procedury karnej nadzwyczajne uprawnienia prokuratora w postępowaniu sądowym, które pozwalają obecnie nawet na blokowanie decyzji sądu. Chodzi przykładowo o budzący ogromne kontrowersje sprzeciw prokuratora przy poręczeniu majątkowym, który wstrzymuje opuszczenie aresztu do momentu uprawomocnienia się decyzji sądu. Prokuratorskie sprzeciwy obowiązują też przy liście żelaznym i choćby wyłączeniu jawności rozprawy.

Zdziwienie budzą wypowiedzi jakoby opinia Komisji Weneckiej rujnowała koncepcję Ministerstwa Sprawiedliwości w sprawie weryfikacji neosędziów. Przeciwnie, ona otwiera drogę do sanacji wszystkich wątpliwych powołań, jednocześnie wskazując warunki brzegowe tych działań. Dopuszcza np. zbiorcze oceny całych grup takich osób, ale wymaga indywidualizacji choćby w postaci odwołania do organu niezależnego o cechach sądu – twierdzi prof. Ewa Łętowska, sędzia Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku, była rzecznik praw obywatelskich.