Patrycja Rojek-Socha

Sytuację w Trybunale Konstytucyjnym ma poprawić m.in. ustawa zmieniająca Konstytucję. Część konstytucjonalistów zwraca jednak uwagę, że choć proponowane zmiany brzmią dobrze i wydają się iść w dobrym kierunku, większych zmian ze sobą nie niosą. Są też tacy, którzy mówią wprost, że zasadniczy problem pozostaje, bo nadal decyzja o tym, kto zostanie sędzią TK, pozostaje w gestii polityków.

Kancelaria Kopeć Zaborowski (KKZ) przyjęła strategię ESG na lata 2023-2025. W obszarze ekologii - planuje do 2025 roku zmniejszyć ślad węglowy względem 2022 r., a OZE uczynić głównym źródłem energii w kancelarii, będzie też stawiać na zaangażowaną i odpowiedzialną społeczność, oraz zwiększenie zadowolenia pracowników i usprawnienie procesów zarządzania.

Minister sprawiedliwości wszczął procedurę odwołania ze stanowisk prezesów i wiceprezesów sądów rejonowych - w sumie 12 sędziów z obszaru właściwości Sądu Okręgowego w Krakowie. To nie wszystko - trwa też procedura odwołania Bartłomieja Migdy - prezesa SO w Krakowie oraz sędziów: Ireny Bochniak, Piotra Kowalskiego i Michała Puza - wiceprezesów tego sądu. W uzasadnieniu wskazano m.in. na kwestie poparcia dla kandydatów na sędziów/członków KRS.

Jest już przygotowany projekt uchwały Sejmu w sprawie Trybunału Konstytucyjnego. Tak jak już wcześniej zapowiadano wskazuje m.in., że sędziowie dublerzy i ich następcy nie są sędziami TK, zaś Julia Przyłębska nie jest osobą uprawnioną do sprawowania funkcji prezesa. Przyjęcie uchwały może być jednak najprostszym krokiem. Pytanie, jak obecny skład Trybunał ją przyjmie - i czy będzie szansa na szybkie wdrożenie ustaw.

Uchwała, dwa projekty ustaw dotyczące Trybunału Konstytucyjnego i projekt zmian w Konstytucji - to pomysł koalicji rządzącej na rozwiązanie problemu TK. W uchwale Sejm ma zaapelować do wszystkich sędziów Trybunału o rezygnację, a tym samym przyłączenie się do procesu demokratycznych zmian. Wskazuje też jednoznacznie, że sędziowie dublerzy nie są sędziami, a funkcje prezesa sprawuje osoba nieuprawniona. Z kolei jeśli chodzi o orzeczenia, to "wypaść z obiegu" ma m.in. wyrok w sprawie aborcji.

Jeden neo-sędzia, dwie sprawy, dwa wnioski o jego wyłączenie i dwa różnej treści postanowienia - to sytuacja z ostatnich tygodni, która miała miejsce w Sądzie Okręgowym w Elblągu. Adwokaci, radcy prawni coraz częściej nie tylko wnioskują o wyłączenie sędziego z powodu udziału przy jego powołaniu neo-KRS, ale tę wadliwość podnoszą w apelacji. I odnoszą sukcesy, choć nie zawsze. Sami sędziowie przyznają, że sytuacja wymaga pilnej legislacyjnej interwencji, bo sądy zaczynają się gubić. Część z nich podkreśla, że jeśli neo-sędzia nie jest sędzią - to nie ma też jego orzeczeń.

Komisja Europejska przyjęła w czwartek decyzję potwierdzającą udział Polski w Prokuraturze Europejskiej (EPPO). Na wniosek skierowany do Komisji przez Polskę Prokuratura Europejska będzie właściwa do prowadzenia dochodzeń i ścigania przestępstw naruszających interesy finansowe Unii, popełnionych w Polsce po 1 czerwca 2021 roku. Polska formalnie stanie się częścią Prokuratury Europejskiej z dniem wejścia w życie decyzji Komisji.

Od 2019 roku obowiązuje przepis, zgodnie z którym sąd może w sprawie cywilnej odstąpić od uzasadnienia postanowienia wpadkowego. Sędziowie korzystają z tego w sprawach rodzinnych, ale też np. w sprawach frankowych. Część z nich stosuje też ogólne pouczenia dotyczące zaskarżania. Efekt? Strona w tym przypadku powinna składać zażalenie od razu, czyli w ciągu siedmiu dni. Zamiast tego wnioskuje o pisemne uzasadnienie, sąd wniosek odrzuca... a termin przepada.

Już poprzednie kierownictwo Ministerstwa Sprawiedliwości zapewniało, że w mediacji widzi sposób na rozładowanie sądowych zatorów. Wprowadzone zostały różnego rodzaju zmiany w przepisach, miał zacząć działać Krajowy Rejestr Mediatorów. Kwestie rejestru podejmuje i obecne kierownictwo, prawnicy podkreślają jednak, że jeśli mediacja ma się upowszechnić, potrzeba kompleksowych - a nie punktowych uregulowań. Konieczne jest weryfikowanie umiejętności mediatora oraz stworzenie choćby mediatorskiego kodeksu etyki.

8 marca 2024 r. w Akademii Nauk Stosowanych w Bielsku-Białej odbędzie się Konferencja Naukowa pn. „Nieodpłatna pomoc prawa jako element budowania społeczeństwa obywatelskiego”. Współorganizatorem wydarzenia będzie Naczelna Rada Adwokacka. Uczestnicy zastanawiać się będą nad tym, do których założeń wrócić, jakie zmiany są konieczne, jakie rozwiązania pozostawić, by system służył obywatelom.