W Bielsku-Białej o nieodpłatnej pomocy prawnej
8 marca 2024 r. w Akademii Nauk Stosowanych w Bielsku-Białej odbędzie się Konferencja Naukowa pn. „Nieodpłatna pomoc prawa jako element budowania społeczeństwa obywatelskiego”. Współorganizatorem wydarzenia będzie Naczelna Rada Adwokacka. Uczestnicy zastanawiać się będą nad tym, do których założeń wrócić, jakie zmiany są konieczne, jakie rozwiązania pozostawić, by system służył obywatelom.

Patronat medialny nad wydarzeniem objęło Prawo.pl. - Nieodpłatną pomoc prawną wdrożono do systemu świadczenia pomocy prawnej w Polsce ustawą z dnia 5 sierpnia 2015 roku o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej. Przyjęte pierwotnie założenia i forma realizowania takiej pomocy miały na celu doprowadzić do stworzenia mechanizmów umożliwiających dostęp do uzyskania nieodpłatnej pomocy prawnej dla osób fizycznych, którym, ze względu na różne, a zarazem ściśle określone w ustawie okoliczności, państwo chciało zapewnić pomoc polegającą na możliwości skorzystania z nieodpłatnej pomocy prawnej. Katalog osób uprawnionych do skorzystania z pomocy w ramach tego systemu obejmował osoby fizyczne, które nie ukończyły 26 lat, osoby, które ukończyły 65 lat lub osoby, która w wyniku wystąpienia klęski żywiołowej, katastrofy naturalnej lub awarii technicznej znalazły się w sytuacji zagrożenia lub poniosły straty - przypominają organizatorzy.
Dodają, że nieodpłatna pomoc prawna przysługiwała także weteranom, kombatantom, osobom posiadającym kartę dużej rodziny, kobietom w ciąży, a także osobom którym w okresie 12 miesięcy poprzedzających zwrócenie się o udzielenie nieodpłatnej pomocy prawnej zostało przyznane świadczenie z pomocy społecznej, na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej i, wobec której w tym okresie nie wydano decyzji o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia.
Zmiany wprowadzano ale niewystarczające
Dorota Kulińska, adwokat, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA, dodaje, że w latach 2016 -2021 w systemie nieodpłatnej pomocy prawnej wprowadzono wiele zmian legislacyjnych. Największą z nich była nowelizacja ustawy z 2018 roku (jej przepisy weszły w życie 1 stycznia 2019 roku). - Od tej chwili uprawnionym do nieodpłatnej pomocy prawnej został każdy, kto złoży oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej. Ponadto rozszerzono zakres objętej ustawą pierwotnie pomocy dla obywateli o nieodpłatne poradnictwo obywatelskie, uzupełniając o te zagadnienia tytuł aktu - wskazuje.
Zmiany w ustawie wprowadzano też regulacjami wydawanymi ze względu na warunki wywołane stanem epidemii Covid-19 lub po prostu, wykorzystując sposobność do dokonywania zmian przy tej okazji. - Dziś nieodpłatna pomoc prawna, w związku z wprowadzanymi w niej modyfikacjami o charakterze, pozornie, organizacyjnym, znacznie oddaliła się od pierwotnych założeń. Przygotowywany jeszcze w roku 2023 przez Ministerstwo Sprawiedliwości projekt kolejnych zmian nie doczekał się uchwalenia. Proponowane tam zmiany budziły i budzą nadal liczne kontrowersje - podkreśla adwokatka.
I dodaje, że system nieodpłatnej pomocy prawnej wymaga uporządkowania. - Dziś, między innymi, w związku z istotnym niedofinansowaniem systemu, jego biurokratyzacją i pogarszającymi się de facto warunkami świadczenia tej pomocy prawnej system wymaga zdecydowanej ingerencji państwa, przywrócenia mu pierwotnej rangi i uzdrowienia zasad funkcjonowania - zaznacza.
O czym konferencja?
Uczestnicy będą się zastanawiać nad tym, co pozostawić z systemu pierwotnego, do których założeń powrócić, jakie nowe rozwiązania zaproponować, aby system służył obywatelom i stanowił element pozwalający identyfikować nieodpłatną pomoc prawną jako element budowania i wzmacniania społeczeństwa obywatelskiego.
W wydarzeniu - jak wskazuje NRA - wezmą udział wybitni prawnicy, praktycy od lat działający w systemie NPP, przedstawiciele samorządów terytorialnych, przedstawiciele samorządów prawniczych bezpośrednio świadczący pomoc prawną, przedstawiciele organizacji pozarządowych działający w systemie i wreszcie decydenci – przedstawiciele projektodawców i ustawodawcy, mający rzeczywisty wpływ na kształt ostatecznie przyjętych rozwiązań.
Czytaj: Bezpłatna pomoc prawna nie dla każdego, ale nie będzie oświadczenia o sytuacji finansowej >>
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.








