Od 5 marca przestają obowiązywać kluczowe rozwiązania specustawy pomocowej dla obywateli Ukrainy, a w ich miejsce wchodzą ostrzejsze regulacje. W szkołach rewolucji w środku roku szkolnego nie będzie. Przepisy dostosowano do kalendarza szkolnego i zasady zmienią się, ale dopiero we wrześniu.

W dniu 2 marca w Dzienniku Ustaw opublikowana została nowelizacja ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (KSC), która wdraża unijną dyrektywę NIS2. W lutym prezydent Karol Nawrocki podpisał tę ustawę, ale jednocześnie skierował do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o kontrolę następczą przepisów dotyczących dostawców wysokiego ryzyka. Nowe przepisy wejdą w życie na początku kwietnia.

Szykują się zmiany dla młodych kierowców. Od 3 marca 2026 r. 17-latkowie będą mogli zdobyć prawo jazdy kategorii B, ale nie oznacza to jednak ich pełnej swobody za kierownicą. Bez opieki doświadczonego kierowcy powyżej 25 roku życia nadal nie będą mogli poruszać się po drogach.

Sprawy sądowe związane z robotami budowlanymi będą trafiać do obowiązkowych mediacji, co ma ułatwić rozstrzyganie skomplikowanych, trwających latami sporów mniej angażując sędziów i biegłych. Dotyczy to również klasycznych spraw o zapłatę, czyli postępowań upominawczych i nakazowych, gdy pozwani nie zaakceptują nakazu zapłaty i wniosą sprzeciw albo zarzuty.

W sejmowej Komisji Polityki Społecznej i Rodziny przepadł w czwartek wniosek posłów PiS o przeprowadzenie wysłuchania publicznego w sprawie projektu zmian w ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy. Swój wniosek w tej sprawie, w ostatnim momencie przed głosowaniem, wycofał poseł Lewicy Tadeusz Tomaszewski. Komisja rozpatrzyła wczoraj projekt ustawy, ale jak ustalił serwis Prawo.pl, nie wiadomo jeszcze kiedy odbędzie się jego II czytanie w Sejmie.

Ustawa o zawodzie psychologa, która kompleksowo reguluje kwestie związane z udzielaniem świadczeń psychologicznych, została opublikowana w Dzienniku Ustaw. Stwarza ona podstawę m.in. do utworzenia samorządu zawodowego. Choć regulacja była długo oczekiwana przez środowisko i wskazywana jako potrzebna, wzbudziła również kontrowersje. Pojawiały się również apele o weto prezydenta.

Tzw. ustawa pomocowa (specustawa), która obowiązuje od 2022 r., stworzyła osobny system prawny upraszczający zasady pobytu, pracy, świadczeń i edukacji dla uchodźców wojennych z Ukrainy. Prezydent, informując o podpisaniu ustawy wygaszającej tę pomoc, zaznaczył, że kończy się pomoc interwencyjna i wprowadzane są zasady systemowe. "Wsparcie – tak. Przywileje kosztem Polaków – nie" - podkreślił.

Rada Ministrów przyjęła we wtorek, 17 lutego, projekt zmian w ustawie o PIP, dotyczący przyznania inspekcji pracy uprawnienia do przekształcania umów cywilnoprawnych w umowy o pracę na mocy decyzji administracyjnej. Rząd pochyli się nad projektem przygotowanym przez MRPiPS, choć jeszcze w piątek, 13 lutego, Rządowe Centrum Legislacji wskazywało, że projekt wymaga dopracowania pod względem prawnym, redakcyjnym i legislacyjnym. Akceptację rządu uzyskał też projekt wprowadzający zmienione przepisy o mobbingu.

Po blisko 10 latach zmieniają się stawki wynagrodzenia mediatorów w postępowaniu cywilnym. Minimalna stawka wyniesie 300 zł, maksymalna - 8 tys. zł. Wprowadzono też rozróżnienie na mediacje w sprawach o wartości przedmiotu sporu do 200 tys. zł i powyżej tej kwoty. W razie nieprzystąpienia stron do mediacji mediatorowi przysługiwać będzie zwrot poniesionych wydatków w wysokości do 110 złotych.

W projekcie zmian Kodeksu pracy, mającym na nowo uregulować kwestie mobbingu, resort pracy zaproponował też zmianę Kodeksu postępowania cywilnego. Tyle tylko, że jego propozycja nie uwzględnia zmian wprowadzonych ustawą z 5 listopada 2025 r. o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych. W efekcie wyruguje się ostatnio wprowadzoną zmianę tego przepisu, która obowiązuje od 13 grudnia 2025 r. – ostrzega Ministerstwo Sprawiedliwości. Zastrzeżenia do projektu ma także Rządowe Centrum Legislacji. Mimo to MRPiPS zabiega o rozpatrzenie projektu przez Radę Ministrów.

MRPiPS przygotowało projekt rozporządzenia podwyższający diety za czas trwania podróży służbowej na terenie kraju z 45 zł obecnie do 60 zł. Oprócz tego, że wpłynie to wprost na wysokość wypłat w związku z dietami, to wpłynie to również na świadczenia liczone od diety - ryczałty oraz limit noclegowy. Planowane jest także podwyższenie diet i limitów noclegowych dla niektórych krajów w podróżach zagranicznych oraz dla niektórych z krajów zmiana waluty diety. Nowe stawki mają zacząć obowiązywać po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw rozporządzenia zmieniającego.

29 stycznia wchodzą w życie nowe przepisy zaostrzające kary za przestępstwa komunikacyjne. Ustawa o poprawie bezpieczeństwa w ruchu lądowym wprowadza trzy nowe przestępstwa komunikacyjne, zaostrza sankcje za jazdę pod wpływem alkoholu i łamanie zakazów sądowych, a także doprecyzowuje zasady obowiązkowego przepadku pojazdu. Surowe konsekwencje poniosą również uczestnicy i organizatorzy nielegalnych wyścigów.

Sejm uchwalił w piątek obszerną nowelizację procedury karnej. Wiceminister sprawiedliwości Arkadiusz Myrcha określił ją jako "jedną z największych, jak nie największą, kompleksową reformę postępowania karnego od momentu wprowadzenia Kodeksu postępowania karnego w 1997 r.". Zmiany mają skłonić sądy do bardziej roztropnego sięgania po tymczasowy areszt, zapewnić gwarancje prawa do obrony już na wczesnym etapie sprawy. Nowela wprowadza też m.in. zakaz korzystania z nielegalnych dowodów oraz większą decyzyjność sądów poprzez ograniczenie decyzyjności prokuratorów.

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.