Co czeka społeczność szkolną po wakacjach? Nowe podstawy programowe w przedszkolach i szkołach podstawowych staną się faktem. Zmienione zostały wytyczne ramowych planów nauczania dla publicznych szkół podstawowych oraz zasady żywienia dzieci i młodzieży szkolnej. Nowością będą doświadczenia edukacyjne oraz tydzień projektowy, obowiązkowa edukacja zdrowotna i zakaz korzystania z telefonów komórkowych.

W ramach reformy „Kompas Jutra” resort edukacji wprowadza do szkół moduł edukacji medialnej. Treści z zakresu edukacji medialnej będą realizowane w ramach języka polskiego, informatyki, geografii, edukacji obywatelskiej oraz zajęć praktyczno-technicznych. Moduł ma obejmować również bezpieczeństwo i higienę cyfrową, komunikację i współpracę w środowisku cyfrowym oraz świadome korzystanie z narzędzi sztucznej inteligencji.

Prezydent Karol Nawrocki odmówił podpisania ustawy dotyczącej państwowego eDziennika dla szkół. W wyjaśnieniach zastrzegł, że nie jest przeciwny wprowadzeniu eDziennika, ale ustawa musi być dobrze przygotowana. Poza tym szkoły potrzebują czasu, szkoleń i odpowiedniego przygotowania do wprowadzenia nowych rozwiązań.

Organ prowadzący nie mógł powierzyć obowiązków dyrektora nauczycielowi, ponieważ w szkole było powołanych dwóch wicedyrektorów. W takiej sytuacji, pierwszeństwo bezwzględnie przypada zastępcy dyrektora i nie jest uzależnione od wyrażenia przez niego zgody. Jedynie w sytuacji, w której stanowisko to nie jest obsadzone, dopuszczalne jest powierzenie obowiązków innemu nauczycielowi pracującemu w szkole.

Z obecnie obowiązujących przepisów oświatowych wynika zasada, zgodnie z którą egzaminy klasyfikacyjne są przeprowadzane stacjonarnie. Ministerstwo Edukacji informuje, że reguła ta będzie obowiązywać również w zbliżającym się roku szkolnym 2026/2027. Resort zapowiada również kontrole kuratorów oświaty weryfikujących przestrzeganie przez szkoły obowiązujących regulacji.

MEN nie planuje zmian w rozporządzeniu ws. organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach - przekazała PAP rzecznik prasowa resortu Ewelina Gorczyca w odpowiedzi na poniedziałkowy apel biskupów o „przywrócenie właściwego miejsca lekcjom religii w szkole”.

Rzeczniczka praw dziecka zwraca uwagę na potrzebę ochrony praw młodocianych pracowników oraz uczniów realizujących przygotowanie zawodowe. W wystąpieniu skierowanym do Ministerstwa Edukacji wskazuje na sygnalizowane przez uczniów szkół branżowych nierówne traktowanie przejawiające się krótszym okresem wakacji. Rzeczniczka nie zapomniała wspomnieć o trudnościach uczniów szkół branżowych mających szczególne potrzeby edukacyjne.

Opublikowana została nowelizacja rozporządzenia w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych. Zmiany dotyczą między innymi ustalania oceny z zachowania, doprecyzowano też przepisy dotyczące trybu i formy przeprowadzania egzaminu klasyfikacyjnego, egzaminu poprawkowego i sprawdzianu wiadomości i umiejętności. Uczniów i ich rodziców z pewnością zainteresują zmiany w zakresie zadawania pisemnych i praktyczno-technicznych prac domowych w szkole podstawowej.

W ostatnich dniach prezydent podpisał nowelizację ustawy o opiece nad dziećmi do lat trzech, która wprowadza nową jakość opieki żłobkowej. Uporządkowanie kwestii szkoleń dla opiekunów i wzmocnienie ich pozycji zawodowej, wprowadzenie punktów opieki dziennej oraz nowych standardów zabawy na dworze to tylko kilka z nowości – wszystko celem zapewnienia bezpieczeństwa najmłodszym.

Zgodnie z opublikowanym projektem nowelizacji prawa oświatowego i innych ustaw, od 2029 r. obowiązkowym zadaniem własnym każdego powiatu będzie zapewnienie wsparcia dla kadry wybranych placówek oświatowych w ramach specjalistycznych centrów wspierających edukację włączającą (SCWEW). Specjalistyczne centra mają wspierać pracę pedagogów poprzez prowadzenie doradztwa, wypożyczanie sprzętu specjalistycznego, pomocy dydaktycznych oraz współpracę z poradniami psychologiczno-pedagogicznymi. Planowanym terminem przyjęcia projektu jest IV kwartał br.

Minister Edukacji Barbara Nowacka podpisała nowelizację rozporządzenia w sprawie kwalifikacji wymaganych od nauczycieli. Zmiany związane są m.in. z wprowadzeniem do szkół obowiązkowego nauczania o edukacji zdrowotnej. Rozszerzony został katalog nauczycieli uprawnionych do nauczania tego przedmiotu oraz określono kwalifikacje do nauczania nowego, fakultatywnego przedmiotu edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne. Nie są to jedyne zmiany.

Centralna Komisja Egzaminacyjna opublikowała w czwartek harmonogram egzaminów zewnętrznych w roku szkolnym 2026/2027. Wynika z niego, że pisemne egzaminy maturalne w sesji głównej przeprowadzone zostaną w dniach 4-24 maja, a ustne od 6 do 31 maja. Egzamin ósmoklasisty przeprowadzony będzie w dniach 10-12 maja. Podano również terminy ferii zimowych dla poszczególnych województw.

Brak punktów rekrutacyjnych za wysokie miejsca w konkursach i zawodach o randze ogólnopolskiej oraz międzynarodowej stanowił przyczynę interwencji rzeczniczki praw dziecka (RPD). W jej ocenie, możliwość uzyskania punktów za sukcesy w konkursach i zawodach zależy często od decyzji poszczególnych kuratorów oświaty, a nie rzeczywistej rangi osiągnięcia. RPD proponuje stworzenie przez resort edukacji jednolitego wykazu konkursów o zasięgu co najmniej ogólnopolskim.

Apel rzeczniczki praw dziecka o wyższe standardy opieki podczas dowozu uczniów niepełnosprawnych spotkał się ze sprzeciwem resortu edukacji. Ministerstwo informuje, że nie planuje podjęcia prac legislacyjnych w zakresie doprecyzowania przepisów czy wprowadzenia standardów, które zapewnią wszystkim uczniom z niepełnosprawnościami bezpieczny i profesjonalnie zorganizowany transport do szkoły. Natomiast wybór formy dowozu dziecka (we własnym zakresie czy poprzez zorganizowany transport zbiorowy) należy do rodziców zależnie od potrzeb związanych ze stanem zdrowia dziecka czy organizacją życia rodzinnego.

Ministerstwo Edukacji Narodowej nie uwzględniło uwag zgłoszonych przez Rzeczniczkę Praw Dziecka do projektu nowelizacji rozporządzenia w sprawie kształcenia uczniów z zagranicy. Zdaniem Moniki Horny-Cieślak zaproponowane przepisy bezpośrednio oddziałujące na sytuację dzieci i młodzieży przybywających z zagranicy, w tym uczniów z własnymi potrzebami edukacyjnymi, neuroatypowych, z niepełnosprawnościami i innych szczególnie narażonych na wykluczenie, mają charakter porządkujący - mogą jednak prowadzić do powstania barier w dostępie do edukacji. MEN deklaruje, że zmienione regulacje nadal gwarantują prawo do nauki i edukacji bez dyskryminacji.

Rzeczniczka praw dziecka (RPD) przedstawiła zastrzeżenia wobec projektowanych regulacji w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych. Zwróciła uwagę na potrzebę uwzględnienia zróżnicowanej sytuacji uczniów, rzeczywiste warunki realizacji obowiązku szkolnego, konieczność stosowania rozwiązań proporcjonalnych i adekwatnych do rozpoznanych problemów, a także głosu dzieci i młodzieży, których projekt bezpośrednio dotyczy. W jej opinii należy wprowadzić rozwiązania odpowiadające na konkretne nieprawidłowości, bez wprowadzania ograniczeń o charakterze systemowym wobec wszystkich uczestników procesu edukacyjnego, niezależnie od tego, czy problem dotyczy ich sytuacji.

Parlament zakończył prace nad ustawą umożliwiającą pilotaż państwowego e-Dziennika lekcyjnego. Pilotaż ma rozpocząć się w nowym roku szkolnym i w założeniu ma sprawdzić funkcjonowanie nowego systemu w szkołach podstawowych i artystycznych. Udział szkół w pilotażu będzie dobrowolny – same zdecydują, czy chcą z niego skorzystać. Teraz ustawa czeka na podpis prezydenta.

Ministerstwo Edukacji nie będzie ingerować w tworzenie miejsc przechowywania telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych w placówkach oświatowych. Decyzje w tym zakresie pozostawia społeczności szkolnej we współpracy z organem prowadzącym.

Parlament zakończył prace nad nowelizacją ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3, która wprowadza nową jakość opieki żłobkowej. Uporządkowanie kwestii szkoleń dla opiekunów i wzmocnienie ich pozycji zawodowej, wprowadzenie punktów opieki dziennej oraz nowych standardów zabawy na dworze to tylko kilka z nowości – wszystko celem zapewnienia bezpieczeństwa najmłodszym. Ustawa czeka na podpis prezydenta.

Mimo istniejących gwarancji prawnych i deklaracji poprawy sytuacji, dzieci z niepełnosprawnościami wciąż napotykają na poważne bariery życia szkolnego. Do rzeczniczki praw dziecka docierają sygnały, że dzieciom z ograniczeniami ruchowymi nie zapewnia się odpowiedniego środka transportu czy wsparcia dodatkowego opiekuna podczas wycieczek szkolnych. Natomiast rzecznik praw obywatelskich zwraca uwagę na wykluczenie dzieci niepełnosprawnych z samorządności uczniowskiej.