Malwina Pasternak-Janik

Z perspektywy szkół wyższych zapomina się, że z jednej strony szkoła wyższa ma autonomię (osobnym problemem jest, co to w ogóle znaczy), ale z drugiej strony to są instytucje realizujące zadanie państwowe określone w Konstytucji. To są instytucje, które działają w imieniu państwa i mają realizować na najwyższym możliwym poziomie pewne zadanie publiczne, określone w ustawie zasadniczej – podkreśla w rozmowie z Prawo.pl Paweł Chmielnicki, prof. dr hab. nauk prawnych, pracownik Uniwersytetu Warszawskiego, członek Polskiej Komisji Akredytacyjnej, sędzia Sądu Najwyższego, współautor publikacji „Kształcenie na studiach. Komentarz”.

Związek Powiatów Polskich zwraca uwagę na brak uwzględnienia zapowiadanego kryterium dofinansowania wyposażenia pracowni wśród kryteriów podziału rezerwy na uzupełnienie dochodów JST. Chodzi o planowane dofinansowanie placówek oświatowych, które rozpoczęły kształcenie w nowych zawodach szkolnictwa branżowego. Zdaniem związku, ustalenie takiego kryterium ma kluczowe znaczenie w sytuacji wprowadzonych zmian, w tym zastąpienia niektórych zawodów nowymi, których nauczanie wiąże się z drogim i skomplikowanym wyposażeniem w szkołach.

Związek Nauczycielstwa Polskiego negatywnie opiniuje projekt budżetu państwa na 2027 rok, zakładający waloryzację płac nauczycieli na poziomie 3 proc. Zwraca uwagę, że podwyżka wynagrodzenia w proponowanej wysokości oznacza dalszy spadek relacji płacowej, a potrzebna jest pełna i przejrzysta kalkulacja skutków finansowania oświaty. W ocenie organizacji, projektowany budżet nie uwzględnia postulatów związkowców domagających się 15-procentowej podwyżki.

Nie można odmawiać świadczenia wychowawczego babci dziecka, która faktycznie ponosi koszty opieki nad swoim wnukiem tylko dlatego, że nie złożyła wniosku o przysposobienie. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, regulacje krajowe niedostatecznie dbają o dzieci pozostające pod orzeczoną pieczą bieżącą. Wsparcia pozbawieni zostają również faktyczni ich opiekunowie, czyli ci, którzy sprawują nad nimi faktyczną opiekę, dbając o zaspokojenie różnych ich potrzeb.

Związek Nauczycielstwa Polskiego skierował do Ministerstwa Edukacji Narodowej opinię dotyczącą projektu ustawy o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela. ZNP pozytywnie ocenia trwałe podniesienie wskaźnika średniego wynagrodzenia nauczyciela początkującego. Negatywnie opiniuje jednak sam projekt w obecnym brzmieniu, ponieważ utrwala on nadmierne spłaszczenie wynagrodzeń między nauczycielami początkującymi a mianowanymi.

Obywatele należący do grup wyznaniowych, takich jak Kościół Adwentystów Dnia Siódmego czy gmin wyznaniowych żydowskich, sygnalizują kolizję egzaminów państwowych organizowanych w soboty z przypadającym tego dnia terminem ich świąt. Chodzi m.in. o egzamin z języka polskiego jako obcego, egzaminy na aplikacje zawodowe dla zawodów prawniczych oraz lekarskie egzaminy zawodowe. Rzecznik praw obywatelskich przypomina, że obchodzenie świąt religijnych związane z konstytucyjną wolnością sumienia i wyznania wchodzi w zakres stosowania prawa Unii Europejskiej.

Zdaniem Związku Powiatów Polskich, sposób oszacowania skutków finansowych nowelizacji Karty Nauczyciela powinien ulec poprawie. Organizacja zwraca uwagę na mylący charakter odwołania do potrzeb oświatowych oraz nieuwzględnienie konsekwencji zmian w podziale potrzeb oświatowych na przyszły rok. W ocenie związku, nowe wydatki uwzględniane w ramach potrzeb oświatowych stanowią jedynie „fikcyjne" generowanie skali.

Z przedstawionej przez Związek Miast Polskich analizy obejmującej wszystkie 2479 gmin wynika, że liczba dzieci rozpoczynających naukę w pierwszej klasie będzie systematycznie i szybko maleć. Do 2032 r. ma zniknąć co trzeci oddział klasy pierwszej. Związkowcy apelują o debatę obywatelską i wzmocnienie roli edukacji w rozwoju miast i gmin.

Prezes UODO na etapie prac legislacyjnych popierał inicjatywę stworzenia zapewnianej przez państwo publicznej, cyfrowej, bezpłatnej dla rodziców i uczniów dokumentacji szkolnej. Prezydenckie weto wstrzymało jednak zaplanowany na aktualny rok szkolny pilotaż państwowego e-Dziennika, który z założenia miał sprawdzić funkcjonowanie systemu w codziennej pracy szkół. Zdaniem prezesa UODO, stworzenie kolejnego, analogicznego do poprzedniego rozwiązania wymaga ponownej analizy kwestii przetwarzania danych osobowych oraz zapewnienia odpowiednich gwarancji cyberbezpieczeństwa.

1 września br. weszły w życie regulacje określone w nowelizacji rozporządzenia w sprawie nadzoru pedagogicznego. Do dotychczasowych dwóch form nadzoru pedagogicznego dodano kolejną formę – monitorowanie. Ponadto wprowadzono możliwość elektronicznego podpisania protokołu kontroli przez dyrektora szkoły. Nowe regulacje mają przyczynić się do prowadzenia sprawniejszego oraz bardziej skutecznego nadzoru.