Patrycja Rojek-Socha

Senat przyjął nowelizację procedury karnej przekazującą sprawy korupcji dotyczące zagranicznych urzędników do sądów okręgowych. Teraz zajmują się tym w I instancji sądy rejonowe. Regulacje uzasadniano tym, że takie sprawy „ze swojej natury charakteryzują się szczególną wagą", choć zdarzają się sporadycznie. Według statystyk w latach 2021–2024 było ich... siedem. Ustawa czeka teraz na podpis prezydenta.

Niekonstytucyjny jest brak możliwości poddania kontroli sądowej orzeczenia referendarza sądowego oddalającego skargę na zajęcie nieruchomości przez komornika – orzekł Trybunał Konstytucyjny. Uzasadnił, że istota egzekucji sądowej polega na stosowaniu przymusu przez organ państwowy, zaś sam fakt stosowania przymusu przez organ państwowy powoduje, że sądowa kontrola tego środka jest konieczna.

Obowiązuje już rozporządzenie podnoszące wynagrodzenie zasadnicze asystentów i starszych asystentów prokuratorów o 3 proc. W praktyce asystent prokuratora będzie mógł zarabiać od 6700 do 8240 zł, a starszy asystent – od 8240 do 9270 zł. Asystentów czeka teraz wyrównanie od 1 stycznia 2026 r. Koszty podwyżek mają wynieść 1,9 mln zł, przy czym sami asystenci, ale też prokuratorzy podkreślają, że to zmiany kosmetyczne; konieczne są realne podwyżki, a nawet powiązanie pensji asystentów z prokuratorskimi.

Obecny model wynagradzania asystentów prokuratorów jest wadliwy. Nie daje żadnej gwarancji rzeczywistej waloryzacji płac i nie zapewnia stabilności ani poczucia bezpieczeństwa finansowego asystentom. Co więcej, konieczne jest niezwłoczne podniesienie wynagrodzeń asystentów prokuratorów choćby dlatego, że do wynagrodzeń asystentów sędziów już obecnie brakuje im co najmniej 1600 zł, a to z kolei powoduje, że prokuratury na rzecz sądów tracą doświadczonych, wyspecjalizowanych pracowników – mówi dr Marcin Skowronek, prokurator, członek zarządu Stowarzyszenia Lex Super Omnia i wykładowca KSSiP.

W sądach w całym kraju trwają zgromadzenia i zebrania sędziowskie, podczas których opiniowanych jest 60 kandydatów na sędziowskich członków Krajowej Rady Sądownictwa. Pierwsze sądy apelacyjne opublikowały już zbiorcze wyniki, które wskazują, że liderami wśród opiniowanych jest 15 sędziów popieranych przez Stowarzyszenie Sędziów Rodzinnych w Polsce, Ogólnopolskie Stowarzyszenie Sędziów Sądów Administracyjnych, Stowarzyszenie Sędziów Themis i Stowarzyszenie Sędziów Polskich Iustitia. W części sądów okręgowych wyniki są bardziej zróżnicowane.

Sędziowskie opiniowanie kandydatów do Krajowej Rady Sądownictwa daje szanse na to, że nowy skład zostanie wyłoniony zgodnie z Konstytucją. Oczywiście nie można dziś przewidzieć, jak zachowa się prezydent Karol Nawrocki i czy nie będzie kwestionował tego wyboru, ale nam wszystkim powinno zależeć na tym, by nie pogłębiać chaosu w wymiarze sprawiedliwości – na końcu tracą na tym najwięcej obywatele. Trudno też sobie wyobrazić, by prezydent zrezygnował z tak istotnej swojej prerogatywy, jaką jest możliwość powoływania sędziów – mówi sędzia Marta Kożuchowska-Warywoda, dyrektor Departamentu Kadr i Organizacji Sądów Powszechnych i Wojskowych w Ministerstwie Sprawiedliwości.

Podczas Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, które odbyło się 20 kwietnia 2026 r., podjęto uchwałę o nieopiniowaniu kandydatów do KRS. Taka informacja pojawiła się na stronach sądu. Wcześniej na ryzyko naruszenia m.in. RODO, w związku z przetwarzaniem danych opiniowanych sędziów, wskazywał w swojej opinii Inspektor Ochrony Danych NSA. Od 17 kwietnia br. w sądach trwają zgromadzenia i zebrania, w czasie których opiniowanych jest 60 kandydatów do Rady, zgłoszonych marszałkowi Sejmu. Mają zakończyć się 22 kwietnia.

W sądach trwają zgromadzenia i zebrania, w trakcie których mają zostać zaopiniowani kandydaci do Krajowej Rady Sądownictwa. Gra toczy się o wysoką stawkę, bo Sejm w specjalnej uchwale zadeklarował, że wskazanie sędziów uwzględni. Nic więc dziwnego, że największe stowarzyszenia sędziowskie wzięły sprawę w swoje ręce i mocno wspierają sędziów ze wspólnej listy poparcia. Do tego stopnia, że do swoich członków przesłały SMS-a/przypominajkę z 15 numerami odpowiadającymi numerom ich kandydatów na liście do opiniowania.

Do wykazu prac legislacyjnych rządu trafiły założenia nowelizacji kodeksu karnego wykonawczego, rozszerzające możliwość stosowania dozoru elektronicznego. Nowelę planowano na drugą połowę 2025 roku, teraz projekt ma być gotowy w III kwartale 2026 r. Propozycje są jednak takie same – katalog osób uprawnionych do SDE ma objąć skazanych na karę do trzech lat, którym do jej odbycia pozostało nie więcej niż rok i sześć miesięcy.

21 kwietnia, rozpoczęły się egzaminy dla kandydatów na przyszłych adwokatów i radców prawnych. Zdający będą rozwiązywać zadania z zakresu prawa karnego, cywilnego lub rodzinnego, gospodarczego, administracyjnego, a także zasad wykonywania zawodu i zasad etyki. W tym roku do egzaminu adwokackiego zostało dopuszczonych 1270 osób, w tym 1010 aplikantów i 260 osób uprawnionych z innych tytułów, a do egzaminu radcowskiego – 1545 osób, w tym 1270 aplikantów i 275 osób spoza aplikacji.